AB gemileri dolu geliyor boş gidiyor

AB gemileri dolu geliyor boş gidiyor.2897
  • Giriş : 13.12.2006 / 00:00:00

AB ülkeleri Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ne mal satarken tam serbestlik uyguluyor sıra mal almaya gelince vergi engeli çıkarıyor.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Hamburg Süd, M&S yazılı konteynırlar birbirinin üstüne sıralanmış boşaltılmayı bekliyor... Panama ve Hollanda bandıralı gemiler ise yük boşaltmakta. Bir konteynırdan lüks otomobiller indirilirken, diğer yanda inşaat demirleri, çimento yükleniyor. Yoğun bir çalışma içindeki bu liman geçen haftadan bu yana Avrupa Birliği ile pazarlık konusu olan ve birçok kişinin uluslararası ticarete kapalı olduğunu düşündüğü Magosa Limanı. Rum kesiminin "AB veya Birleşmiş Milletler denetiminde açacağız" dediği liman, tam 32 yıldır Kıbrıslı Türkler tarafından uluslararası gemilere açık çalıştırılıyor. Limana sadece 2005 yılında aralarında Almanya, Finlandiya, Fransa'nın da bulunduğu 10 ülkeden yapılan 1.2 milyar dolarlık mal gelmiş. Avrupa'nın ithalata izin verip ihracata engeller çıkarması Kıbrıslı Türkler tarafından iki yüzlülük olarak tanımlanırken Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat ise "Ne iki yüzü Avrupa'nın yaptığı çok yüzlülük" diyor.

Referans, Avrupa Birliği ile pazarlıkta masaya konan Magosa limanını ve ekonomide yaşanan gelişmeleri incelemek için Kuzey Kıbrıs'a gitti.

Limanların Rumlar'a açılması sorunu Türkiye ile Avrupa Birliği arasında artık kilit bir sorun. Türkiye sürpriz bir atak yaparak Ercan Havaalanı’nın uluslararası trafiğe ve Magosa limanının da ticarete açılması karşılığında bir havaalanı ve limanını Rumlar'a açma teklifi yaptı ama bu yetersiz kaldı. Peki bu teklif Kuzey Kıbrıs'ta nasıl karşılandı. İşte hem bu gelişmelerin yansımalarını öğrenmek, hem de ekonomide yaşanan gelişmeleri incelemek için Kuzey Kıbrıs'tayız.

Referandum sonrasında iki yıl içinde kişi başına milli gelirin 11 bin dolara, ekonomideki büyümenin ise ortalama yüzde 10'lara çıktığı Kuzey Kıbrıs'ta ilk adresimiz tartışmaların ana konusu olan Magosa Limanı oluyor. Turizmde son iki yıldır büyük bir atak yapan Girne'den bindiğimiz taksi yaklaşık 1.5 saat sonra Magosa'ya ulaşıyor. Bundan üç yıl önce neredeyse "ölü bir kent" görünümünde olan Magosa'daki gelişme kentin girişinden itibaren başlıyor.

Tarihi Venedik Kalesi'nin içinde yer alan Magosa Limanı'nın tarihi hayli eski. Doğu Akdeniz'in en önemli limanlarından biri. 1950'lere kadar Türk kökenli Kıbrıslılar tarafından işletilen limanda o tarihte ticari filoların büyük bir bölümünün yönetimi de Türk kökenli Kıbrıslılar'ın elinde. Türkler'in hakimiyeti İkinci Dünya Savaşı'nda Almanların ablukası ile sona eriyor. İngilizler'in yönetimi altındaki adada Yunanlı Kıbrıslılar'ın limandaki hakimiyeti giderek artmaya başlıyor.

1953 yılında limanda 178 Türk'e karşılık 102 Rum görevli bulunuyor. 1970 yılına gelindiğinde Rumlar'ın limandaki sayısı 120'ye çıkarken, Türkler'in 83'e geriliyor. 1974'ki Barış Harekatı'nın ardından Temmuz ayında ise limandaki durum Türkler'in lehine gelişiyor. Liman ve içindeki tüm tesisler Türk kökenli Kıbrıslıların kontrolüne geçiyor.

Rumlar'ın uluslararası kamuoyuna kapalı dediği Magosa Limanı'na 32 yıldır gemiler geliyor, ithalat serbest. Bugüne kadar 33 ülkeden gelen gemilerin 2005'te taşıdığı 1.2 milyar dolarlık yük bu limana iniyor. Limanda sorun ihracatla ilgili. Türkiye'nin izolasyonları kaldırılmasına yönelik talebi de işte buradan kaynaklanıyor. Çünkü Avrupa Birliği'nin buradan yapılan ihracata yüzde 14 vergi uyguluyor. Bu engellemeler yüzünden Kuzey Kıbrıs'ın patates ve narenciye ihracatı da büyük darbe yemiş durumda.

Fahri Altunay, Kıbrıs Liman İşleri Şirketi'nin Yönetim Kurulu Başkanı. 1963'den beri limandaki gelişmeleri bilen bir kişi. Magosa'nın Doğu Akdeniz'in en iyi limanı olduğunu anlatıyor. 1974 öncesi özellikle tarım ürünleri ihracatının yapıldığını bu tarihten sonra ise ihracatın durduğunu söylüyor.

Avrupa ülkelerinin ihracata engeller getirmesine rağmen ithalatı rahatlıkla gerçekleştirdiğini söyleyen Altunay, şu ana kadar 33 ülkeden geminin limana geldiğini belirtiyor ve bu durumu "iki yüzlülük" olarak tanımlıyor. Rum hükümetinin engellemesini ise şöyle anlatıyor Altunay:

"Rum kesimi buradan yapılan ithalat ve ihracatın Larnaka ve Limasol'dan gösterilmesini istiyordu. Bu nedenle eylem yaptık. Rumlar bu limanı kapalı olarak açıklıyorlar. Demagoji yapıyorlar. Bu limana gelen yabancı kaptanlar Rum kesimine giderse tutuklanıyorlar. Biz AB'den bu limandan ihracat yapılmasını istiyoruz. Uygulanan yüzde 14 verginin düşürülmesini istiyoruz. Bu konuda laboratuarlarımız da AB uzmanları da saptadı standartlara uymaktadır. "

Limanda ortak eylem

Hüseyin Kayaalp ise limanda faaliyet gösteren M.K Nejati&Sons LTD'nin ortaklarından. Rum hükümetinin kapalı diye dünyaya ilan ettiği Magosa limanından daha dün Finlandiya'dan gelen elektrik santralinin parçalarını indirdiklerini söylüyor. Avrupa Birliği dönem başkanı Finlandiya'nın Kıbrıs önerileri adı altında uzun bir süre tartışılan önerilerine de ateş püskürüyor. Zaten limanda bulunan şirketler bu konuda ortak bir eylem de yapmış ve Finlandiya'dan gelen geminin fotoğraflarını çekerek İngiliz gazetelerine ilan vermişler.

Magosa Limanı Güç Birliği Platformu'nun bu konudaki görüşleri ise yayınladıkları bildiride şöyle anlatılıyor:

"Haksızca AB'ye ortak olan Kuzey Kıbrıs Rum yönetimi her vesile ile Kıbrıslı Türklere tuzaklar hazırlamaktadır. Magosa'yı AB veya BM denetiminde açacağız demagojisi Papadopulos yönetiminin kurnazlıklarından biridir. Magosa limanı 32 yıldır açıktır. Tüm ulusların gemilerine açık olarak çalıştırılmaktadır. AB ve Finlandiya yetkilileri bize uçaklarımızın da ne zaman direkt olarak Ercan'a ineceklerini ve aynı zamanda KKTC ürünlerinin AB malı getiren yük gemileriyle direkt olarak yükleme yapabileceklerini açıklamak zorundadır. "

Magosa ile ilgili yanlış algılamalar var. Limandaki şirketlerin tek isteği ise "Bütünlüklü bir çözüm olmadan limanların açılmaması" yönünde.

Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat ise bu konudaki sorumu şöyle yanıtlıyor:

"Avrupa Birliği iki yüzlülük değil çok yüzlülük yapıyor. Çözüm bütünlüklü olacak. AB Dışişleri Bakanları'nın 26 Nisan kararları doğrultusunda izolasyonları hafifletme kararı olumlu görünüyor. Ancak Rumlar engel olmaya devam edecektir."


Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious