'ABD, yanlış hesap yaptı'

  • Giriş : 25.07.2006 / 00:00:00

İTÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gökhan Çetinsaya, Londra'da katıldığı konferansta Irak'ta işlerin ABD'nin işgal öncesi planlarına uygun gitmediğini söyledi.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


ABD'nin Irak'ta yaşanan iç güvenlik sorunu sebebiyle daha uzun süre kalabileceğini belirten Prof Çetinsaya, ABD -İran dostluğunun uzun vadede sürpriz olmayacağına işaret etti.
Prof. Çetinsaya İngiltere Türk Diyanet Vakfı'nın Londra'da dün akşam düzenlediği konferansta yaptığı konuşmada Amerika Birleşik Devletleri'nin Irak'ı örnek bir demokrasi kurup, İran ve Suriye ile Arap ülkelerine bu modeli taklit edecekleri hesabıyla işgal ettiğini, ancak oluşan güvenlik boşluğu neticesi bu ülkede her gün ciddi boyutlarda insanın hayatını kaybettiğini kaydetti.Savaşın neredeyse savaşılmadan bitmiş olmasına rağmen, ABD'nin 150 bin askerle Irak'ta asayişi sağlayamadığına işaret eden Gökhan Çetinsaya, Saddam'ın son döneminde bile 400 bin kişilik bir orduya sahip olduğuna dikkat çekerek, "Evet Irak'ta savaş bitti ama aynı zamanda devlet cihazı da çöktü. İşgal sonrası ordunun ve bürokrasinin dağıtılması ile 750 bin kişi işsiz kaldı. Bir ay içinde 750 bin kişinin işsiz kalması, işsizler ordusunu ortaya çıkardı" diyerek bugün Irak'ta yaşanan güvenlik boşluğunun bu ve benzeri yanlış uygulamaların neticesi olduğunun altını çizdi.

-ÖNCE GÜVENLİK SORUNU-

Saddam Hüseyin'in devrilmeden kısa süre önce bütün cezaevlerini boşalttığını hatırlatan Çetinsaya, başlangıçta direniş hareketlerinin ABD askerlerini hedef aldığını, daha sonra yabancı elçilikler ve resmi kurumların da hedef olduğunu, bugün gelinen noktada asıl sorunun Irak'taki yeni rejimin kendi ordusunu oluşturmak olduğunu ifade etti. Gökhan Çetinsaya, Mevcut Irak yönetiminin henüz 100 bin kişilik bir Ordu kurabildiğini hatırlatarak, "Mevcut bu ordunun da 30 bini savaşabilecek tecrübeye sahip. Bu ordunun da mezhebi ve etnik karakterli olması işleri iyice çıkmaza sürükledi. Güvenlik sorunu aşılmadan Irak'taki mevcut çıkmaz da aşılamaz" diye konuştu.

-SİYASİ SORUN BÜYÜK-

Irak'taki mevcut sorunların aşılması için ikinci önemli konunun siyasi sorun olduğunu belirten Prof. Çetinsaya, siyasetin tamamen mezhebi şekilde oluşması neticesinde, ademi merkeziyetli bir yapılanmaya paralel Anayasa hazırlanmasıyla istikrarın kısa dönemde sağlanamadığını kaydetti. Irak'ta Şii Arap, Kürt ve Suni Arap eksenli mezhebi ve sekter yapılanma sebebiyle bu ülkede istikranın sağlanması halinde bile ortaya farklı bir Irak çıkacağının altını çizen Çetinsaya sözlerini, "Ortaya çıkacak yeni Irak , artık Arap milliyetçiliğinin Irak'ı olmayacak. Bu yeni yapılanma da Ortadoğu'daki stratejik dengeleri çok etkileyecek. Arap dünyası stratejik açıdan çok geride kalacak. Irak artık Arap ülkesi ve duyarlılığında bir ülke olmayacak" şeklinde sürdürdü.

-KÜLTÜREL YAKINLAŞMA KAÇINILMAZ-

Irak'ın yeniden yapılanmasıyla birlikte önümüzdeki süreçte Ortadoğu'da üç kuşağın belirleyici olacağını bildiren Çetinsaya, bunları Şii, Kürt ve Müslüman Kardeşler kuşakları olarak sıraladı. Irak'ın bundan böyle az ya da çok Şii egemenliğinde olan bir ülke olacağına dikkat çeken Çetinsaya, Irak'taki Şiiler'in bölgenin diğer ülkelerinde yaşayan Şiiler ile ilişkilerini yakınlaştıracağını söyledi. Çetinsaya, kuzey Irak, Türkiye, İran ve Suriye'de yaşayan Kürtler'in de askeri veya siyasal olmasa da kültürel, toplumsal ve ekonomik açılardan yeni bir yaşam alanı bulacaklarını belirterek, diğer yandan Arap dünyasında da Müslüman Kardeşler kuşağının daha etkin olacağını dile getirdi.

Konuşmasında ABD'ye karşı direniş gösteren oluşumlarla ilgili ayrıntılı bilgi veren Prof. Çetinsaya, Amerika'nın güvenliği sağlamak için yeni askeri güç takviyesi ihtimalinin zayıf olduğunu, çeşitli gerekçelerle ortaya koydu. Irak'taki gelinen noktanın Türkiye'ye etkileri üzerinde duran Çetinsaya, "Bana göre tezkerenin TBMM'den geçmemesi isabetli oldu. Eğer geçmiş olsaydı şu anda direniş güçlerinin hedefi olan koalisyon güçleri içerisinde Türk askeri de olacaktı. Bu da Türkiye ve İslam tarihine kötü bir sayfa olarak eklenecekti. Eğer insani açıdan bakmazsanız, stratejik açıdan Türkiye'nin değeri daha da artıyor. Ama komşudaki bir yangın ve sorun açısından bakarsak, korkulan etkilerinin Türkiye'ye yansıması da kaçınılmaz" dedi.

-İRAN İLE ABD DOSTLUĞU SÜRPRİZ OLMAZ-

Irak'ta bugün gelinen noktada, ABD'nin eline Suni- Şii karşıtlığı gibi yeni bir silah geçtiğini, ABD'nin bu kavgaları bir koz olarak kullanarak bölgede daha uzun süre kalabileceğini hatırlatan Prof. Çetinsaya, "Bir gün ABD ile İran'ın dost olmasının da sürpriz olmayacağını, hatta bunun uzun vadede mümkün olabileceğini olacağını sözlerine ekledi.

-PROF. DR. GÖKHAN ÇETİNSAYA KİMDİR?-

1985 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümü'nden mezun oldu. 1998 yılında aynı fakültede yüksek lisansını tamamladı. Doktora derecesini 1994 yılında İngiltere'de Manchester Üniversitesi Ortadoğu Çalışmaları Bölümü'nden aldı. 1994-2002 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümü'nde çalıştı. Halen İstanbul Teknik Üniversitesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Bölümü Öğretim üyesidir. Türk Siyasi Tarihi, Türk Dış Politikası ve Ortadoğu konularında çalışmaktadır.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious