ABD 'Türkiye' dedi, AB değinmedi

  • Giriş : 01.05.2006 / 00:00:00

Brüksel Forumu'na katılan üst düzey Amerikalı isimlerin sık sık Türkiye'nin AB'ye üyeliğinin önemine dikkat çekmesine Avrupalı yetkililer kızdı

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Çeşitli ülkelerden 200'den fazla ünlü ve önemli isimlerin -bu arada NATO, AB liderlerinin- katıldığı "Brüksel Forumu", tartışılan sorunlar üzerinde "Atlantik'in iki yakası"nı birleştirmenin, yani mevcut görüş ayrılıklarını gidermenin kolay olmayacağını gösterdi.
Resmi bir niteliği veya herhangi bir karar alma yetkisi olmayan forum, Amerikalı ve Avrupalı (ayrıca Rusya'dan Kafkasya'ya kadar diğer bölgelerden gelen) katılımcılara, halen uluslararası gündemde yer alan problemler üzerinde serbestçe fikir alışverişi yapma olanağını sağladı.
Bu tartışmalarda Türkiye konusu -sürpriz şekilde - dolaylı olarak ortaya çıktı. Başta Amerikalı senatör John McCain, "Transatlantik yakınlaşma" çerçevesindeki konuşmasında Türkiye'nin Batı için önemini belirtti ve AB'ye Türkiye'yi üye olarak alması çağrısında bulundu. Onun ardından tanınmış diplomat Richard Holbrooke da bu yönde bir konuşma yaptı. Nihayet ABD Dışişleri bakan yardımcılarından Daniel Fried de düzenlediği bir basın toplantısında Türkiye'ye destek verilmesini istedi.

AB suskun
Atlantik'in "karşı yakası"ndan gelen bu sesler, Avrupa cenahında pek yankılanmadı. AB'nin dış politika "patronu" Javier Solana, çeşitli sorunlara değindiği konuşmasında ve Amerikalı katılımcılara yanıtlarında, hiç Türkiye konusuna değinmedi.
Buna karşılık, bazı Avrupalı yetkililerden çatlak sesler geldi. Bir yemekli toplantıda Alman ekonomisiyle ilgili olarak yaptığı konuşmada Alman Ekonomi Bakanı Michael Glos, durup dururken Türkiye ile ilgili bir cümle sarf ediverdi: "Türkiye'nin AB üyeliği çok çok uzakta..." Glos bu lafın arkasını getirmedi, ama Merkel hükümetinin eğilimini anlamak için bu kısa cümle yetti...
Gece geç vakit yapılan bir toplantıda da Avrupa Parlamentosu Dışişleri Komisyonu Başkanı Elmar Brok'tan çatlak bir ses daha geldi. Alman asıllı parlamenter, Amerikalıların bu forumda Türkiye için "bastırması"na kızdı ve "ABD Meksikalılara sınırlarını kapatıyorken, AB'den Türkiye'ye üyelik kapısını açmasını isteme hakkı yok" mealinde bir ifade kullandı. Belli ki, bazı Avrupalı politikacılar, ABD'nin Türkiye lehindeki tavrını "AB'nin işlerine müdahale" olarak görüyor!

Holbrooke şaşırttı
Forumda, halen dünyanın karşılaştığı belli başlı krizleri anlatan konuşmasında, Richard Holbrooke'un Türkiye'yi de bu arada sayması ABD yetkililerini de şaşırttı.
Holbrooke "kriz" bağlamında şu sıralamayı yaptı: Türkiye, Irak, İran, Afganistan, Pakistan. Aslında amacı, belirttiği gibi, AB'nin Türkiye'ye destek vermesinin önemini belirtmekti. Nitekim "Türkiye'nin AB üyeliği tarihi bir etki yapacaktır" dedi.
Ama Holbrooke gibi deneyimli bir diplomatın "dünyanın karşılaştığı 5 kriz" kategorisine Türkiye'yi dahil etmesi, Dışişleri Bakan yardımcılarından Daniel Fried'in dahi tepkisine yol açtı. Fried, yaptığı basın toplantısında buna değinmek zorunluluğunu duydu ve "Holbrooke'un bu tanımlamasına katılmıyorum" dedikten sonra Türkiye'nin demokrasiyi son 25 yılda "derinleştirdiğini", AKP'nin "bu sürecin bir parçası" olduğunu, Türkiye-ABD ilişkilerinin de Dışişleri Bakanı Rice'ın Ankara ziyaretinden sonra, hazırlanmakta olan "ortak stratejik belge" ile daha güçleneceğini belirtti.
Bu belge üzerindeki çalışmalar henüz tamamlanmadı. Bazı pürüzlerin bulunduğu öne sürülüyor. Fried, basın toplantısı dışındaki sorumuza karşılık şöyle dedi: "Teknik düzeyde görüşmeler sürüyor. İki taraf da bu belgeyi önemsiyor. Belge yakında çıkacak..."

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious