AB'nin ekonomik kriterlerini ne kadar tutturduk?

  • Giriş : 14.09.2008 / 11:34:00

Aday ülke konumundaki Türkiye, AB'nin ekonomik performans göstergeleri olan ''Maastricht Kriterleri''ni yarı yarıya tutturdu.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Aday ülke konumundaki Türkiye, Avrupa Birliğinin ekonomik performans göstergeleri olan ''Maastricht Kriterleri''ni yarı yarıya tutturdu.

Genel devlet borçlanma gereği ile toplam borç stokunda AB standartlarının bile üstünde bir performans gösteren Türkiye, yüksek enflasyon ve uzun dönem faiz oranlarıyla ise istenen gelişmenin oldukça uzağında kaldı.

AA muhabirinin Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) AB ile İlişkiler Genel Müdürlüğünün hazırladığı ''AB Üyesi ve Aday Ülkelerde Ekonomik Gelişmeler'' başlıklı raporundan derlediği verilere göre, 2007 yılında Türkiye, enflasyonda yüzde 8,8'i bulan fiyat artış oranı ile yüzde 2,8 olan AB standartlarının 3 misli üstüne çıktı. Böylelikle 2004 yılında yüzde 10,1 ile iki haneli enflasyon oranı, daha sonraki yıllarda tek hanelere düşmesine rağmen, AB normları açısından yeterli iyileşmeyi sağlayamadı. Avrupa Birliğine üye 27 ülkenin ortalama enflasyon oranı ise yüzde 2,4 düzeyinde gerçekleşti.

Diğer taraftan yüzde 18,3'lük uzun vadeli faiz oranıyla da Türkiye, yüzde 5,3'lük AB kriterinden büyük sapma gösterdi.

Uzun vadeli faizler 2004 yılında yüzde 4,9 oranındayken, 2005 yılında yüzde 16,2, 2006 yılında ise yüzde 18 düzeyindeydi.

Birliğe üye ülkelerde enflasyonda en iyi performansa sahip ülke yüzde 0,7'lik oran ile Malta. Faiz oranları en düşük ülkeler ise yüzde 4,2 ile Almanya ve İsveç.

-İKİ GÖSTERGEDE BAŞARI YÜKSEK-

Türkiye, son yıllarda Merkezi Yönetim Bütçelerinde kaydedilen olumlu gelişmenin de etkisiyle Maastricht kriterleri bakımından en iyi performansı bütçe açığının gayri safi yurt içi hasılaya oranıyla yakaladı. Mali disiplinle bütçe açıklarının hızla aşağı çekilmesi sonucunda 2007 sonunda borçlanma ihtiyacının GSYH'ye oranı yüzde -1,2'ye düşürüldü. Böylece 2004 sonunda yüzde -4,5 olan borçlanma gereği rakamında 3,3 puanlık bir iyileşme sağlanırken Türkiye, ulaştığı bu oranla, yüzde -3'lük Maastricht kriterlerini de geride bıraktı.

Türkiye toplam borç stokunun GSYH'ya oranı açısından da olumlu bir performans sergiledi. Buna göre, yüzde 38,8'lik oranla Türkiye, AB'nin referans değeri yüzde 60'ın altında kaldı.

2004 yılında bu kriteri yüzde 59,2 gibi sınırdan tutturan Türkiye, yıllar itibariyle borç stokunu önce yüzde 52,3'e daha sonra da yüzde 46,1'e indirmişti.

Üye ülkeler arasında ise toplam borç stokunun GSYH'ya oranı en düşük olan ülke yüzde 3,4 ile Estonya. Bunu yüzde 6,8 ile Lüksemburg, yüzde 9,7 ile de Letonya izliyor.

-MAASTRİCHT KRİTERLERİ NELER?-

Hollanda'nın Maastricht kentinde imzalanarak 1 Kasım 1993'de yürürlüğe giren Avrupa Birliği Antlaşmasında (Maastricht Antlaşması), Ekonomik ve Parasal Birliğin (EPB) aşamaları, bu aşamalarda izlenecek ekonomik ve parasal politikalar ve bu politikaların uygulanması için gerekli kurumsal değişiklikler ayrıntılı olarak düzenlendi.

Bu düzenlemeler çerçevesinde, Ekonomik ve Parasal Birliğin gerçekleştirilmesi doğrultusunda, üye ülke ekonomileri arasındaki farklılıkların giderilebilmesini teminen, bazı makro büyüklükler açısından, ''Maastricht Kriterleri'' olarak adlandırılan yakınlaşma kriterleri tespit edilirken, bunlara uyulmaması durumunda uygulanacak yaptırımlar belirlendi.

Maastricht Kriterlerine yakınlaşma kriterleri şöyle:

-Toplulukta fiyat istikrarı bakımından en iyi performansa sahip üç ülkenin yıllık enflasyon oranları ortalaması ile bir üye ülkenin enflasyon oranı arasındaki fark 1,5 puanı geçmemesi gerekiyor.

-Üye ülkelerin kamu açıklarının GSYH'lerine oranı yüzde 3'ü geçmemesi,

-Üye devletlerin kamu borçlarının GSYH'lerine oranı yüzde 60'ı geçmemesi,

-Üye ülkelerde uygulanan uzun vadeli faiz oranları, 12 aylık dönem itibarıyla, fiyat istikrarı bakımından en iyi performansa sahip 3 ülkenin faiz oranını 2 puandan fazla aşmaması,

-Son 2 yıl itibarıyla, bir üye ülkenin para birimi, diğer bir üye ülkenin para birimi karşısında devalüe edilmemiş olması gerekiyor.

2007 yılı Maastricht kriterlerine yaklaşma açısından 27 AB ülkesinin ve Türkiye'nin performansı şöyle:

Genel devlet

borçlanma gereği Toplam borç stoku

Enflasyon Uzun dönem (cari fiyatlarla (cari fiyatlarla

Ülkeler oranı faiz oranı GSYH'ye oranı) GSYH'ye oranı)

Belçika 1,8 4,3 -0,2 84,9

Almanya 2,3 4,2 0,0 65,0

İrlanda 2,9 4,3 0,3 25,4

Yunanistan 3,0 4,5 -2,8 94,5

İspanya 2,8 4,3 2,2 36,2

Fransa 1,6 4,3 -2,7 64,2

İtalya 2,0 4,5 -1,9 104,0

G. Kıbrıs 2,2 4,5 3,3 59,8

Lüksemburg 2,7 4,6 2,9 6,8

Malta 0,7 4,7 -1,8 62,6

Hollanda 1,6 4,3 0,4 45,4

Avusturya 2,2 4,3 -0,5 59,1

Portekiz 2,4 4,4 -2,6 63,6

Slovenya 3,8 4,5 -0,1 24,1

Finlandiya 1,6 4,3 5,3 35,4

Bulgaristan 7,6 4,5 3,4 18,2

Çek Cumhuriyeti 3,0 4,3 -1,6 28,7

Danimarka 1,7 4,3 4,4 26,0

Estonya 6,7 6,1 2,8 3,4

Letonya 10,1 5,3 0,0 9,7

Litvanya 5,8 4,5 -1,2 17,3

Macaristan 7,9 6,7 -5,5 66,0

Polonya 2,6 5,5 -2,0 45,2

Romanya 4,9 7,1 -2,5 13,0

Slovakya 1,9 4,5 -2,2 29,4

İsveç 1,7 4,2 3,5 40,6

İngiltere 2,3 5,1 -2,9 43,8

---------------

AB 27 ortalama 2,4 4,5 -0,9 58,7

Türkiye 8,8 18,3 -1,2 38,8

Referans Değer 2,8 5,32 -3,0 60,0

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious

*

*


*