Ağırlığı kadar değeri yok

  • Giriş : 05.07.2006 / 00:00:00

1 kuruşun ağırlığı kadar değeri yok.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Türkiye'deki 30 yaşının üzerindeki kişilerin hafızalarında bir tatlı hatıra olarak kalan kuruşlar hükümetin ve Merkez Bankası'nın Ocak 2005'den itibaren liradan 6 sıfır atılmasının ardından yeniden herkesin cebine girmeye başladı. Bu paraların arasında yer alan 1 kuruşları ise piyasada tek başına bir ürün alınamaması ve küçük olması nedeniyle hesaba katan yok. Ağırlığı kadar değeri yok.
Piyasadan sakız veya bir kibritin bile alınamadığı kuruşun 250- 300 tanesi biraraya geldiğinde ancak bir alım gücüne kavuşuyor. Litresi 3 YTL olan benzin için 300 adet bir kuruş verilmesi gerikyor. Tabi benzin istasyonu kabul ederse.

Tedavülde olan eskinin 10 bin lirasını temsil eden 1 kuruşların 300 adeti yaklaşık bir kilo geliyor. Bir kilo parayı seyyar sebze-meyve satan tablacılara verdiğinizde 'bu para geçmez abi' karşılığını alabiliyorsunuz. Merkez Bankası yetkilileri genellikle büyük marketlerin kuruşları, yapılan alışveriş sonrası para üstü vermek için aldıklarını ifade ediyor. Büyük marketler kuruş hesabında özellikle müşterinin tepkisi ile karşılaşmamak için 1 ve 5 kuruşlara müracaat ediyor. Kuruş olmadığı zamanlarda müşterilerine sakız, kibrit, çikolata veya şeker türü şeyler veren kasiyerler kendilerine 10-15 adet verilen 1 kuruşları ise almıyor.

Darphane'nin 31 Aralık 2004 tarihinde piyasaya sürdüğü 1 Ykr miktarı 148 milyon 419 bin iken 31 Ocak 2006 tarihi itibariyle 1 milyon 380 bin adet daha piyasaya sürüldü. Piyasada şu anda 149 milyon YTL değerinde 1 Yeni Kuruş bulunuyor. 1 kuruşun ağırlığı 2.7 gram olduğu gözönüne alındığında toplam kuruşların ağırlığı ise 402 bin tona ulaşıyor. 1 kuruşun darphaneye maliyeti ise Londra Metal Borsası fiyatları baz alındığında sadece metali 1 kuruşa geliyor.

Darphane yetkilileri bu paranın aslında insanların hakkı olan küçük meblağları alması açısından düşünüldüğünü, fatura ödemeleri yapılırken, bozuk yok, denildiğini aslında önemsiz gibi görünsede toplamda bir araya geldiğinde büyük miktarlar olduğunu belirtiyorlar. Yetkililer, vatandaşların özellikle 1 Ykr'ları piyasada kullanmalarının gerekliliğini vurguluyor.

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası İdare Merkezi (MBİM) konuyla ilgili olarak, "1 Yeni Kuruşları almama gibi bir şey söz konusu kanunen mümkün olmadığını belirtiyor ve ekliyorlar; "ABD ve euronun en çok tedavülde bulunan madeni para küpürleri en düşük değere sahip olan küpürlerdir. Bu nedenle fiyatların küsuratlı bir şekilde yapılabilmesi, ödemelerin fiyatlandırılmalarla ve kayıtlarda uyumlu halde olması ve yuvarlama etkisinin yaşanmaması bakımından 1 Yeni Kuruşların kullanımı önem arz etmektedir."

Adana Esnaf ve Sanatkarlar Odası Birliği Başkanı Kazım Barışık da, aslında YTL'lerin çıkmasının olumlu olduğunu ancak halen kafalarının karıştığını belirtiyor. Barışık, "10 tanesi bir araya geldiğinde bir şey alabiliyorsunuz. 1 kuruşa piyasada alacağımız hiç bir mal yok. Oysa Avrupa'ya da gidiyoruz. Orada alışveriş yaptığımızda bir tomar para veriyorlar, ama hepsinin de karşılığında bir şey alabiliyorsunuz."şeklinde konuştu.

Adana'da bakliyat dükkanı işleten Osman Traş, 35 yıl önce ticarette kullandıkları bozuk paraların yeniden piyasaya çıkması güzel ama bugün ekonomik bir değeri bulunmaması üzücü. 1 Yeni kuruşu kimse ne alıyor ne de veriyor."diyor. Eski para antikacılığı yapan ve Antikacılar Derneği Başkanı Sadullah Anıl, yeni 1 kuruşların piyasaya çıkar çıkmaz koleksiyonel bir malzeme olduğunu belirtiyor. Anıl, devletin kuruşa dönüş yapmasından sonra özellikle antikacıların birer ikişer 1 kuruşları toplamaya başladığını çünkü piyasada hiç bir değeri bulunmadığını kaydetti.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious