AK Parti'nin oy oranını artırmasının nedeni ne?

AK Parti'nin oy oranını artırmasının nedeni ne? .10185
  • Giriş : 25.07.2007 / 11:47:00

Siyasetçiler ve sosyologlar AKP'nin oy patlamasını yorumladı

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Bugün görüştüğümüz uzmanlar 4 noktada birleşti

* Orta sınıfın altındakilere 'orta sınıf' ve üstünde olma şansı verdi

* Güneydoğu'ya 'DTP'den daha iyi yönetim sağlarım' söylemi sundu

* Erbakan dönemi gibi İslamcı siyaset izlemedi. Toplum bunu fark etti

* Şehir değil, halka yakın bir tip olarak algılandı

Seçmen AKP'de koalisyon kurdu

Prof. Dr. Ahmet İnsel

Asker gölgesinde siyaset yapmaya karşı olanlar, toplumsal dönüşümün gerçekleşmesini, demokrasinin gerçekleşmesini temenni edenlerin önemli kesimi AKP'ye oy verdi

AKP'nin yüzde 46.7 oy oranına ulaşmasını nasıl yorumluyorsunuz?

Bu kadar yüksek oyu tek etmenle izah edemeyiz. Birincisi AKP'nin 4.5 yıllık icraatının toplumun büyük kesimi tarafından büyük ölçüde benimsenmesi veya en azından büyük bir memnuniyetsizlik olmadığının tescil edilmesidir. İkincisi AKP'ye Türkiye çapında alternatif rakip gözüken partiler, demokrasi konusunda Türkiye'nin demokratik dönüşümü, AB perspektifli değişimler konusunda AKP'den geri noktada, hatta zıt kutuplardaydılar. Seçmen AKP'de koalisyon oluşturdu. AKP'li olmadan oy veren, bu temalar etrafında toplanan farklı seçmenler AKP'de birleşti. Asker gölgesinde siyaset yapmaya karşı olanlar, toplumsal dönüşümün gerçekleşmesini, demokrasinin gerçekleşmesini temenni edelerin önemli kesimi AKP'ye verdi.

AKP bu misyonu tam olarak dolduruyor muydu?

Aslında AKP bu misyonun doğal taşıyıcısı olması gereken parti değil. Dolayısıyla AKP üzerinde beklenti yükü oluşturuyor. AKP'nin güçlenmesinde, CHP'nin Merih'ten Türkiye'ye bakarcasına oluşturduğu politikalar var. Ama hâlâ doğru yolda olduklarını ifade ediyorlar, insan kahroluyor.

Güneydoğu'daki oy artışını neye bağlıyorsunuz?

AKP eğer Türkiye çapında oy artırıyorsa, bunun nedeni Güneydoğu'da DTP seçmenin ikinci tercihlerinin AKP olmasındır. Bir zaman CHP'nin bıraktığı boşluğu DTP doldururken, daha muhafazakar ve dindarlar tercihlerini AKP'den yana yapmışlar.

Halkın ekonomik anlamdaki memnuniyetsizliği sandığa neden yansımadı sizce?

Ekonomik memnuniyetsizlik bir aldatmacadır. Erdoğan'ın Bursa mitinginde söylediği bir şey var, üzerinde çok düşünülmesi gereken bir söz. Dedi ki �4.5 yıl öncesine göre durumum daha kötüdür diyenler bana oy vermesin.� Sokakta insanlara sorduğunuzda çoğunlukla insanlar iktisadi durumdan memnun olmazlar. Çünkü daha büyük beklenti içindedirler. İktisat bilimi açısından bu görüşler veri olarak kabul edilemez.

İslamcı siyaset izlemedi

Doç. Dr. Menderes Çınar

(Başkent Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim üyesi)

AKP'nin oy oranını artırmasının nedeni nedir?

İslamcı siyasette başörtüsü ve imam hatipler iki temel konudur. AKP, söylemleri ve icraatları açısından islamcı bir parti niteliklerini taşımadı. Tabii bu tespitte Bülent Arınç dışarıda tutulabilir. Erbakan dönemi gibi İslamcı bir siyaset izlemedi. Toplum da bunun farkındaydı. Ancak, muhalefet, muhalefetini AKP'nin İslamcı bir parti olduğu temelinden sürdürdü.

Nasıl?

AKP'nin 2002 genel ve 2004 yerel seçimlerinde aldığı oy oranlarına bakıldığında, muhalefetin izlediği strateji toplumda kutuplaşma ihtimalini ortaya koydu. AKP'yi seçmen tabanından bağımsız değerlendirdiğinizde bu toplumun yarısını dışlıyorsunuz demektir. Bu da önemli bir hatadır.

Toplum ümit projesini seçti

AKP'nin sandık zaferinin sırrı ne?


AKP'nın yüzde 47'sinin iki büyük sırrı var. Bir tanesi ekonomi. Çünkü zam yok, en önemlisi zam olmaması. Giren para aşağı inmedi deniyor ama o parayı kazananlar tarafından birşekilde aşağı taraflara harcanıyor. Paranın dönme hızı vardır, bu dönüşler bir şekilde aşağıya yansıyor. Çeşitli çevrelere özellikle kendi çevrelerine yardımlarını yaptılar; kömür, yiyecek gibi. Bu da çok önemli. Üçüncü boyutta ortanın altındaki sınıflara, orta sınıf olma ve üzerine çıkma şansı verdiler. Elitler, ulaşılmazlar karşısında, bu kesimlere orta sınıf olabiliriz imajını verdiler. Ekonomi çok önemli rol oynadı. Sosyolojik açıdan umutlar doğdu.

Cumhurbaşkanlığı süreci etkisi oldu mu?

Orta sınıfların bilinçli kesiminde olmuştur. Köylerde Genelkurmay'ın e-muhtırası ve bunun analizi ne kadar yansıyor bunu bilemiyorum. Demokratikleşme, hak ve özgürlüklerin artıması, AB olayı büyük bir ümit projesi. Bunun yerine de kimse başka bir proje söyleyemedi ki. Karşı partilerin büyük hataları oldu. 1950'den beri söylenen aynı lafları söylediler.

Güneydoğu oyları konusunda nasıl bir analiz yapıyorsunuz?

Güneydoğu oylarının artması Kürtlerin daha koyu bir Müslümanlığı olmasından kaynaklanıyor.

Güneydoğu'da DTP'nin tek seçenek olmadığını anlattı
Prof. Dr. Fuat Keyman

AKP'nin yüzde 47'lik oy oranına ulaşmasının sırrı nedir?

Seçimlerle ilgili yapılan araştırmalar, eğer tek parti iktidarı ya da koalisyon hükümeti ekonomik büyüme anlamında iyi performans gösteriyorsa, ilk seçimlerde bu hanesine ciddi bir artı olarak yazıldığını gösteriyor. AKP'nin yüzde 47'sinin temel nedenlerinden biri bu. Her ne kadar eleştriler olsa da, her ne kadar ekonomik büyüme ile yoksullağa yönelik çözümler arasında belirgin bir etkileşim olmasa da temel nedenlerden biri olarak bu gözüküyor.

AKP seçim stratejisinde pozitif, daha büyük Türkiye sürecini uygularken, muhalefet partileri tepkili ve korkular temelinde bir strateji uyguladı.

Son dönemde yükselen milliyetçi akımların AKP'yi beslediğini söyleyebilir miyiz?

Aşırı milliyetçileşme süreci Türkiye'yi taşıyacak nitelikte değildi. Türkiye bu idelolojinin çok daha gerisinde karmaşık sorunları olan bir ülke. Muhalefet partiyeri Türkiye'nin milliyetçiliğin gerisine giden yaklaşımını göremediler. AKP'nin yüzde 47'sinde güvenlik, demokratikleşme ve ekonomik söylemini görüyoruz. Tüm farklı ekonomik, etnik ve toplumsal katmanlara hitap ettiği için her bölgede yüksek oylar aldı. Ne CHP ne MHP kitlesel özellik gösteremedi.

Güneydoğu oylarındaki artış hangi mesajı veriyor?

Kürt sorununa yaklaşımımızda Güneydoğu halkına güvenmemiz gerektiğini söylüyor. Güneydoğu halkı, kendisine gerçekçi bir alternatif sunuluyorsa buna destek vereceğini gösterdi. AKP bölge halkına �Size DTP'den daha iyi bir yönetim sağlayabilirim� söylemeni sundu. Halk da bu söylemi destekledi. Bu da bize Güneydoğu'daki halkın tamamiyle ideolojik etnik kimlik temelinde hareket etmediğini gösterdi. DTP, terör sorunu olan Güneydoğu'daki halkın tek seçeneği değil.

Türk halkı Erdoğan'ı tıpkı Özal ve Demirel gibi kendine yakın buldu

Prof. Dr. Arus Yumul

AKP'nin bu başarısını tek bir nedenle ortaya koyamayız. Ancak halkın önüne demokrasi mi başka bir şey mi diye alternatif sunulduğunda halk demokrasiyisi seçiyor ki bu bir daha gördük. Bununla birlikte AKP döneminde büyük bir ekonomik krizin yaşanmaması yani ekonomi ile siyasetin devamlılığı başarının ana nedenleri. Şunu da belirtmek gerekir ki halk Erdoğan'ı kendisine yakın görüyor.

Türk halkının kendisine benzeyen liderleri daha fazla tercih ettikleri bu seçimde de bir defa daha ortaya çıktı. Bu fark, Demirel ile Çiller, Özal ile Yılmaz, Erdoğan ile Baykal arasındaki farktı. Demirel, Özal ve Erdoğan halk tipi liderken Çiller, Yılmaz ve Baykal halktan daha uzak ve daha şehirli bir lider tipi olarak algılandı kitleler tarafından. Yani yüzde 47'deki lider başarısını da görmemiz gerekiyor.

AKP'nin işi bu sefer çok zor çünkü çok geniş bir kitleden oy aldı. Bu kitleyi de tatmin etmesi gerekiyor. Güneydoğu'da Tayyip Erdoğan'ın inişli çıkışlı ifadelerinin yanısıra soruna daha barışçı çözüm istiyor gibi algılanması ise AKP'nin doğudaki yükselişinin en önemli nedeni oldu.

VATAN

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious