Ankara-Brüksel hattında ‘siyasi kriter’ gerilimi

  • Giriş : 17.03.2006 / 00:00:00

AB ile fiilî müzakerelerin mayısta Hükümetler Arası Konferans’la başlaması beklenirken, yeni bir tartışma çıktı.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Bu talep, Ankara’da Türkiye’nin önüne AB’nin istediği her aşamada engel çıkarma arayışı ve müzakere sürecini yavaşlatma girişimi olarak yorumlanıyor. Bugün Brüksel’de toplanacak üye ülkelerin diplomatlarından oluşan genişleme çalışma grubu, ‘eğitim ve kültür’ faslını müzakere için Türkiye’ye gönderilecek davet mektubuna siyasî bir şart konulup konulamayacağını tartışacak. Zaman’a konuşan Brüksel’deki diplomatlar, Fransa ve Almanya’nın böyle bir talebi gündeme getirdiğini teyit ederken, konunun henüz sonuçlanmadığının altını çiziyor. Ortaya çıkacak kararın ayrımcı olmaması gerektiğine işaret eden diplomatlar, özellikle kültür konusunun siyasi şartlarla irtibatlandırılabileceğine dikkat çekiyor.

AB Konseyi genişleme çalışma grubunda ele alınan konuya üye ülkelerin yaklaşımları da farklılık arz ediyor. Fransa ve Almanya, eğitim ve kültür konusunda AB müktesebatının çok sınırlı olmasına rağmen özellikle kültür konusuna bazı siyasi şartlar konması taraftarı. Brüksel’deki diplomatlar mezkur talebin ciddi sıkıntılara yol açabileceğini de gözden uzak tutmuyor. Zaman’a konuşan bir diplomat, “Bu hamleyle pandoranın kutusunu açma ihtimalimiz de var. Ancak bir üye ülke (Fransa) böyle bir taleple gelirse de buna karşı bir şey diyemeyiz.” ifadelerini kullandı. AB diplomatları, eğitim ve kültür faslına siyasi şart konması durumunda iki unsura çok dikkat edilmesi gerektiğini vurguluyor. Bunlar, müzakereleri Türkiye ile eş zamanda yürüten Hırvatistan’a da aynı standartların uygulanması ve uygulamayı takip edecek objektif ölçüm unsurlarının üretilmesi.

“Siyasi kriter” ifadesinin içine AB’nin Türkiye’den istediği her türlü talebi yerleştirebilmesi ihtimali de endişe ile karşılanıyor. “Siyasi kriter”in müzakeresi tamamlanan konu başlığının kapanmasını da çok uzun yıllar erteleyebileceğine dikkat çekiliyor. Brüksel’deki diplomatlar, “muhtemel siyasi şartın Kürtlerin kültürel haklarına mı yönelik olacak?” sorusuna ise, “Bu konuda daha hiçbir ayrıntıya girmedik. Talepler henüz somutlaşmadı; ama Hırvatistan’da da birçok azınlık olduğunu unutmamak gerekir.” diyor.

Ankara diplomatik atağa geçti

AB’nin “siyasi şart” arayışı Ankara’yı harekete geçirdi. Dışişleri Bakanı Abdullah Gül, Türkiye’nin önüne bu tür engellerin çıkarılmasına karşı diplomatik girişim talimatını verdi. AB başkentlerinde yoğun çalışmalar sürüyor. Ankara, Brüksel’e de, “müzakerelerin teknik bir süreç olması gerektiğini” hatırlatıyor. Brüksel’deki diplomatlar da genişlemenin sadece teknik bir süreç olmadığı, siyasi konularla doğrudan irtibatlı olduğu kanaatinde. Brüksel ve üye ülkelere “daha objektif hareket edin” çağrısı yapılıyor. AB üyesi ülkelerin “siyasi kriter” getirilmesi konusunda görüş birliğine varamaması ve bu tartışmanın kendi içlerinde sürmesi, bir nebze de olsa Ankara’yı rahatlatıyor. Ankara, siyasi kriterlerin getirilmesine karşı çıkan ülke başkentlerinde de çalışmalarını Türkiye’nin tezlerinin daha iyi biçimde savunulması noktasında yoğunlaştırdı.

Türkiye, yalnızca “Adalet, Güvenlik ve Özgürlükler” ile “Yargı ve Temel Haklar” başlıklarının “siyasi kriter”le doğrudan ilgili olduğuna inanıyor. Bunlardan ilkinin tarama süreci tamamlandı. Toplantılarda Türkiye’ye, göçmenlik, organize suç örgütleri ile mücadele, ceza kanunları ve vize rejimine ilişkin çok sayıda soru yöneltildi. “Yargı ve Temel Haklar” başlığında tarama ise eylül ayında başlayacak.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious