Artık son sözü millet söyleyecek

Artık son sözü millet söyleyecek .9730
  • Giriş : 21.10.2007 / 08:24:00

Aylarca süren Köşk tartışmaları neticeleniyor. Halk sandıklara gidiyor.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Referandum için sandık başına gidecek seçmenler 'cumhurbaşkanını kim seçsin?' sorusuna cevap verecek. 'Evet' oyları 'hayır'dan fazla çıkarsa, Çankaya Köşkü'ne kimin çıkacağını artık halk belirleyecek.

Türkiye, bugün 5. kez referanduma gidiyor. 42 milyon seçmen, cumhurbaşkanlığı seçiminde kendisini doğrudan söz sahibi yapacak Anayasa değişikliğini karara bağlayacak. 'Evet' oyları 'hayır'dan fazla çıkarsa, demokratik sistemin işleyişine yönelik önemli yenilikler yürürlüğe girecek. Çankaya Köşkü'ne kimin çıkacağını artık Meclis değil, halk belirleyecek. Cumhurbaşkanının görev süresi 5 yıla inecek ve 5+5 sistemine geçilecek. 367 krizi bir daha tekrar etmeyecek. Meclis'teki bütün oturumlarda toplantı yeter sayısı 184 olacak. Genel seçimler de 4 yılda bir yapılacak.

Referandumda kullanılacak oy pusulasında iki bölüm bulunuyor. Beyaz renk üzerinde 'evet', kahverengi zeminde 'hayır' ibaresi var. 'Evet' anayasa değişikliğini kabul; 'hayır' ise ret anlamına geliyor. Seçmenler 22 Temmuz'da oy kullandıkları yerlerde sandık başına gidecek. Bilgi kâğıdı ellerine ulaşmayan vatandaşlar, nüfus cüzdanı, pasaport, ehliyet veya evlenme cüzdanından birini göstererek oyunu kullanabilecek. Ayrıca muhtarlıklar seçmenlere yardımcı olmak için bütün gün açık tutulacak. Oy verme işlemi batıda 08.00-17.00 saatleri arasında yapılacak. Ancak havanın erken karardığı 32 ilde sandıklar bir saat erken kurulacak.

Referandumda katılımın düşük olup olmamasının hukukî bir anlamı yok. Seçime iştirak edenlerin yarısından bir fazlasının oyu sonucu tayin edecek. Bugün sandıktan hangi sonuç çıkarsa çıksın 11. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün durumunda herhangi bir değişiklik olmayacak.

YSK referandum için bir dizi yasak getirdi. 298 sayılı kanunun 79'uncu maddesi gereğince bugün sabah saat 06.00'dan gece saat 24.00'e kadar her ne suretle olursa olsun alkollü içki satılması ve umumi mahallerde her çeşit alkollü içki içilmesi yasak. Oy verme süresince bütün eğlence yerleri kapalı tutulacak. Eğlence yeri niteliği taşıyan lokantalarda da sadece yemek verilebilecek. Emniyet ve asayişi korumakla görevli olanlardan başka hiçbir kimse silah taşıyamayacak. Saat 18.00'e kadar hiçbir basın kuruluşunda halkoylamasının sonuçlarına ilişkin haber, tahmin ve yorum yapılamayacak. Yayın yasağı saat 21.00'den sonra kalkacak. YSK, gerek gördüğü takdirde bu saati geri çekebilecek.

Türkiye'de ilk halkoylaması, 27 Mayıs 1960 askeri müdahalesinin ardından hazırlanan 1961 Anayasası için yapıldı. 9 Temmuz 1961'deki seçimde 1961 Anayasası, yüzde 38,3 "hayır" oyuna karşılık, yüzde 61,7 "evet" oyuyla kabul edildi. 12 milyon 735 bin 9 seçmenden 10 milyon 322 bin 169'u oylamaya katıldı. Yüzde 80,7 oranındaki katılım sonunda 39 bin 608 oy geçersiz sayıldı. Sandıktan 6 milyon 348 bin 191 "evet", 3 milyon 934 bin 370 "hayır" çıktı. İkinci referandum 1982 Anayasası için yapıldı. 17 Kasım 1982'de halkoylamasında kayıtlı 20 milyon 722 bin 602 seçmenin yüzde 90,32'si sandığa gitti. Seçimde 16 milyon 945 bin 545 seçmen "kabul", 1 milyon 594 bin 761 seçmen de "ret" oyu kullandı. Hava şartları nedeniyle 730 sandıktaki 219 bin seçmenin oyu YSK'ya ulaştırılamadı. YSK, seçim sonuçlarını açıklarken, bu oyların beklenmesine gerek görmedi. Gerekçesi ise şuydu: "Beklenmesi hiçbir yarar sağlamaz. Bu oyların tümü ret oyu olarak kabul edilse bile bu halin geçerli tüm oylar içinde yüzde 90'ı aşan kabul oylarının oranını ve böylece oluşan hukuksal sonucu etkilemeyeceği ve değiştirmeyeceği tartışma kabul etmez şekilde açık ve kesin bir gerçektir."

Üçüncü halkoylaması, 1982 Anayasası'nın geçici 4. maddesi ile getirilen siyasi yasaklar konusunda oldu. 6 Eylül 1987'deki referanduma 25 milyon 732 bin 345 seçmenin yüzde 94,6'sı katıldı. 11 milyon 711 bin 461'i "evet", 11 milyon 636 bin 395'i "hayır" oyu verdi. Böylece Süleyman Demirel, Bülent Ecevit, Alparslan Türkeş ve Necmettin Erbakan gibi liderlerin siyasi yasağı kalkmış oldu. Dördüncü referandumda yerel seçimlerin 1 yıl erkene alınıp alınmaması konusunda halka gidildi. 25 Eylül 1988'de yapılan oylamaya kayıtlı 26 milyon 718 bin 518 seçmenin yüzde 88,82'si iştirak etti. Yüzde 35 "evet", yüzde 65 "hayır" çıktı. Bu sonuç üzerine 13 Kasım 1988 olarak öngörülen erken yerel seçime gidilemedi. Oy verme işleminin erken başlayıp erken biteceği iller şöyle: "Adıyaman, Ağrı, Artvin, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gaziantep, Giresun, Gümüşhane, Hakkari, Kars, Malatya, Kahramanmaraş, Mardin, Muş, Ordu, Rize, Siirt, Sivas, Trabzon, Tunceli, Şanlıurfa, Van, Bayburt, Batman, Şırnak, Ardahan, Iğdır ve Kilis."

Anayasa değişikliği paketinde neler var?

  • Cumhurbaşkanı halk tarafından 5 yıl için seçilecek. Bir kişi ikinci kez Cumhurbaşkanı seçilebilecek.
  • Cumhurbaşkanlığına Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri içinden veya Meclis dışından aday gösterilebilmesi yirmi milletvekilinin yazılı teklifi ile mümkün olacak. En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde geçerli oylar toplamı yüzde 10'u geçen siyasi partiler ortak aday gösterebilecek.
  • Cumhurbaşkanı seçimi, cumhurbaşkanının görev süresinin dolmasından önceki altmış gün içinde; makamın herhangi bir sebeple boşalması halinde ise boşalmayı takip eden altmış gün içinde tamamlanacak. İlk turda hiçbir aday yüzde 50 oy alamazsa en çok oyu alan iki aday ikinci turda yarışacak.
  • Genel seçimler 4 yılda bir yapılacak.
  • TBMM'de toplantı yeter sayısı 184 olacak.

Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, oyunu Kayseri'de kullanacak

Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, referandumda oyunu Kayseri'de kullanacak. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, seçim bölgesi İstanbul'da, BBP Genel Başkanı Muhsin Yazıcıoğlu Sivas'ta, Anavatan Genel Başkanı Erkan Mumcu, DSP Genel Başkanı Zeki Sezer, Saadet Partisi lideri Recai Kutan Ankara'da sandığa gidecek. CHP Genel Başkanı Deniz Baykal, oy kullanmayacak. DTP lideri Ahmet Türk'ün partideki toplantı sebebiyle Mardin'e gidemeyeceği gerekçesiyle oylamaya katılmayacağı belirtildi. Cumhurbaşkanı Gül'ün programı Cumhurbaşkanlığı Basın Merkezi'nden yapılan yazılı açıklamayla kamuoyuna duyuruldu. Buna göre Gül, bugün ilk olarak Anayasa Değişikliği referandumu için oy kullanacak. Akşam saatlerinde Hilton Oteli'ndeki yemekte sanayicilerle bir araya gelecek. Yarın ise sırasıyla Kayseri Valiliği, Garnizon Komutanlığı ve Büyükşehir Belediyesi'ni ziyaret edecek. Erciyes Üniversitesi'nin 2007-2008 akademik yılı açılış töreni ile üniversitedeki bazı tesislerin temel atma ve açılış törenlerine katılacak olan Gül, İstanbul'da 14 Ekim'de evlenen kızı Kübra Sarımermer ve damadı Mehmet Sarımermer adına oluşturulan hatıra ormanına da ağaç dikecek.


Oy kullanmamanın cezası 19 YTL

Yüksek seçim Kurulu (YSK) Başkanı Muammer Aydın, referandumda oy kullanmayanlara ceza uygulanmasının kanuni bir zorunluluk olduğunu açıkladı. Aydın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) getirdiği artırımlarla cezanın 19 YTL olduğunu kaydetti. Aydın, TRT-2'de "Haber Vizyonu" programında, vatandaşın halkoylamasına ilişkin sorularını cevapladı. Kanunda halkoylamasına katılmayanlar için cezai yaptırım bulunduğunu söyleyen Aydın, "katılımı artırmak için YSK'nın cezayı artırdığı'' yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirtti. YSK'nın görevinin yasaları uygulamak olduğunu vurgulayan Aydın, 3376 sayılı Anayasa Değişikliğinin Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanun'un 6. maddesinin ikinci fıkrasında, "Oy kullanma yeterliliği bulunduğu halde halkoylamasına, hukuki veya fiili mazereti olmaksızın katılmayanlar, ilçe seçim kurulu başkanı tarafından 12 bin 500 (on iki bin beş yüz) lira para cezası ile cezalandırılır." hükmünün yer aldığını hatırlattı. Aydın, 3376 sayılı yasanın 1987 yılında çıktığını, 2005 yılında yürürlüğe giren 5237 sayılı TCK ile de yasalardaki para cezalarına ilişkin güncelleştirme yapıldığını söyledi. Bu nedenle 12 bin 500 lira olan cezanın, 2005 yılı itibarıyla 17 YTL olarak hesaplandığını anlatan Aydın, bu cezanın, 2007'de 19 YTL'ye çıktığını bildirdi. Aydın, "Biz bunu durup dururken artırmadık. TCK'ya göre hesap yapınca çıkan sonuç bu." dedi. Oyunu kullanmayanlara ceza kesme işinin kendilerinin görevi olmadığını da ifade eden Aydın, "İlçe seçim kurulu başkanı hakimler, oy kullanmayanları tespit eder. Mazeret bildirenlerin mazeretlerini kabul ederse ceza yok, etmezse ceza yaptırımı uygulanacak. Kişisel görüşümü sorarsanız bu demokratik değil." diye konuştu.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious