Bakan bile kredi kartını iptal ettiremedi

  • Giriş : 11.03.2006 / 00:00:00

Kredi kartları son yıllarda kamuoyunun en çok tartıştığı konulardan birini oluşturuyor. Eleştirilerin başında ise kartların gelişigüzel dağıtılması yer alıyor.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Sokakta rastgele kredi kartı sözleşmesi imzalayan bankaların yanında elde ettikleri isimlerin adreslerine kart gönderenlere de rastlanıyor. Sanayi ve Ticaret Bakanı Ali Coşkun’un yaşadığı olay tüketicinin nasıl bir psikolojik baskı altına alındığını ortaya koyuyor. Resmi temaslar için İtalya’da bulunan Coşkun, mevzuat boşluğunu fırsat bilenlerin 10 gün önce yürürlüğe giren yasanın yasaklamasına rağmen herhangi bir sözleşme imzalamadığı halde pek çok kişiye kredi kartı postaladığına dikkat çekiyor. Bakan bile evine gönderilen kredi kartını iptal ettirememiş. Kamuoyunu şaşkınlık içinde bırakacak olay, kanunun yürürlüğe girmesinden sonra meydana geliyor. Sanayi Bakanı’nın eşi Asuman Coşkun, adına gönderilen kredi kartını kargo görevlisinden teslim almayarak geri gönderiyor. Bunun üzerine banka akşam saatlerinde Asuman Hanım’ı cep telefonundan arıyor, ancak telefona Bakan çıkıyor. Ali Coşkun kartın iptal edilmesini istiyor. Bankacının cevabı ise Bakan’ı çileden çıkarıyor: “Efendim bizzat eşiniz söylemeden kartı iptal edemem.” Bakan’ın, kartın iptalinde ısrarcı olduklarını belirttiği sırada telefon kapanmış. 1-2 saat sonra banka görevlileri aynı numarayı bir kez daha aramış. Telefona yine Bakan Coşkun cevap verince, görevliler telefonu kapatmış. Bankaların bu kadar ısrarcı olmalarının yanlışlığına dikkat çeken Bakan Coşkun, bankanın tavrı konusunda ise şunları söylüyor: “Kartı iptal etmeyen bankanın sahibini yakından tanıyorum. Bir ara kendisini aramayı bile düşündüm; ama vazgeçtim.”

Coşkun, yeni Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'nun yeni ödeme aracına dönüşen kredi kartlarındaki aksaklıkları tek başına çözemeyeceğini belirterek, yasanın işler hale gelmesi için bankacıdan müşteriye kadar herkese önemli görevler düştüğünü vurguluyor. "Yeni düzenleme samimi olan borçluya bir ödeme kolaylığıdır. Kimse borcun tamamen silinmesini beklemesin. Toplumun bu gösteriş ekonomisinden kurtulması lazım." diyen bakana göre, kredi kartında bir geçiş dönemi yaşanıyor. Yüksek faizden yakınanların bankaları suçlamadan önce harcama yaparken borcun yine kendisinin cebinden çıkacağını unutmaması gerekiyor. Yasada bankacıları da disiplin altına alan hükümler yer alıyor. Buna göre, bankalar talepte bulunmayan kişi ya da kuruluşlara kredi kartı gönderemeyecek. Kart pazarlama işi BDDK'nın izin verdiği noktalarda yapılabilecek. Kart limiti ise gelirin iki katını aşamayacak. Ancak BDDK Başkanı Tevfik Bilgin'in tebdili kıyafetle Ankara'da bazı alışveriş merkezleri ve metro istasyonlarında yaptığı denetimler söz konusu hükümlere kulak asılmadığını gösteriyor. Şikayetler üzerine geçtiğimiz günlerde Kızılay'da bankaların kredi kartı müşterisi toplama çalışmalarını bizzat denetleyen Bilgin, 6 bankanın yasaya rağmen önceden ilan edilmeyen yerlerde usulsüz kart talebi topladığını tespit etti. 10'ar bin YTL ceza kesilirken, konu Bankalar Birliği'ne iletilerek üyelerinin uyarılması istendi. Yeni yasanın uygulanmadığına bizzat şahit olan Bakan Coşkun, gelinen noktayı sürpriz olarak görmüyor. Mart 2003'te benzer bir düzenlemenin tüketici kanununa ilave edilerek çıkarıldığını vurgulayarak, "Kredi kartı alınırken imzalanan sözleşmelerin harf büyüklüğüne bile bir standart getirdik. Boşluğu bulunan sözleşmelerin imzalanmaması konusunda uyarıda bulunduk. Ama heves ekonomisi ağır bastı." tespitinde bulunuyor. Bankaların o dönemde de sorumsuzca kart dağıttığını, yer yer sözleşme bile imzalamadıklarını dile getiren Coşkun, "Boşlukları diledikleri gibi doldurup fahiş faizlerle tahsilata yöneldiler." diyor. Resmî verilere göre 2005 sonu itibarıyla 29,9 milyon kredi kartı, 48,2 milyon da banka kartı bulunuyor. Kredi kartı pazarında aslan payı ise Yapı Kredi, Garanti, İş Bankası ve Akbank'ın.

Dövize müdahale etmeye gerek yok

Sanayi Bakanı Coşkun, son günlerde alevlenen kur tartışmasına da değindi. "YTL aşırı değerlendi, devlet müdahale etmeli" diyerek cari işlemler (döviz) açığının risk oluşturduğunu belirten eski bakan Kemal Derviş'in açıklamalarını değerlendiren Coşkun, açığın devletin müdahalesi olmadan piyasa şartlarında dengelendiğini söyledi. Bunun bir rahatlama getirmemesi gerektiğinin altını çizen Coşkun, Türkiye'nin kur öncelikli ihracat modelinden uzaklaştığını ve şimdiki ekonomik modelin taviz verilmeden süreceğini vurguladı. Sorunun girdi maliyetleri aşağı çekilerek aşılacağını kaydeden Coşkun, dövize müdahale ile ilgili tartışmaları ise "Gece yarısı zenginlerini sevindirmek istemiyoruz. Döviz düşükken toplayıp sonra müdahale isteyen bir lobi var. Bunlar her fırsatı değerlendiriyor." sözleriyle değerlendirdi. Türkiye'nin döviz, faiz ve borsa şeytan üçgeninde kurulu ekonomik modelden kurtulduğunu belirten Coşkun'a göre, döviz kurlarına müdahaleye şu anda gerek yok.

Yasa tamam, sıra uygulamada

İntiharlar sebebiyle iki hafta önce TBMM'de jet hızıyla geçen Banka Kartları ve Kredi Kartları Yasası'na göre borçlulara yüzde 18 faizle 18 ay taksit imkanı getirildi. Cumhurbaşkanı'nın onayından sonra yürürlüğe girdiği 1 Mart 2006'dan itibaren haklarında icra takibi başlatılmış olanlarla 31 Ocak 2006'ya kadar temerrüde düşmüş olan kart borçluları, 60 gün içerisinde kredi kartı veren kuruluşa başvurarak borçlarını yeniden yapılandırabilecek.

Bankalar, kart hamilleri talep etmedikçe kredi kartı limitlerini artıramayacaklar.

Kart hamillerinin harcamalarıyla kart limitlerini aşmaları halinde, aşılan miktara, işlem tarihi ile ödeme tarihi arasındaki süre için akdi faizden başka herhangi bir ücret eklenmeyecek.

Ancak kart sahibinin talebi üzerine, üçüncü kişiler adına asıl karta bağlı ve asıl kart limitini aşmamak kaydı ile ek kredi kartı düzenlenebilecek.

Kart çıkaran kuruluşlar, talepte bulunmayan veya sözleşme imzalamayan kişiler adına hiçbir şekilde kart veremeyecek. Bu kuruluşlarca genel müdürlük veya şube haricinde kredi kartı talebi toplanabilecek yerler, BDDK'nın uygun görüşü alınarak, Türkiye Bankalar Birliği ve Türkiye Katılım Bankaları Birliği tarafından müşterek belirlenecek.

Asgari tutarın, son ödeme tarihini takip eden 3 ay içinde ödenmemesi durumunda, kart hamiline yapılacak bildirimden itibaren bir aylık sürede kredi kartları iptal edilecek. Borcun tamamı ödeninceye kadar yeni kredi kartı verilmeyecek.

Kredi kartının çalınması halinde sahibi, yapacağı bildirimden önceki 24 saat içinde gerçekleşen zararlardan 150 YTL ile sınırlı olmak üzere sorumlu olacak.

Kartın imza hanesi kart sahibi tarafından imzalanacak.

Kart çıkaran kuruluşlar ile kart hamilleri arasında sözleşme imzalanacak. Sözleşmeler, 12 punto büyüklüğünde ve siyah harflerle yazılacak.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious