Bebeklere ücretsiz zeka taraması

Bebeklere ücretsiz zeka taraması.6467
  • Giriş : 20.12.2006 / 00:00:00

Sağlık Bakanlığı, yeni doğan bebeklerde topuk kanından yapılan zeka taraması olarak bilinen fenilketonüri testinin yanısıra, 'konjenital hipotiroidi' tarama testini ücretsiz yapmaya başlayacak.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Hastalıkları Kliniği Şef Yardımcısı Dr. Ülkü Tıraş, Türkiye'de her 3 bin 500 bebekte bir bu rahatsızlıkların görüldüğünü belirterek, "Hastalığın tedavisi için doğum haftasında mutlaka topuk kanının alınması gerekiyor. Fenilketonüri ve konjenital hipotiroidi tespit edilen bebekler geri çağırılıyor ve hipotiroid tedavisine başlanıyor. Bu tedaviler ile çocuk normal gelişimini sürdürüyor." dedi.

Sağlık Bakanlığı'nca başlatılan ve laboratuvar analizleri Refik Saydam Hıfzısıhha Merkezi Başkanlığı'nda yapılacak Yenidoğan Tarama Programı kapsamında, fenilketonüri taraması yanında bundan böyle konjenital hipotiroidi taraması da yapılacak.Tarama programı Türkiye genelinde Sağlık Bakanlığı Refik Saydam Hıfzısıhha Merkezi Başkanlığı ile Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü işbirliği ve üniversitelerin desteğiyle gerçekleştirilecek. Program ile tüm yenidoğanların fenilketonüri ve konjenital (doğumsal) hipotiroidi yönünden taraması ücretsiz yapılacak. Test sonucuna göre hasta bebeklere uygulanacak tedavi ile normal zeka gelişimi sağlanacak.

Tarama kapsamında, illerdeki sağlık birimlerinden tüm yenidoğan bebeklerden alınacak kan numuneleri, İl Sağlık Müdürlüğü Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Şubelerince toplanarak Ankara ve İstanbul'da oluşturulan tarama merkezlerine gönderilecek. Önümüzdeki yıl bu merkezlere İzmir ve Erzurum eklenerek tarama merkezi sayısı dörde çıkarılacak. İdeal olarak, doğumdan sonraki 3-5'inci günlerde (48-120 saat) özel bir filtre kağıdına tüm yenidoğanların topuğundan 4 damla kan alınacak. Kan numunesinin merkeze ulaşmasından sonra 48 saat içinde sonuç verilecek.

TEDAVİ YAKLAŞIK 3 YIL SÜRÜYOR

Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Hastalıkları Kliniği Şef Yardımcısı Dr. Ülkü Tıraş, Türkiye'de yılda yaklaşık 1.5 milyon bebeğin dünyaya geldiğini, her 3 bin 500 bebekte bir bu rahatsızlıkların görüldüğünü belirterek, "Hastalığın tedavisi için doğum haftasında mutlaka topuk kanının alınması gerekiyor. Bu işlem halk arasında topuktan yapılan zeka taraması olarak biliniyor. Alınan kan inceleniyor ve halk arasında topuk kanından yapılan zeka taraması olarak bilinen ve sadece Ankara ile İstanbul'da yapılan "fenilketonüri ve konjenital hipotiroidi" tespit edilen bebekler geri çağırılıyor ve hipotiroid tedavisine başlanıyor. Eğer çocukta doğuştan hiç troid hormonu yoksa tedavi hayat boyu devam ediyor. Eğer troid hormonu var ancak yeterli değilse geçici hipotiroid tedavisi yapılıyor. Bu da yaklaşık 3 yıl sürüyor. Bu tedaviler ile çocuk normal gelişimini sürdürüyor. Öte yandan bu bebekler özel mamalarla besleniyor" şeklinde konuştu.

Fenilketonüri, özellikle beyni etkileyen kalıtsal bir hastalık. Türk toplumunda oldukça sık görülüyor. Anne ve babadan genlerle geçiyor. Bu bebekler doğdukları zaman normal görünüyor ancak anne sütü veya diğer mamalarla beslenmeye başladıklarında proteinli gıdalarda bulunan fenilalanin isimli aminoasit, bebekteki bir enzim (fenilalanin hidrosilaz) eksikliği nedeni ile parçalanıp sindirilemiyor. Fazla fenilalanin ve yan ürünleri (metabolitleri) kan ve dokularda birikiyor. Biriken fenilalanin beyinde kalıcı hasara neden oluyor ve sonuçta bebeğin zeka özürlü olmasına yol açıyor. Erken tanı ve bebeğin fenilalaninden fakir diyet ile beslenmesi sayesinde zeka geriliği önlenebiliyor.

Konjenital hipotiroidi ise kalıcı hipotiroidi yapan en önemli sebepler arasında yer alıyor. Bu hastalık da Türk toplumunda oldukça sık görülüyor. En önemli nedeni, tiroid bezinin gelişimine bağlı bir bozukluk. Erken yenidoğan döneminde bulgular genellikle gizli ancak, doğumdan haftalar veya aylar sonra belirginleşebiliyor. Tiroid hormonları kemik veya beyin gelişiminde çok önemli olduğu için tedavi edilmeyen bebeklerde ileri düzeyde zekâ geriliği ve cücelik ortaya çıkıyor. Hastalığın erken tanısı konulduğunda ise tedavi oldukça ucuz ve kolay hale geliyor.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious