Büyüme hız kesmedi

  • Giriş : 03.07.2007 / 09:36:00
  • Güncelleme : 03.07.2007 / 09:42:29

Türkiye ekonomisi ilk çeyrekte beklentileri aşıp yüzde 6.8 büyüdü

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


 Türkiye ekonomisi 'frene basarak' tamamladığı 2006 yılının ardından 2007 yılının ilk çeyreğini hızla artan ihracatın desteğiyle yüzde 6.8 oranında büyüyerek kapattı. Ekonomi böylelikle 21 çeyrektir büyürken, yüzde 5.8'lik büyüme beklentisini de geride bırakmış oldu. Geçen yılın ilk çeyreğinde büyüme yüzde 6.3 olmuştu.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ocak-şubat-mart aylarını kapsayan yılın birinci dönemine ilişkin üretim yöntemiyle hesaplanan GSMH ve harcama yöntemiyle hesaplanan GSYH (büyüme) rakamlarını açıkladı. Buna göre, ilk çeyrekte, geçen yılın aynı dönemine göre, GSYH cari fiyatlarla yüzde 20.5 gelişme hızı göstererek 129 milyar 905 milyon 831 bin 643 YTL'ye çıktı. Cari fiyatlarla GSYH, dolar bazında, yüzde 13.8 gelişme hızıyla 91 milyar 989 milyon dolar oldu. Sabit fiyatlarla GSYH yüzde 6.8 büyüyerek 34 milyon 155 bin 611 YTL'ye yükseldi.
Cari fiyatlarla GSMH, yüzde 20.6'lık gelişme hızıyla 129 milyar 641 milyon 509 bin 473 YTL'ye yükseldi. Cari fiyatlarla dolar bazında GSMH, yüzde 13.8 büyüme hızıyla 91 milyar 801 milyon dolar oldu. Sabit fiyatlarla GSMH yüzde 6.7 büyüyerek 33 milyon 759 bin YTL'ye çıktı.

Yatırımların payı 0.9 puan
Harcama bileşenlerine göre paylar hesaplandığında büyümenin ağırlıklı olarak ihracattan kaynaklandığı görüldü. İlk çeyrekte dış ticaretin (ihracat eksi ithalat) büyümeye katkısı 4.1 puan oldu. Yüzde 9 ile mal ve hizmet ihracatından sonra en hızlı büyüyen kalem olan devletin nihai tüketim harcamalarının toplamdaki ağırlığı düşük olduğu için büyümeye katkısı da 0.5 puanla sınırlı kaldı. Yatırımların büyümedeki payı 0.9 puan oldu. Bunun 0.7 puanı özel sektör, 0.2 puanı ise kamu sektörü yatırımlarından geldi. Özel nihai tüketim harcamaları büyümeye 1.1 puan, devlet nihai tüketimi ise 0.5 puanlık katkı yaptı.
Harcamalar yöntemiyle ve 1987 fiyatlarıyla GSYH'ye bakıldığında, yüzde 1.6 gelişme gösteren özel nihai tüketim harcamaları yüzde 65.8 payla 23 milyon 773 bin YTL oldu. Bunun 7.5 milyonu gıda ve içki, 5.6 milyonu dayanıklı tüketim malları, 4.4 milyonu yarı dayanıklı tüketim malları, 2.6 milyonu enerji, ulaştırma ve haberleşme, 2 milyonu hizmetler, 1.7 milyonu konut sahipliğinden kaynaklandı. Özel tüketim harcamalarındaki yüzde 1.6'lık artış iç piyasada geçen yılın son çeyreğinde görülen daralmanın yerini bir canlanmaya bırakmaya başladığını gösterilyor. Geçen yılın son çeyreğinde özel tüketim harcamalarındaki artış yüzde 0.1 olmuştu.
Devletin nihai tüketim harcamaları ise seçim yılında yüksek oranda arttı. Bu harcamalar yılın ilk çeyreğinde yüzde 9'luk artışla 2 milyon 205 bin YTL olarak gerçekleşti. Ancak söz konusu harcamaların toplamdaki payı yüzde 6.1 olduğu için büyümede çok önemli bir etkisi olmadı. Bunun 1.3 milyon YTL'si maaş ve ücretlerden kaynaklandı. Gayrisafi sabit sermaye oluşumu yüzde 3 büyürken, 28.6 payla 10 milyon 334 bin YTL oldu. Bunun 9.4 milyon YTL'si özel sektörden kaynaklanırken, bunun da 6.7 milyon YTL'si makine teçhizatlarından sağlandı. Geçen yılın son çeyreğinde bu kalemdeki artış ise yüzde 0.7 ile sınırlı kalmıştı.
Mal ve hizmet ihracatı yüzde 14 büyüme ve yüzde 48.7 payla 17 milyon 591 bin YTL oldu. Mal ve hizmet ithalatı yüzde 4.2 büyüyerek, 53.8 payla 19 milyon 431 bin YTL olarak belirlendi. İhracat kalemindeki artış büyümenin motor gücü oldu.
Harcamalar yöntemi ve cari fiyatlarla bakıldığında, yüzde 12.9 büyüyen özel nihai tüketim harcamaları 90 milyar 5 milyon oldu. Bunun 29 milyar 259 milyonu gıda ve içecek, 16 milyar 940 milyonu enerji-ulaştırma, 14 milyar 366 milyonu yarı dayanıklı ve dayanıksız tüketim malları, 12 milyar 105 milyonu dayanıklı tüketim malları, 9 milyarı hizmetler, 8.3 milyarı konut sahipliğinden kaynaklandı.
Cari fiyatlarla devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 23.5 artarak 19 milyar 389 milyon YTL oldu. Bunun 16.1 milyar YTL'si maaş ve ücretlerden kaynaklandı. Gayrisafi sabit sermaye oluşumu yüzde 23.6 büyüyerek, 26 milyar 406 milyon YTL oldu. Bunun 23.4 milyar YTL'si özel sektörden kaynaklandı.

İnşaatta teslimat dönemi
Sektörler itibarıyla bakıldığında, en yüksek büyümeyi inşaat sektörü gösterdi. İnşaat sektörü sabit fiyatlarla yüzde 16.2, cari fiyatlarla yüzde 40.1 büyüdü.
Rakamlar geçtiğimiz yıllarda başlayan inşaatların önemli bir bölümünün 2007'nin ilk çeyreğinde teslim edildiğini gösteriyor. En düşük büyümeyi gösteren tarım sektörü sabit fiyatlarla yüzde 1.1, cari fiyatlarla yüzde 11.5 büyüdü. Sanayi sektörü sabit fiyatlarla yüzde 7.5, cari fiyatlarla yüzde 22.1 büyüdü.
Ticaret kaleminde sabit fiyatlarla yüzde 6.3, cari fiyatlarla yüzde 20.5 büyüme gerçekleşti. Ulaştırma ve haberleşme sektörü sabit fiyatlarla yüzde 7.3, cari fiyatlarla yüzde 18.5 büyüdü. Mali kuruluşlar, sabit fiyatlarla yüzde 7.2, cari fiyatlarla yüzde 18.2 büyüme gösterdi. Konut sahipliği sabit fiyatlarla yüzde 2.3, cari fiyatlarla yüzde 21 gelişti. Devlet hizmetlerinde büyüme hızı sabit fiyatlarla yüzde 1.3, cari fiyatlarla yüzde 21.4 oldu. Kâr amacı olmayan kuruluşlar sabit fiyatla yüzde 1.2, cari fiyatla yüzde 18.9 büyüdü. İthalat vergisi sabit fiyatla yüzde 8.8, cari fiyatla yüzde 13 büyüme gösterdi.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious