Çay hasadında devrim!

  • Giriş : 22.07.2006 / 00:00:00

Rizeli Suat Hayri Çalışkan (41) isimli vatandaş, çay hasadının daha rahat yapılabilmesi için benzinle çalışan 'çay toplama makinesi' yaptı.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Rize'nin Yiğitler Köyü'nde demircilik yapan Hayri Çalışkan, Doğu Karadeniz Bölgesi'nde yaklaşık 200 bin ailenin geçim kaynağı olan çay tarımının daha kolay yapılabilmesi için benzinle çalışan çay toplama makinesi yaptı.

Lise mezunu olan ve hobi olarak kendince bazı tasarımlar yapan ilginç buluşun sahibi Çalışkan, bir dönem elle ve halen de çay makası ile toplanan çay yaprağının daha rahat toplanabilmesi için çalışma başlattı. Çalışkan kısa sürede 'çalı tırpanı ya da bölgede çay budama makinesi' olarak bilinen aletten, çay toplama makinesi yaptı.

Çay tarımının bölgede 1940'lı yıllarda başladığını hatırlatan Çalışkan, "Çay ürünü 1974 yılına kadar elle toplanıyordu. Daha sonra yine el yordamıyla kullanılan çay makası dediğimiz alet çıktı ve halen bölgemizde hasat çay makası ile yapılıyor. Çay makası kol gücü ile kullanıldığı için oldukça zor ve yorucu oluyor. Ayrıca, zaman içerisinde çay fiyatının düşmesine karşın, çay tarımında üretim maliyetleri sürekli arttı. Ben de, hem çayın daha kolay toplanmasını sağlayacak hem de artan işçilik maliyetlerini azaltmak için neler yapabileceğimi düşündüm ve sonunda çay toplamayı kolaylaştıran böyle bir alet yaptım." dedi.

Çay makası ile bir kişinin günde ortalama 250 kilo çay topladığını belirten Çalışkan, kendi yaptığı makine sayesinde bir kişinin günde bin 500 kilogram çay toplayacağını dile getirdi. Yaptığı çay toplama makinesi sayesinde üreticilerin işçilik maliyetinden de kurtulacağını savunan Çalışkan, "Bir işçi günde ortalama 250 kilo çay topluyor. İşçinin günlük yevmiyesi ise 50 YTL. Fakat benim tasarladığım bu alet sayesinde iki kişi birlikte günde yaklaşık bin 500 kilo çay toplar. Yani, makasla 5 kişinin yaptığı işi bu aletle bir- iki kişi çok rahat yapabilecek. Makinenin bu zaman zarfında yakacağı benzin ise en fazla 9 YTL tutar. Bu makine sayesinde çay hasadı hem daha rahat hem daha kolay ve ekonomiktir." diye konuştu.

Makine sayesinde çayın kalitesinin de artacağını iddia eden Çalışkan, şöyle konuştu: "Bununla toplanan çayın kalitesi, elle toplanan çay kalitesindedir. Yani fermente olayı direk tarlada başlamaktadır. Bununla çayın kalitesinin daha da artacağına inanıyorum."

Çalışkan, 'Devrim' adını verdiği ve çay tarımında devrim niteliğinde bir kolaylık getireceğini savunduğu çay toplama makinesi için patent başvurusunda bulunduğu ve ileride seri üretim yapmayı planladığını sözlerine ekledi.

Çalışkan'ın 2 ayda yaptığı yaklaşık bin YTL'ye mal olan makine; çalı kesme makinesinden dönüştürülerek yapılmış. Benzinle çalışan motorlu alet üç ana unsurdan oluşuyor; motor, çay kesme testeresi ve toplanan çayın biriktiği torba. Testerenin bir tarafında panel diğer tarafında ise çay torbası bulunuyor. Elle çok rahat bir şekilde çay sürgünleri üzerinden dolaştırılabilen makine, testere sayesinde yaş çay sürgünlerini kesiyor. Kesilen çay sürgünleri, testerenin hareket yönü ve merkez kaç kuvveti sayesinde direkt olarak torbanın içerisine birikiyor.

Çay bitkisi ülkemizde sadece Doğu Karadeniz Bölgesi'nde yetişiyor. Çaylık alanların yüzde 65'inin Rize, yüzde 21'inin Trabzon, yüzde 11'inin Artvin, yüzde 3'ünün ise Giresun ve Ordu illerinde bulunduğu bölgede, 767 bin dekar çaylık sahada yaklaşık 202 bin üreticini çay tarımı ile uğraşıyor. Yıllık yaş çay ürünü rekoltesi iklim ve tarımsal teknik şartlara bağlı olarak 850- 950 bin ton arasında değişebilmekte. 1974'lü yıllara kadar elle toplanan yaş çay yaprağı o yıllardan sonra yine kas gücü ile hareket ettirilen çay makasları ile yapılmakta.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious