Çevik Bir, müzelik olmuş!

  • Giriş : 15.08.2006 / 00:00:00

Eski Genelkurmay 2. Başkanı Orgeneral Çevik Bir'in Somali'de görev yaptığı döneme ait askeri malzemeleri Harbiye Askeri Müzesi'nde sergileniyor.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:




28 Şubat 1997'de görevde bulunan Refahyol hükümetine karşı başlatılan süreçte aktif rol oynayan ve ardından aydınlara karşı düzenlettiği andıç belgeleriyle gündeme gelen Bir'in eşyalarının sergilendiği müzede çok sayıda padişahın yanısıra, Atatürk ve büyük savaşlara ait hatıra eşyalar da bulunuyor.

Kamuoyu tarafından ilk kez, Somali'de yaşanan iç savaşı durdurmak üzere oluşturulan BM birlikleri komutanı olarak atanması üzerine tanınan Bir'in adı emekliliğinin ardından Cumhurbaşkanlığı için de geçmişti.

TARİHİ MÜZEDE İLGİNÇ KÖŞE

15. Yüzyıl'a kadar uzanan geçmişe sahip eserlerin sergilendiği Harbiye'deki Askeri Müze'de Atatürk'ten Fatih'e, Yavuz'dan Kanuni'ye kadar birçok Türk büyüğüne ait eşyalar ile Malazgirt Zaferi, İstanbul'un Fethi, Çanakkale ve Kurtuluş savaşlarına ait eşyalar bulunuyor. Yakın dönemde müzede emekli Org. Çevik Bir'in askeri kıyafetleri için de bir köşe oluşturuldu.

İstanbul Harbiye'deki Askeri Müze ve Kültür Sitesi Komutanlığı, 1993 Mayıs ayında Somali'deki BM birliği UNISOM II'nin komutanlığını yapan Bir'in eşyalarını tarihi eser sınıfına dahil etti. Somali-Bosna-Kosova-İç Güvenlik Salonu'nun Somali-Bosna-Kosova bölümünde, Çevik Bir'e ait Somali'de görev yaptığı dönemde kullandığı eğitim üniforması, çizmesi, beresi ve aldığı ödüller sergileniyor.

STRATEJİK ÖNEME SAHİP ESERLER

10 Şubat 1993 tarihinde Kültür Sitesi'nin de dahil olduğu diğer bölümlerle birlikte bugünkü durumuyla Askeri Müze ve Kültür Sitesi olarak hizmete açılan müzenin tarihi 15. Yüzyıl'a kadar uzanıyor. Müzede, Mustafa Kemal Atatürk, İsmet İnönü, Fevzi Çakmak, Kazım Karabekir, Kenan Evren, Barbaros, Ahmet Fethi Paşa, Ahmet Muhtar Paşa, III. Selim, Kanuni, Yavuz, Fatih, Orhan Gazi, Mahmut Şevket Paşa, II. Abdülhamit ve daha birçok Türk büyüğü ile yabancı askeri komutanlara ait eşyalar ile Kocatepe, Malazgirt, Kurtuluş, I.Dünya, Kore-Kıbrıs, Çanakkale savaşlarına ait eserler ile fermanlar, beratlar, yazma eserler, etnoğrafik nitelikli ve binicilik ile ilgili eserler, bayrak ve sancaklar, çadırlar, askeri kıyafetler, toplar, silahlar, Meşrutiyet dönemine ait portre ve dokümanlar, Mahmut Şevket Paşa'nın şehit edildiği araba ile çeşitli dönemlere ait askeri ve harp tarihine ait eserler sergileniyor. Müzede Mehter Bölüğü tarafından halka açık konserler de veriliyor.

ATATÜRK VE FATİH'İN YANINDA

Atatürk'e ait eserlerin sergilendiği ve Atatürk Dersanesi'nin de bulunduğu müzede, Fatih Sultan Mehmet ve Yavuz Sultan Selim'in atlı mankenleri, İstanbul'un fethinde Osmanlı gemilerinin karadan Haliç'e indirilmesini gösteren panoramik maket ile Bizanslıların Osmanlıları İstanbul'a sokmamak için Haliç'e gerdikleri büyük zincir de bu bölümde sergileniyor. Ayrıca, Kanuni Sultan Süleyman dahil, Osmanlı İmparatorluğu'nun Yükselme Devri'nin bu üç padişahına ait çeşitli resimler ile silahların da yer aldığı bu bölüm, müzenin hareketli köşelerinden biri. Orhan Gazi'nin miğferi, Kanuni Sultan Süleyman'ın kılıcı da müzede sergilenen önemli tarihi eserler arasında yer alıyor.

BAŞARI ÖYKÜSÜYLE BAŞLADI, BAŞARISIZ BİR KARİYERLE BİTTİ

BM tarafından Türkiye'ye verilyen komutanlık görevi için seçilen Çevik Bir'in Somali kariyeri Türk medyası tarafından övgüyle aktarılmıştı. Ancak, görevin tamamlanması ardından o döneme ilişkin makale ve kitaplarda Bir'in komutanlığı için 'başarısız bir yönetim' değerlendirmeleri yapıldı.

Amerikalı gazeteci Mark Bowden, 'Black Hawk Down'' yani 'Kara Atmaca Düştü' adlı kitabının önemli bir bölümünü Çevik Bir'in Somali'nin başkenti Mogadişu'da düzenlediği başarısız operasyonun Birleşmiş Milletler'in görüntüsüne nasıl zarar verdiğine ayırdı.

Kitapta, Bir'in katıldığı bir operasyona ilişkin şu çarpıcı ifadeler yer alıyor: 'Operasyonda kaç Somalili'nin öldüğü tam olarak öğrenilemedi. İddialara göre binanın ilk katında aralarında kadınların ve çocukların da bulunduğu 73 kişi can vermişti. Yüzlerce kişi yaralandı. Ölü sayısı Amiral Howe'a giden raporda 20, Kızılhaç'a göre 54'tü. Sonuçta Somali, dünya çapında bir kızgınlığa hedef olurken operasyon Mogadişu'da bir rezalet yarattı. Kıyım, (iktidarı ele geçirmeye çalışan) Aidid'in konumunu yükseltti, BM'nin insani görüntüsünü ise ortadan kaldırdı.'

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious