Çin, yüksek teknolojide de istilaya başladı

  • Giriş : 05.03.2006 / 00:00:00

Ankara Ticaret Odası (ATO) tarafından hazırlanan rapor, ucuz ve kalitesiz mallarla Türkiye pazarına giren Çin'in, Türkiye'deki yüksek teknoloji ürünleri pazarını da ele geçirdiğini ortaya çıkardı.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


2005 yılında Türkiye'nin toplam ithalatı içinde Çin'in payı yüzde 6'ya yaklaştı.
ATO'nun hazırladığı 'Teknolojide Çekik Göz İstilası' isimli rapora göre, Türkiye pazarına kilitle, bisikletten halıya, kırtasiyeden gözlüğe ucuz ve kalitesiz mallarıyla giren Çin, sonunda yüksek teknoloji ürünleri pazarını da ele geçirdi. ATO'nun Dış Ticaret Müsteşarlığı verileri ve OECD sınıflamasından yararlanarak hazırladığı rapora göre Çin, Türkiye'nin 2005 yılında yüksek teknoloji ürünü ithal ettiği ülkeler arasında ilk sırada yer aldı. Türkiye'nin Çin'den yaptığı yüksek teknoloji ürünü ithalatı 1996 yılında 148.3 milyon dolarken 10 yılda yüzde bin 290 artış göstererek 2005 yılında 2.1 milyar dolara çıktı. 2005 yılında Türkiye'nin toplam yüksek teknoloji ürünü ithalatının yüzde 15.3'ü Çin'den gerçekleştirildi.

Rapora göre, 2005 yılında Çin'den gerçekleştirilen 6.8 milyar dolarlık ithalatın 2.1 milyar dolarlık kısmını yüksek teknoloji ürünleri oluşturuyor. Bir başka deyişle Çin'den yapılan her 100 dolarlık ithalatın 30 doları yüksek teknoloji ürünlerine gidiyor. Çin'in Türkiye'ye en çok sattığı iki ürün grubu, 998 milyon dolar ile "büro, muhasebe, bilgi işlem makineleri" ve 802 milyon dolarla "radyo, televizyon, haberleşme teçhizatı ve cihazları" oldu. Bu iki ürün grubunun ithalatı, Çin'den yaptığımız ithalatın yüzde 26.3'ünü oluşturuyor. Geçen yıl tüm büro, muhasebe ve bilgi işlem makinelerinin yüzde 41'i Çin'den ithal edildi. Türkiye 2005 yılında Çin'den 190 milyon dolarlık "tıbbi ve hassas optik aletler", 70 milyon dolarlık "tıpta ve eczacılıkta kullanılan kimyasal ve bitkisel kaynaklı ürün" satın aldı. İkinci gruptaki ürünler, ilaç ve ilaç hammaddeleri gibi ürünleri kapsıyor.

Çin mallarının Türkiye piyasasında 'jet hızıyla' ilerlediği vurgulanan rapora göre, 10 yıl önce Türkiye'nin en çok ithalat yaptığı ülkeler arasında 18. sırada yer alan Çin, 2005 yılında 4. sıraya yükseldi. Türkiye'nin ithalat yaptığı ülkeler sıralamasında 2002 yılına kadar ilk 10 ülke arasına giremeyen Çin, 2002 yılında 1.4 milyar dolarla 10. ülke konumuna yükseldi. Çin, 2003 yılında 2.6 milyar dolar ile 8. sırada, 2004 yılında 4.5 milyar dolarla 6. sırada yer alırken 2005 yılında yüzde 53 artış göstererek 6.8 milyar dolarla en fazla ithalat yaptığımız 4. ülke durumuna geldi. 2005 yılında Çin'in toplam ithalatımız içindeki payı yüzde 6'ya yaklaştı.

Raporda, Türkiye'nin en çok mal aldığı ülkeler arasında Çin hızla zirveye tırmanırken, Türkiye'nin Çin'e ihracatının gerilerde kaldığı belirtiliyor. Son 10 yılda Çin'den 20.6 milyar dolarlık ithalat yapan Türkiye, aynı sürede bu ülkeye sadece 2.2 milyar dolarlık mal satabildi. Çin ile dış ticaret açığı son 1996-2005 döneminde 18.4 milyar doları buldu. Sadece Çin değil diğer Uzakdoğu Asya ülkeleri de ithalatımızdaki paylarını artırıyorlar. Çin, Güney Kore, Japonya, Tayvan, Malezya ve Tayland'ın 2005 yılı ithalatımızdaki payı yüzde 12'yi geçti.

Raporda, dünya ticaretinde gittikçe önemli bir paya sahip olan ve ülkelerin rekabet gücünü artıran "yüksek teknoloji ürünü ihracatı"nda Türkiye'nin varlık gösteremediği ifade ediliyor. Ar-ge yatırımlarına kaynak ayırmayan Türkiye, her geçen yıl yüksek teknoloji ürünleri ithalatını artırıyor. 1996 yılında 5.1 milyar dolar olan yüksek teknoloji ürünü ithalatı, 2005 yılında 13.4 milyar dolara çıktı.

Türkiye, 2005 yılında 4.1 milyar dolarlık yüksek teknoloji ürünü ihracatına karşılık 13.4 milyar dolarlık ithalat gerçekleştirdi. Bu alandaki dış ticaret açığı 9.3 milyar dolar oldu. 43.1 milyar dolarlık dış ticaret açığımızın beşte birinden fazlasını, yüksek teknoloji ürünü ticaretinde verdiğimiz açık oluşturuyor. 2005 yılında, yüksek teknoloji ürünleri ithalatımızda birinci sırada yer alan Çin'i 1.7 milyardolar ile Almanya izliyor. ABD 1.3 milyar dolarla üçüncü sırada yer alıyor.

Türkiye'nin ihracatı 2005 yılında da giyim eşyası, tekstil gibi "düşük teknoloji ürünleri" ağırlıklı oldu. Toplam ihracatın yüzde 36.2'si düşük teknoloji ürünlerinden oluştu. 2005 yılında sadece 4.1 milyar dolar tutarında yüksek teknoloji ürünü ihracı oldu. Bunun 3.1 milyar dolarını (yüzde 77) radyo, televizyon, haberleşme teçhizatı ve cihazları oluşturdu. Yüksek teknoloji ürünleri,Türkiye'nin ihracatının sanayi ürünleri ihracatı içinde sadece yüzde 6'lık paya sahip. 2005 yılında teknoloji sınıflaması itibariyle sanayi ithalatımız yüzde 14.3 yüksek teknoloji, yüzde 45.9 orta yüksek teknoloji, yüzde 26.9 orta düşük, yüzde 12.8 düşük teknoloji ürünü.

Türkiye'nin düşük teknoloji ürünleri dışındaki ürünlerde dış ticaret açığı artarak devam ediyor. 2005 yılında "yüksek teknoloji"de 9 milyar 329 milyon dolar, "orta yüksek teknoloji"de 23 milyar 543 milyon dolar, "orta düşük teknoloji"de 6 milyar 835 milyon dolar dış ticaret açığı verdik. Toplam sanayi ürünleri dış ticaret açığımız ise 25 milyar 208 milyon dolar oldu. 2004 yılında bu rakam 20.8 miyar dolardı.

ATO BAŞKANI SİNAN AYGÜN'ÜN DEĞERLENDİRMESİ

Rapora ilişkin değerlendirmelerde bulunan ATO Başkanı Sinan Aygün, Çin'in yüksek teknoloji alanında da Türkiye pazarına hakim olmasını endişe verici bulduğunu söyledi. Aygün, "Peygamberimiz ilim Çin'de bile olsa gidip alın demişti. Biz galiba ilimi kilim anladık… İlimi bırakıp kilimi alıyoruz" diye konuştu.

Yüksek teknoloji ihracatında dünya ülkelerinin gerisinde yer alan Türkiye'nin sadece 2005 yılında bu ürünlerin ithalatına 13.4 milyar dolar verdiğini kaydeden Aygün, "Üretim ve dış ticaret stratejimizi gözden geçirmezsek açığımız her yıl daha da büyür" dedi.

Yıllar Çin'den ithalat ihracat ticaret açığı
2005 6.831.051 549.518 6.281.533
2004 4.476.077 391.585 4.084.492
2003 2.610.298 504.626 2.105.672
2002 1.368.317 268.229 1.100.088
2001 925.620 199.373 726.247
2000 1.344.731 96.010 1.248.721
1999 894.813 36.649 858.164
1998 845.134 38.447 806.687
1997 787.457 44.375 743.082
1996 556.492 65.115 491.377

TOPLAM 20.639.990 2.193.927 18.446.063

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious