Çin'de Mao yerine Gates

  • Giriş : 02.09.2006 / 00:00:00

Çin'in efsane lideri Mao'nun adı artık ders kitaplarında nazar boncuğu niyetine duruyor.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Yeni bir tarih anlayışı oluşturmaya çalışan Çinli yetkililer ders kitaplarından komünist devrimi çıkarıp New York Borsası'nı koydu. Mao'nun adı ise tek bir bölümde ve sadece bir kez geçiyor

Şanghaylı lise öğrencileri bu yıl tarih ders kitaplarına baktıklarında biraz şaşırabilir. Çünkü yeni bir bakış ve tarih anlayışıyla elden geçirilen ders kitaplarında bazı savaşlar, hanedanlar ve komünist devrimler yerini renkli yeni ekonomi, teknoloji, sosyal alışkanlıklar ve küreselleşme öğretilerine bırakmış bulunuyor. Örneğin sosyalizm, kısa tek bir bölüme indirilmiş, 1979'daki ekonomik reform öncesi Çin komünizmi ise sadece bir cümlede anılıyor. Aynı metinde Mao'nun adı tek bir bölümde, bir kez geçiyor.

Daha az saldırgan bir Çin tarihi

Çin'in en başarılı okulları 1950'li yıllardan beri standart tarih metinlerle ağırlığını koyan Marksist şablonları neredeyse bir gecede rafa kaldırdı. Yeni tarih kitaplarının yazarları, bütün sürecin büyük bir titizlikle yürütüldüğünü belirtiyor. Bu tarihçilere göre, daha geniş çaplı bir çabanın parçası olan uygulama, bugünün ekonomik ve politik hedeflerine denk düşen daha istikrarlı ve daha az saldırgan bir Çin tarihi imajı yaratmayı amaçlıyor.
Uygulamayı destekleyenler bunun, öğrencileri sınıflarının dışındaki dünyaya daha iyi hazırlayacağı kanısında. Eski ders kitapları da pazar merkezli ekonomik reformlar ışığında son 25 yıldır küçük değişimler geçirmekteydi. Fakat tarihi yeniden yazmaktan çok, budamayı içeren bu son uygulamayı bir politik sistemden, diğerine geçiş olarak tanımlayanlar da var.

Bill Gates'e özel muamele

Yeni tarih kitaplarında budanan kimi başlıkların yanı sıra özellikle vurgusu artırılan başlıklar da var. İnsanların geçmişe takılmaktan çok, geleceğe bakmasını isteyen tek parti hükümeti, yeni metinlerde devlet kontrollü medya ve resmi söyleme denk düşecek ekonomik gelişme, icatlar, dış ticaret, politik istikrar, farklı kültürlere saygı, sosyal uyum gibi kavramlara odaklanmış. Etnik savaşların, hanedan değişimleri ve köylü mücadelelerinin vurgusu ise azaltılmış. Bunun yanında Bill Gates, New York Borsası, J. P. Morgan, uzay mekikleri, Japonların yüksek hızlı trenleri dikkat çekecek kadar geniş ele alınmış.
Kravatın nasıl bu kadar moda haline geldiği ise bir ders konusu. Öyle ki, bir zamanlar dünya tarihinin dönüm noktalarından sayılan Fransız ve Bolşevik Devrimleri yanlarında sönük kalıyor. Şanghay Üniversitesi'nden tarihçi Zhu Xueqin "Geleneksel tarih anlatış biçimimiz ideolojik ve ulusal kimlik odaklıydı. Yeni tarihimizse günümüzün hedeflerine uyacak şekilde çok daha az ideolojik" şeklinde konuşuyor. Fakat bütün tarihçiler aynı görüşte değil. Çin'de yeni ders yılı büyük tartışmalarla başlıyor.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious