Dalgalanma krize dönüşürse...!

Dalgalanma krize dönüşürse...! .16633
  • Giriş : 23.08.2007 / 09:46:00

Türkiye, 2001 krizinin ardından yakalanan ekonomik ve siyasî istikrarla birlikte enflasyon, büyüme ve özelleştirmede önemli bir başarı sağladı.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


 Kriz sırasında zor durumda kalan şirketler üretim patlaması yaşarken, Türkiye yabancı sermayenin ilgi odağı haline geldi. Ancak, makro ekonomideki olumlu gelişmelere rağmen ekonomide kırılganlık devam ediyor. 32 milyar dolara ulaşan cari açık ve 121 milyar dolarlık özel sektör borç yükü, Türkiye'yi hâlâ riskli ülke konumunda tutuyor. Cumhurbaşkanlığı seçimi sürecinde ortaya çıkan siyasî gerilim ve 27 Nisan gece yarısı bildirisi, yabancıların Türkiye'ye yönelik endişelerini daha da artırdı. Bütün bu menfi gelişmeler dolayısıyla Türkiye, ABD'de başlayıp tüm dünyayı etkisi altına alan dalgalanmadan en fazla etkilenen ülkelerden biri oldu. Yeni Türk Lirası dolar karşısında yüzde 16'ya varan değer kaybederken, İMKB'de düşüş yüzde 23'e ulaştı.
Uzmanlar, Köşk seçimini sekteye uğratacak herhangi bir müdahalenin ekonomideki dalgalanmayı derin bir krize dönüştüreceği uyarısında bulunuyor. Sermaye Piyasası Kurulu eski Başkanı Doğan Cansızlar, cumhurbaşkanlığı seçim sürecinin bitmemesinin küresel dalgalanma için risk oluşturduğunu belirterek, bunun etkisiyle Türkiye'nin dalgalanmadan diğer ülkelere göre daha fazla etkilendiğine dikkat çekiyor. Türkiye Finans Müdürü Ali Güney, 27 Nisan'da yurtdışı piyasaların şimdiki gibi bozuk olmadığına işaret ederek, "Hassas bir denge üzerindeyiz. Yurtiçinde muhtıra benzeri bir belirsizliği artıracak bir durum olursa sonuç daha da kötü olur. Çünkü yurtdışı piyasalar bozuk." diyor. Ekonomist Melikşah Utku da, Köşk seçim sürecinde piyasaları etkileyebilecek siyaset dışı olumsuz bir hareketin sonuçlarının tamir edilmesinin zor olacağını kaydediyor.
Utku, "Şu sıralarda küresel dalgalanmanın yavaşladığı bir ortamda yabancılar çok seçici davranıyor. Herhangi bir tehdit algılaması piyasaları sarsabilir." şeklinde konuşuyor. Prof. Dr. Emre Alkin, nisan ayındaki cumhurbaşkanlığı seçim sürecine benzer durumların yaşandığını savunarak, Türkiye piyasalarında büyük kârlar elde eden yabancı yatırımcının çıkmak için bahane aradığını söylüyor. Alkin'e göre demokratik sistemde değişiklik olabileceğine yönelik endişeler satış için iyi bir sebep olur. Dalgalanmanın iç dinamiklerle ilgisinin bulunmadığını ifade eden Albaraka Türk Genel Müdürü Adnan Büyükdeniz ise, "Siyasi riskler işin boyutunu artırıyor, ancak temel belirleyici, uluslararası piyasalarda yaşanan durum." diyor. Uluslararası yatırımcıların risk iştahının azaldığını dile getiren Büyükdeniz, küresel dalgalanmalardan cari açığı yüksek ülkelerin daha fazla etkilendiğine dikkat çekiyor. Ancak Büyükdeniz, Türkiye'nin derin bir krize gitmesini önleyecek sigortaların olduğu görüşünde. Maliye eski Bakanı Ekrem Pakdemirli, Türkiye'nin hareketli bir dönemden geçtiğini belirterek, siyasi bir müdahalenin olumsuz etki oluşturacağı uyarısında bulunuyor. Ülkenin karşı karşıya kaldığı cari açık probleminin devam ettiğine işaret eden Pakdemirli şöyle konuşuyor: "Ülkedeki sıcak para miktarı 80 milyar dolara ulaştı. Piyasaların farklı bir durumla karşılaşması halinde bu paranın kayma ihtimali yüksek. Bu da ülke ekonomisi için zararlı olur." ABD kredi piyasalarında yaşanan tahsilat problemi, Avrupa ve Asya ülkeleriyle birlikte Türkiye'yi de olumsuz etkiledi. Borsa 45 bin seviyesine gerilerken son bir ay içerisinde yüzde 20'ye yakın değer kaybetti. YTL değer kaybı ise yüzde 5'i buldu. Gelişmekte olan ülke piyasaları ise dalgalanmaya aynı oranda tepki vermedi. Borsa'da üç gün içerisinde yabancılar tarafından 250 milyon dolarlık net satış yapıldı. 24 Temmuz'da zirve yapan İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda yaklaşık 300 şirketin piyasa değeri son haftalarda likidite krizinin derinleşmesiyle yüzde 15 oranında eriyerek 280 milyar yeni liraya düştü. Halka açık Türk bankalarının değer kaybı ise 20 milyar yeni lirayı geçti. Uzmanlar, söz konusu manzarayı küresel dalgalanmanın yanı sıra ülkenin içerisinde bulunduğu siyasi risk faktörüne bağlıyor.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious