Deli Çay'ın su debisi düştü, binlerce balık telef oldu

  • Giriş : 19.06.2006 / 00:00:00

Van'ın Erciş ilçesi Deli Çay kaynaklarının sulama kanallarına verilmesi nedeniyle debisi düşen çayda bulunan binlerce inci kefalinin oksijen yetersizliği nedeniyle öldü.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Deli Çay'da binlerce balık ölüsünün görülmesi üzerine çayda inceleme yapan Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Ziraat Fakültesi Su Ürünleri Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Muhammed Arabacı ile Ziraat Fakültesi Su Ürünleri Öğretim Üyesi ve Doğa Gözcüleri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Doç. Dr. Mustafa Sarı, Çay'da incelemelerde bulundu.

Doç. Dr. Arabacı, balık ölümlerinin normal olmadığını belirterek, suyun aşağı kısımlarında balık ölülerinin toplandığını söyledi.

Arabacı, balıkların, su debisinin düşmesine bağlı olarak öldüklerini dile getirerek, "Suyun debisinin düşmesiyle sudaki sıcaklık artıyor. Suyun ısınmasıyla içerisindeki çözülmüş gazlarda olan oksijen seviyesi düşüyor. Oksijen seviyenin düşmesi ile çay'da balık ölümleri gerçekleşiyor" dedi.

Ölen balıkların su seviyesi düşen suda kalması oksijen seviyesini daha da düşürdüğünü kaydeden Arabacı, çare olarak suyun debisinin artırılması gerektiğini vurguladı.

Arabacı, "Suyun geldiği yerde sulama amaçlı dere yatağından çekiliyor. Yani olması gerekenden fazlası sulama için ayrılıyor. Bilinçsiz bir sulama yapılıyor. Bilinçsiz sulama yüzünden suyun debisi düşüyor. Dolayısıyla balığın hakkını koruyamıyoruz. Balığın hakkını korumak, gelecek neslimizin hakkını korumaktır.'' şeklinde konuştu.

Doç. Dr. Mustafa Sarı da son hafta su debisinin düşmesinin nedenlerinden birinin tarımsal alanlara suların aktarılmasından ifade ederek, hava sıcaklığı ile birlikte dere yatağında azalan suyun da sıcaklığını da artırdığını kaydetti.

Sıcaklığı artan dere suyuna yoğun olarak giren balıkların ihtiyaç duyduğu oksijen azlığından dolayı öldüklerini vurguladı.

Balık ölümlerinin zehirlenmeye bağlı olup olmadığının incelendiğini belirten Doç. Dr. Sarı, 'Doğa Gözcüleri Derneği, 2006'da 4 ayrı yazı ile yetkilileri uyararak inci kefalinin üreme döneminde dere yataklarında yeterli suyun bulundurulması konusuna dikkat çekmiştir. 10 gün önce Bendimahi Çayı'nda dere yatağındaki suyun iyice azaltılmış olmasından dolayı yetkililer tekrar bir yazı ile uyarılmış ve bu uyarı sonunda dereye yeterli su bırakılmıştır. Bu olaylar aslında göl çevresinde önümüzdeki yıllarda daha büyük boyutlarda yaşayacağımız kuraklığa bağlı su yetersizliği sorununa işaret etmektedir. Bu yüzden göl çevresinde bir an önce 'Kuraklık Risk Yönetim Planı' hazırlanmalıdır. Böylece hem tarımsal ürün kaybı azaltılmış, hem de inci kefalinin üreme zamanında yaşanan bu balık kayıpları ortadan kaldırılmış olacaktır.'' diye konuştu.

Sarı, Erciş Kaymakamlığı ile irtibata geçerek dereye yeterli miktarda suyun verilmesi konusunda talepte bulunduklarını aktararak, bunun bir an önce yapılmasını temenni ettiklerini söyledi.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious