Ders kitapları Türkçe özürlü

  • Giriş : 06.01.2007 / 00:00:00

Mimar Sinan Üniversitesi öğretim üyelerinden Şükrü Aslan ile öğretmen Hüseyin Canerik'in yaptığı araştırma, ilköğretim kitaplarında ciddi dil ve yazım yanlışları olduğunu ortaya koydu.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


İki araştırmacı, yayınladıkları bilimsel makalede, yanlışlardan örnekler vererek, "Türkçe'nin doğru kullanılmadığı ders kitapları okullarda okutulmamak. Tüm ders kitaplarının Türk Dil Kurumu'nun dil denetiminden geçmesi gerekli" dedi.

YAZIM YANLIŞLARI
Makalede, ders kitaplarındaki alıştırma ve problemlerde sayıların kesme işareti kullanılmadan sıra sıfatı aldığı ifade edilerek şu bilgiler verildi:

"Söz konusu yazım yanlışına incelenen 26 kitaptan sadece 5'inde rastlanmamıştır. Sıra sıfatları, 21 kitabın tamamında kesme işareti kullanılmadan ayrı olarak yazılmış tır. Kesme işareti kullanılmayan kitaplardan birinde, sadece bir işlemde sayılar kesme işareti ile ayrılmıştır. Oysa kesme işareti ilköğretim 1. sınıftan itibaren öğrencilere kavratılmaktadır. Bilindiği gibi üleştirme sayılarının yazı ile yazılması gerekir, oysa kitaplarda '10 ar, 20 şer' şeklinde yazılmıştır."

Yazım yanlışlarının değişik ders kitaplarında ve değişik dönemlerde yazılmış başka örneklerle devam ettiğinin vurgulandığı makalede şu örnekler dikkat çekti:

"Kitaplarda sıra sıfatlarının sayılardan ayrı yazılarak anlamsız sözcüklere (9 uncu) dönüştürüldüğü görülmektedir, -de, -da gibi bulunma hali ekleri de kesme işaretiyle ayrılmadan (8 de, 10 da gibi) kullanılmaktadır. '2 de 5 yoktur. Bu yüzde 23 te 5 aranır.', 'Mehmet saat 8 de okula gidiyor', '1 kg in yarısına, yarım kilogram denir' örneklerinde görüldüğü gibi kesme işareti kullanılmamaktadır."

Sayılarda hiç kullanılmayan kesme işaretinin kimi sözcüklerde gereksiz kullanıldığının belirtildiği araştırmada, Annem'in boyu, benim boyumdan 35 cm uzundur' örneği de yer aldı. Makalede, Türkçe kökenli 'anapara' sözcüğüyle yabancı kökenli 'kapital' sözcüğünün birlikte kullanıldığı, 'postane' yerine 'postahane' denildiği de belirtildi.

DİZGİ HATALARI
Eğitim ve öğretimin en temel aracı olan kitapların kusursuz bir şekilde basılması ve hatasız olarak öğrencilere sunulmasının büyük önem taşıdığının vurgulandığı makalede, ders kitaplarında sık sık dizgi hatalarına da rastlandığı ve bunun kabul edilemeyeceği belirtildi. Dizgi hataları ile ilgili verilen bazı örnekler şöyle :

'Kümesimizdeki tavuklardan birisi 16 gündür kuluçka(ya) yatıyor', '...Bu masrafların eklenmesiyle oluşan fiyat(a) da mal oluş fiyatı denir. '...Babası 39 (y)aşında ise

Ayşegül kaç yaşındadır?'

ilköğretim okullarında, yer adlarından sonra gelen ve tür bildiren ikinci isimlere büyük harfle başlanacağı öğretiliyor olmasına karşın kitaplarda bu konuyla ilgili olarak da yanlışlar yapıldığı belirtilen makalede şu örnekler yer aldı:

Ayşe, Oya ve (Ö)özge'nin kütlelerini toplarız', '...Ağrı Dağı, Uludağ, Süphan (D)da-ğı, Erciyes Dağı, Kaçkar (D)dağı...'

Aslan ve Canerik, yanlışlarla dolu ders kitaplarının okullarda okutulmaması gerektiğini belirterek şu önerilerde bulundular:

"Ders kitaplarını dil ve yazım yönünden inceleme yetkisi Türk Dil Kurumu da dahil olmak üzere ilgili loırumlara verilmelidir. Ders kitaplarında, Türkçe karşılığı bulunan sözcükler kullanılmamalıdır. Aday öğretmenlerin yetiştirilmelerinde temel ölçütlerden biri de dilin doğru kullanımı olmalıdır. Bu konuda başarısız olan öğretmen adayları eğitimden geçirilmelidir."

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious