Deutsche Bank'tan cari açık uyarısı

Deutsche Bank'tan cari açık uyarısı.24675
  • Giriş : 22.02.2008 / 18:25:00

Deutsche Bank Baş Ekonomisti Prof. Dr. Norbert Walter, cari açığın bir kırmızı ışık olduğuna dikkati çekerek, ''Sizi alarme eder. Bu nedenle uluslararası yatırımcılar Türkiye gibi ülkelere temkinli bakarlar'' dedi.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:

Sepet Beşik

Walter, Sabancı Üniversitesi Sanat ve Sosyal Bilimler Fakültesi, İstanbul Politikalar Merkezi ve Institute of Cultural Diplomacy tarafından düzenlenen konferansta, ''Eşik Altı (Subprime) Emlak Kredileri Krizi: İş Dünyası ve Düzenleyici Kurumlar Açısından Sonuçları'' konulu bir konuşma yaptı. ABD'de başlayan krizin, sadece bütünün küçük bir parçası olduğunu, aşırı likiditenin oluşmasının mali krizin asıl nedeni olduğunu söyledi.

Verilen kredilerin uluslararası piyasalara sürüldüğünü ve menkulleştirildiğini belirten Walter, bu nedenle de piyasa çökünce bölgesel bir trajedi değil, yaygın bir trajedi yaşandığını ifade etti. Bankaların, risklerini dağıttıklarını düşünürken, piyasalara sattıkları riskleri bilançolarında gördüklerini kaydeden Walter, bu nedenle dünya para piyasalarındaki büyük oyuncularda büyük bir güvensizlik oluştuğunu kaydetti.

Bu ortamda Avrupa Merkez Bankasının kendi risklerini kötü yönetenlere karşı bir kurtarma girişimine, hiçbir şekilde ahlaki bir kurtarma operasyonuna girmediğini dile getiren Walter, Avrupa Merkez Bankasının sistemi korumaya çalıştığını kaydetti. Walter, buna karşın ABD ve İngiltere Merkez Bankasının riskini iyi yönetmeyeni kurtarmaya çalıştığını savundu.

İngiltere ve İrlanda'da yapılan düzeltmelerin henüz mali piyasalarda etkilerinin yaşanmadığını, daha başka ülkelerde de patlayacak dengelerin bulunduğuna dikkati çeken Walter, ABD Merkez Bankasının bu ortamda çok agresifleştiğini ve çok hızlı bir şekilde faizleri düşürdüğünü söyledi.

Amerikalıların kendi kazançlarının çok üstünde lüks tüketim içine girdiklerini belirten Walter, ''Amerikalılar adeta hava atmak için araba kullanıyorlar. Petrol harcıyorlar. Amerikalılar fazla tüketim yapacaklarına tasarruf etmenin farkına varmalılar. Önümüzdeki yıllarda Amerikan ekonomisi yavaş büyüyecek. Büyüme kademeli olarak azalacak. Bana göre 2009'da bile ABD'de resesyon hissedilmeyecek'' şeklinde konuştu.

-''ESKİ KAPİTALİST ZENGİNLER SAVUNMAYA GEÇECEK''-

Norbert Walter, Ortadoğu'daki likidite fazlalığını işaret ederek, şöyle konuştu: ''Ortadoğu'da o kadar çok para var ki çılgın yatırımlara harcama yapıyorlar. Gelecekte Batının hatta ABD'nin bilgi üreten şirketlerinin büyük kısmı Ortadoğu sermayesine geçecek. Eski kapitalist zenginler savunmaya gerek duymak durumundalar. Artık dünyanın yeni zenginleri onlar... Biz batılı ülkeler ve ABD, enerjide tasarrufa gitmediğimiz, yenilenebilir kaynaklara yönelmediğimiz sürece bu zenginler daha da zenginleşecek, karuna dönecek.''

Uluslararası piyasalardaki döviz kuruna da değinen Walter, bundan sonra, ABD'nin Çin Yuanının değer kazanmasını istemesine rağmen, avronun daha da değer kazanacağını, ondan sonra bir düzeltme olacağını söyledi. Avrupa ekonomisinin bu yıl biraz yavaşlayacağını, gelecek yıl daha da yavaşlayacağını ifade eden Walter, ''Avrupa yavaş yavaş gerilemeye kayacak. 2009'da özellikle ihracatın azalmasıyla bu gerileme daha da belirginleşecek'' dedi.

-''CARİ AÇIK YÜKSEKSE EK RİSK PRİMİ VARDIR''-

Konuşmasının ardından soruları da yanıtlayan Prof. Dr. Norbert Walter, Türkiye'ye ilişkin bir soru üzerine, büyüme ivmesi yakalamış alt yapı yatırımlarına ihtiyaç duyan ülkelerin her açıdan cazip olduğuna, Türkiye'nin de böyle bir özellik taşıdığına işaret ederek, şöyle devam etti: ''Eğer cari açığın sadece olumsuz yanlarına bakarsanız fırsatları kaçırırsınız. Uluslararası yatırımcılar Türkiye'de fırsat görürse giriyor.

Ancak, eğer yatırımcılar yatırımlarını kendi nakit akışlarıyla değil, piyasalara başvurarak karşılarsa risk primi daha da yükselir. Bu nedenle cari açık kırmızı ışıktır, sizi alarme eder. Bu nedenle uluslararası yatırımcılar Türkiye gibi ülkelere temkinli bakarlar, temkinli giderler. Cari açık bir ülkede yüksekse bir ek risk primi vardır ve bu dikkate alınır. Risk priminiz yüksekse bu sizi kırılgan yapar.

Romanya, Bulgaristan, Türkiye de öyle...'' Walter, bir dinleyicinin, ''2001'de Türkiye'de bir likidite krizi yaşandı. Merkez Bankasının bir miktar rezervi vardı ancak, bu parayı bildiğim kadarıyla enjekte edemedi. IMF buna izin vermedi. Bu karar sizce doğru bir karar mı?'' sorusunu ise ''Türkiye'yi yeterince iyi bilmiyorum. Ancak eğer acil finansmansa Merkez Bankası her halükarda sistemik yardım yapmak zorunda. Ben olsam kimseyi dinlemezdim'' dedi.

Düzenleyicilere ilişkin bir soru üzerine de Walter, bu konuda risk yöneticilerinin çok daha önemli olduğunu ifade ederek, ''Ders almamız gerekir. En büyük dersi de risk yöneticileri almalı. Düzenleyici aşırı devreye girmemeli. Kaş yapayım derken göz çıkarmamalı, bürokratik tekerlekler oluşturmamalı'' şeklinde yanıtladı.

ABD ekonomisine ilişkin de Walter, 2008'de ABD'de ekonomiyi kurtarmalarının sorunu çözmeleri anlamına gelmediğini kaydederek, ''ABD'de ekonomi yavaşlayacak tek kurtarıcı ihracat. Eski dünyadaki zengin ülkeler ancak Ortadoğu, Afrika ve benzeri ülkelerin ihtiyaçlarına cevap verebilirlerse ayakta kalabilecek. Ben bu ülkelerin mevcut yapıya istikrar kazandıracağını düşünüyorum'' dedi.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious