Dilber Hala 'Adanalı'yı diliyle dövüyor

Dilber Hala 'Adanalı'yı diliyle dövüyor.13827
  • Giriş : 22.11.2008 / 21:29:00

Televizyonlarda bir Dilber Hala fırtınası esiyor. Hatta pek çok kişi 'hoşşik, gındırık, gadasını alduğum, zaar' kelimelerinin anlamını bilmese bile diline pelesenk etti.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Durgunlaşan dizi piyasası Anadolu karakterleri ile reytingleri hareketlendirme peşinde. Elveda Rumeli dizisi ile başlayan furyaya, Kurtlar Vadisi (Muro), Yol Arkadaşım, Son Ağa (Salim Ağa), Avrupa Yakası (Dilber Hala, Dursun), Benim Annem Bir Melek (Hasıla ve Sıddık), Akasya Durağı (Ali Kemal, Osman) ve son olarak da Adanalı (Adanalı Komiser Yavuz) dizisi katıldı.

Bu diziler Anadolu'nun sadece kültür olarak değil dil olarak da büyük zenginlik sergilediğinin bir göstergesi aslında. Avrupa Yakası'nın bu sezon diziye katılan Dilber Hala karakteri bunun en iyi örneklerinden biri. Adanalı Dilber Hala sadece yöresinin dilini değil deyimlerini, atasözlerini ve manilerini de seyirciye her fırsatta sunuyor. Hatta pek çok kişi 'hoşşik, gındırık, gadasını alduğum, zaar' kelimelerinin anlamını bilmese bile diline pelesenk etti. Dizinin senaristi Gülse Birsel de bunun farkına varmış olacak ki geçenlerde 'Dilber Hala Sözlüğü' çıkardı. Bunda şüphesiz ki Birsel'in senaryoyu yazarken seçtiği kelimelerin doğru kullanımı kadar rolünü başarıyla oynayan ve aynı zamanda Adanalı olan Binnur Kaya'nın da etkisi var. Aynı dizideki Laz Dursun'da da sadece konuşması değil Karadenizli olmanın her özelliği mevcut. Dediği dedik, inatçı, mesafeli ve sakin.

ZAMAN

Kurtlar Vadisi'ndeki Muro (Mustafa Üstündağ) karakteri her ne kadar kötü bir rol olsa da sırf temsil ettiği yörenin (Güneydoğu) ağzını iyi kullanmasıyla sempati topladı. Hatta bu tiplemeden kocaman bir sinema filmi bile çıktı. Adı bile 'Muro' olan film yakında vizyona girecek. İç Ege ağzını en iyi kullanan yönetmenlerden biri şüphesiz Çağan Irmak. Onun projesi olan Yol Arkadaşım da bulunduğu yöreyi iyi temsil eden dizilerden biri. Benim Annem Bir Melek dizisinin Hasıla ve Sıddık karakterleri de tıpkı bir İç Anadolu insanı gibi. Yine Akasya Durağı dizisindeki Laz Ali Kemal ve Osman Ağa'nın şiveleri başarılı ve inandırıcı bulunuyor. Baba Ocağı dizisi de bu konuda ortalamayı tutturabilen dizilerden.

Ancak her dizideki oyuncular temsil ettikleri yörenin şivesini doğru kullanamıyor. Özellikle de başrol oyuncuları bu konuda büyük eleştirilere maruz kalıyor. Mesela, ismi bile 'Adanalı' olan dizinin başrol oyuncusu Oktay Kaynarca'nın Adanalı değil de Doğu ağzıyla konuştuğu, Son Ağa'daki Salim Ağa'yı canlandıran Tamer Karadağlı'nın da bir Nevşehirli gibi değil de Doğu insanı gibi konuştuğu iddia ediliyor.

Şu anda büyük başarı yakalayan Elveda Rumeli dizisi oyuncuları da ilk başlarda büyük zorluklarla karşılaşıyor ve eleştiri alıyorlardı. Ancak aldıkları dersler sayesinde Rumeli halkı gibi konuşmayı başardılar. Diğer filmlere bu örnek olur mu bilemeyiz ama Elveda Rumeli denemiş ve faydasını da görmüş. Dizilerdeki bu yanlış konuşulan şivelerden rahatsız olan Türk Dil Kurumu Başkanı Prof. Dr. Şükrü Akalın, karakterlerin baştan sona yerel bir ağızla konuşması yerine yörenin belirgin deyim ve ünlemleri kullanılarak yerellik duygusu verilebileceğine vurgu yapıyor.

Aslına bakılırsa şiveler bu coğrafyaya özgü en büyük zenginliğimiz. Farklı ağızlarda konuşup da bir arada barış ve huzur içinde yaşamanın ortak paydası bir anlamda. Ama dizilere yansıtılırken de bu eksende değerlendirilirse sanırız çok daha olumlu tepkiler alınabilecek.

'Adana Ağzı Sözlüğü' çıkaracak kadar çok malzemem var

Gülse Birsel (Avrupa Yakası - Senarist, oyuncu): "İnternetten ve kitaplardan Adana ile ilgili bayağı bir araştırma yaptık. Binnur, Adana şivesini doğru kullanmaya, ben de doğru kelimeleri ve deyimleri bulmaya çalışıyorum. Adanalılardan aldığımız tepkiler doğru kullandığımız yönünde. Her gün Adanalılardan onlarca mail geliyor. 20-30 bölüm daha yazarsam bir Adana ağzı sözlüğü çıkarabilecek kadar çok malzemem olacak. Dizideki Dursun karakteri de Trabzonlu."

Senaryoyu oyuncuların performansına göre değiştirdim

Vasıf Küçükoruç (Benim Annem Bir Melek-Senarist): "Kafamdaki Hasıla ve Sıddık karakterleri şu anki hallerinden daha üçkâğıtçı, apartmandaki komşuları birbirine düşüren ve bu durumdan nemalanmaya çalışan tiplerdi. Ama oyuncuların performansını görünce bu iki karakterin asla üçkâğıtçı olamayacağı kanaati hasıl oldu, bu benim değil oyuncuların başarısıdır."

'Adanalı' eleştiri alıyor

Yüksel Aytuğ (Sabah Gazetesi TV Eleştirmeni): "Anadolu'nun renkli mozaiğine dizi senaristleri de kayıtsız kalamıyor. Bunda reyting ölçümü yapılan 34 ilin seyircilerini "gafil avlamak" gibi gizli bir hedefin de rolü olabilir. Şivelerin yerinde ve en ustaca kullanıldığı dizi Avrupa Yakası. Dilber Hala bu konuda çok başarılı. Ama 'Adanalı', Adanalılardan büyük eleştiri alıyor."

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious

*

*


*