Doğal gaz krizi bu adımlarla çözüldü

Doğal gaz krizi bu adımlarla çözüldü.11733
  • Giriş : 20.01.2009 / 17:05:00
  • Güncelleme : 20.01.2009 / 17:07:19

Rusya ile Ukrayna arasındaki 20 gündür süren doğal gaz krizi çözüldü.10 yıl süreli anlaşmanın imzalanmasıyla birlikte, birçok Avrupa ülkesi rahat bir nefes aldı.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Rusya ile Ukrayna arasındaki fiyat anlaşmazlığından kaynaklanan ve 20 gündür süren doğal gaz krizini çözen 10 yıl süreli anlaşmanın imzalanmasıyla birlikte, aralarında Türkiye'nin de bulunduğu çok sayıda Avrupa ülkesi rahat bir nefes aldı.

Doğal gaz krizi, en çok Rus gazına büyük oranda bağımlı olan Slovakya, Bosna-Hersek, Makedonya, Macaristan ve Bulgaristan'ı etkiledi.

Kullandıkları doğal gazın önemli bir miktarını Rusya'dan alan Türkiye, Yunanistan, Romanya, Moldova, Hırvatistan, Sırbistan, Slovenya, Macaristan, Çek Cumhuriyeti, Polonya, Avusturya, İtalya, Almanya ve Fransa da krizin etkilerini önemli ölçüde hissetti.

Yeni yılın ilk gününde Rusya'nın Ukrayna'ya verdiği gazı kesmesiyle başlayan kriz, bir hafta sonra Türkiye'ye de sıçradı. Aldığı gazın üçte biri kesilen Türkiye, daha önce alınan ek tedbirler sayesinde doğal gaz konusunda bir sıkıntı yaşamadı.

Doğal gaz krizinin çözümü için yapılan girişimlerde ''arabulucu'' olarak Türkiye de etkin rol alırken, Ukrayna ve Rusya'nın 12 Ocak'ta vardıkları anlaşma, sorunu çözmeye yetmedi. 20 gün süren kriz, hafta sonu Moskova'da yapılan zirvenin ardından imzalanan ikinci anlaşmayla çözüme kavuşmuş oldu.

Vanaların açılmasının ardından doğal gazın, Ukrayna'dan geçerek Avrupa'ya ulaşmasının ise yaklaşık 36 saati bulacağı belirtildi.

Rusya'nın Ukrayna'yı, Avrupa ülkelerine verdiği gazı çalmakla suçlaması ve ardından gazı kesmesiyle patlak veren kriz, bu yılın ilk gününden itibaren şöyle gelişti:

''1 Ocak Perşembe:

-Rus doğal gaz firması Gazprom, Ukrayna'ya doğal gazı tamamen kestiğini açıkladı.

2 Ocak Cuma:

-Ukrayna üzerinden doğal gaz alan Avrupa ülkeleri, kesintinin etkisini hissetmeye başladı. Macaristan enerji şirketi MOL'un sözcüsü Edina Lakatos, gaz basıncının düşmeye başladığını belirtti, ancak bu düşüşün henüz kritik düzeyde olmadığını söyledi. Polonya da Ukrayna'dan gelen doğal gazın yüzde 7 oranında azaldığını, aradaki farkı Belarus'tan gelen doğal gazla kapattıklarını açıkladı.

-AB dönem başkanı Çek Cumhuriyeti, Polonya ve Macaristan'a gelen doğal gaz miktarında düşüş belirlenmesinin ardından Rusya ve Ukrayna'ya, derhal AB üyesi ülkelere eksiksiz doğal gaz sevkıyatına yeniden başlamaları çağrısı yaptı.

-Ukrayna'nın, Balkanlar'a giden doğal gazın miktarını düşürmesi sonucu, Bulgaristan'ın ardından, Macaristan, Polonya ve Romanya da doğal gaz hacminin düştüğünü bildirdi.

5 Ocak Pazartesi:

-Rus gaz devi Gazprom, Ukrayna'nın müzakere masasına dönmesini sağlamak için ek yaptırımlarda bulunacağı uyarısında bulundu.

-KRİZ TÜRKİYE'YE DE SIÇRADI-

6 Ocak Salı:

-Rusya'nın Ukrayna üzerinden Avrupa ülkelerine verdiği gaz tamamen kesildi.

-Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, Rusya'nın batı hattından alınan doğal gazın tamamen kesildiğini teyit etti. Güler, buna karşın Mavi Akım'dan alınan gaz miktarını günlük 40 milyon metreküpten 48 milyon metreküpe çıkardıklarını belirterek, ''Doğal gaz konusunda şu anda bir sorun yok'' dedi.

-Ukrayna'dan doğal gaz arzının kesilmesi üzerine Bulgaristan hükümeti, durumu değerlendirmek üzere olağanüstü toplandı.

-Rusya, Polonya'ya verdiği doğal gazı yüzde 5 kesti, Avusturya'ya doğal gaz akışı yüzde 90 azaldı, Hırvatistan'da doğal gaz tamamen kesildi, Bosna Hersek'in aldığı doğal gaz ise yüzde 25 azaldı.

-AB Komisyonu ve Dönem Başkanlığı, Rusya'nın bazı AB üyesi ülkelere doğal gaz sevkıyatını kesmesinin ''hiçbir şekilde kabul edilemez'' olduğunu açıkladı.

-Rusya ve Ukrayna gaz şirketleri, müzakerelere 8 Ocak'ta yeniden başlamaya hazır olduklarını duyurdu.

7 Ocak Çarşamba:

-Sanayi ve Ticaret Bakanı Zafer Çağlayan, Rusya'nın Batı hattından gelen doğal gazı kesmesinin ardından, şu ana kadar sanayide kullanılan doğal gazda hiçbir sıkıntı yaşanmadığını bildirdi.

-AB Komisyonu, Rusya ve Ukrayna'nın AB ülkelerine doğal gaz sevkıyatını derhal başlatmaları çağrısını yineledi.

-Ukrayna Devlet Başkanı Viktor Yuşçenko, Rusya Devlet Başkanı Dimitriy Medvedev'e gönderdiği mesajda, Avrupa'ya transit gazın gönderilmesi konusunda görüşmeye hazır olduklarını iletti.

-Rusya Başbakanı Vladimir Putin, Avrupa'ya Ukrayna üzerinden gönderdikleri tüm gazın kesilmesi talimatını verdi.

-Bulgaristan Milli Güvenlik Kurulu, olağanüstü toplanarak doğal gaz krizini görüştü.

-RUSYA VE UKRAYNA MÜZAKERE MASASINA OTURDU-

8 Ocak Perşembe:

-Rus Gazprom Başkanı Aleksiy Miller ve Ukrayna Naftogaz şirketi Başkanı Oleh Dubina, Moskova'da bir araya geldi.

-Ukrayna ile Rusya arasındaki anlaşmazlık yüzünden Rus doğal gazının kesilmesinden en fazla zarar gören ülkeler arasında ilk sıralarda yer alan Bulgaristan'da kriz büyüdü. Başbakan Sergey Stanişev, AB dönem başkanlığını yapan Çek Cumhuriyeti'nin Başbakanı Mirek Topolanek'i arayarak Bulgaristan'ın uğradığı zararların en azından bir bölümünün karşılanması için AB'den para yardımı istedi.

-Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, doğal gaz çevrim içi santrallerinin üretiminde bir sorun olmadığını belirterek, ''Gaz dengesine göre üretim yapılıyor, ihtiyaç yoksa su içmenize de gerek yok. Rusya'nın Batı hattından doğal gaz akışı kesilmesine rağmen, gaz dengesinde herhangi bir sıkıntı yok. Sistemi başarıyla yönetiyoruz'' dedi.

-Gazprom, AB gözlemcilerinin Ukrayna'yı izlemeye başlamasının ardından, bu ülke üzerinden AB'ye doğal gaz sevkıyatına yeniden başlayacağını duyurdu.

9 Ocak Cuma:

-Ukrayna, Rusya'nın, Ukrayna üzerinden AB'ye sevk ettiği doğal gazın akışını kontrol etmek için Rus uzmanların gözlemci olarak yerleştirilmesine izin vereceğini açıkladı.

-Rus Gazprom Başkanı Aleksiy Miller, Avrupalı gözlemcilerin bölgeye gelmesi halinde, kendilerinin Ukrayna üzerinden gönderdiği gazı yeniden pompalayabileceklerini söyledi.

-AB gözlemcileri, krizin sona erdirilmesine yardımcı olmak amacıyla, Ukrayna'nın başkenti Kiev'e gitti.

-Rusya Başbakanı Vladimir Putin, Almanya Başbakanı Angela Merkel'e, doğal gaz sevkıyatının en kısa zamanda yeniden başlayacağı konusunda güvence verdi.

-TÜRKİYE ARABULUCULUK YAPTI-

10 Ocak Cumartesi:

-Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, Rusya-Ukrayna doğal gaz anlaşmazlığı ile ilgili olarak Türkiye'nin sorunun çözümü noktasında arabuluculuk görüşmelerini sürdürdüğünü söyledi.

-Ukrayna, kendi rezervlerinden Bulgaristan'a günde 2,5 milyon metreküp doğal gaz vereceğini açıkladı.

-Rusya ve Avrupa Birliği (AB), Rus doğal gazının Ukrayna üzerinden transit geçişinin kontrolü konusunda bir anlaşma imzaladı.

-İLK ANLAŞMA ÇÖZÜM İÇİN YETMEDİ-

11 Ocak Pazar:

-Avrupa Komisyonu, Ukrayna hükümetinin, Avrupa'ya transit doğal gaz anlaşmasında Rusya'nın istemediği ek koşuldan vazgeçerek yeni bir anlaşma imzalamayı kabul ettiğini bildirdi.

12 Ocak Pazartesi:

-Ukrayna, transit Rus gazının izleme anlaşmasını imzaladı ve önceki koşullarını geri çekti.

-Rus doğal gaz tekeli Gazprom'un başkan yardımcısı Aleksandır Medvedev, 13 Ocak Salı günü Rusya saati ile sabah 10'dan itibaren Ukrayna üzerinden Avrupa'ya gaz pompalamaya başlayacaklarını açıkladı.

13 Ocak Salı:

-Gazprom'un, Ukrayna üzerinden Avrupa'ya gaz akışını yeniden başlattığı bildirdi. AB, Rusya ve Ukrayna arasında yapılan görüşmeler sonucu Rusya'dan gönderilen ve Ukrayna'dan Avrupa'ya giden gazı ölçmekle görevli gözlemci mekanizmasının oluşturulmasının ardından Gazprom Ukrayna üzerinden Avrupa'ya gönderilen gaz vanalarını yeniden açtı.

-Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, Ukrayna ve Rusya'nın anlaşması üzerine kesik olan hattan gaz akışının tekrar başlayacağını, borular dolduktan ve gerekli basınca eriştikten sonra bu hattan gelen gaz miktarının 16 Ocak Perşembe günü normal miktarına ulaşacağını söyledi.

-Avrupa Parlamentosu Dış İlişkiler Komisyonu Başkanı Saryusz Wolski, ''Rusya ile yaşanan doğal gaz krizi, Nabucco projesinin önemini artırdı'' dedi.
-Gazprom, Ukrayna'nın Rus gazını Avrupa'ya göndermediğini açıklarken, Kiev, bunun ''teknik nedenlerden'' kaynaklandığı yanıtını verdi.

-Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, Rusya-Ukrayna doğal gaz anlaşmazlığındaki son gelişmeleri değerlendirmek üzere Moskova'ya gitti.

14 Ocak Çarşamba:

-Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, Rusya ve Ukrayna arasındaki gaz kriziyle ilgili sorunun çözümünün bir parçası olmak istediklerini söyledi.

-AB Komisyonu Başkanı Jose Manuel Barroso, AB'nin, Rusya'nın Gazprom ve Ukrayna'nın Naftogaz şirketleri aleyhinde yasal işlem başlatabileceği uyarısında bulundu.

-Ukrayna, Rus doğal gazının Avrupa'ya sevkıyatını Gazprom'un koyduğu şartlar nedeniyle başlatmayacağını bildirdi.

-Doğal gaz krizi yüzünden Gazprom'un uğradığı kaybın 1,1 milyar dolar civarında olduğu belirtilirken, Rusya Devlet Başkanı Dimitriy Medvedev bu kaybın Ukrayna'dan tahsil edilmesini istedi.

-Avrupa Birliği dönem başkanı Çek Cumhuriyeti Başbakanı Mirek Topolanek, AB'nin enerji konusunda ''en önemli önceliğinin'' Nabucco projesi olması gerektiğini ifade etti.

-Ukrayna petrol ve gaz şirketi Naftogaz, Rus Gazprom ile görüşmelere her an hazır olduğunu açıkladı.

-Rusya Devlet Başkanı Dimitriy Medvedev, Avrupa ülkelerinin liderlerini, 17 Ocak Cumartesi günü Moskova'daki gaz zirvesine davet etti, Ukrayna bir araya gelmesi önerisini şartlı olarak destekledi.

-BAKAN GÜLER, İKİNCİ KEZ MOSKOVA'YA GİTTİ-

15 Ocak Perşembe:

-Macaristan'da hizmet veren doğal gaz şirketi EMFESZ, Rusya'dan gelen doğal gazın dağıtımını engellediği gerekçesiyle Ukrayna doğal gaz şirketi Naftogaz hakkında Macaristan'da 30 milyon dolarlık tazminat davası açtı.

-Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, Rusya ile Ukrayna arasındaki doğal gaz krizinin devam ettiğini belirtti. Güler, ''Daha önce yapılan yatırımlar ve alınan tedbirlerle çok şükür Türkiye'de olağanüstü bir durum yok. Şu anda enerji yönetimimizi elektrik kesintisi olmadan, üretim duruşu olmadan sürdürüyoruz'' dedi.

-Almanya Başbakanı Angela Merkel, Rusya'dan Ukrayna üzerinden Avrupa ülkelerine yapılan doğal gaz sevkıyatındaki kesintilerin siyasi nedenlerden kaynaklandığına inandıklarını belirterek, Rusya ve Ukrayna'ya sorunlarını çözmeleri çağrısında bulundu.

-Ukrayna, Rusya'nın transit gazının Avrupa'ya iletilmesi yönündeki talebini bir kez daha reddetti.

-Rusya ve Ukrayna arasındaki gaz krizine çözüm bulmayı amaçlayan ''Gaz Zirvesi''nin 17 Ocak Cumartesi günü Moskova'da yapılacağı açıklandı.

17 Ocak Cumartesi:

-Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Nazım Ekren ile Rusya ve Ukrayna arasındaki doğal gaz krizine çözüm bulmayı amaçlayan ''Gaz Zirvesi''ne katılmak üzere bir hafta içerisinde ikinci kez Rusya'ya gitti.

-Moskova'da gaz zirvesi başladı. Rus gazını tüketen ve sevk eden ülke temsilcilerinin yer aldığı toplantıya daha önce girmeyebileceği açıklanan Ukrayna Başbakanı Yulya Timoşenko da katıldı.

-Rusya Başbakanı Vladimir Putin ve Ukrayna Başbakanı Yulya Timoşenko, iki ülke arasındaki gaz krizini çözmek için Moskova'da bir araya geldi.

-DOĞAL GAZ KRİZİ, ZİRVEDE ÇÖZÜLDÜ-

18 Ocak Pazar:

-Rusya ve Ukrayna başbakanları Vladimir Putin ile Yulia Timoşenko arasındaki müzakerede iki ülkenin neden olduğu doğal gaz krizi aşıldı. Avrupa'nın yıl başından beri Rus gazından yoksun kalması sorunu böylece tam çözüm yoluna girmiş oldu.

19 Ocak Pazartesi:

-Rusya ile Ukrayna arasında 10 yıl süreli doğal gaz anlaşması imzalandı. Anlaşmaya göre Ukrayna, bu yıl Rus doğal gazı için Avrupa devletlerinin ödediğinden yüzde 20 daha az ödeme yapacak. Ukrayna da transit ücretindeki artış talebinden vazgeçecek.

20 Ocak Salı:

-Rusya ile Ukrayna arasında imzalanan anlaşmanın ardından Gazprom Ukrayna'ya doğal gaz sevkıyatını vanaları açarak yeniden başlattı.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious

*

*


*