'Dövize müdahale geçici çözüm'

  • Giriş : 10.03.2006 / 00:00:00

Hükümet, tekstil ve hazır giyim sektörünün sorunlarına çözüm bulabilmek için ilk etapta Katma Değer Vergisi’nin (KDV) yüzde 18’den 8’e indirilmesine karar verdi.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Dövize müdahaleye soğuk bakan hazır giyim sektörünün önde gelen isimlerinden İbrahim Kefeli, “Kura yapılacak müdahale geçici çözüm olur. ‘Aman TL değer kaybetsin döviz değer kazansın’ dersek 10 sene sonra yine 6 sıfır atmak zorunda kalırız.” diyor.

İhracatın yaklaşık yüzde 20’sini gerçekleştiren ve 4 milyon kişiye istihdam sağlayan tekstil ve hazır giyim sektörü, Uzakdoğu ülkelerinin ucuz maliyeti sebebiyle rekabette zorlanmaktan şikayetçi. ‘İstihdam vergilerinin, enerji maliyetlerinin ve Türk Lirası’nın değerinin artmasından yakınan sektör temsilcileri, sorunlarının çözülmesi için Başbakan Tayyip Erdoğan’la zirve gerçekleştirdi. Zirvenin ardından toplanan Bakanlar Kurulu, KDV’nin 10 puan indirilerek yüzde 8’e çekilmesini karara bağladı. Konuyla ilgili karar dün Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. İndirimi değerlendiren Odalar Birliği Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, oranın da 1985’teki yüzde 10’unun da altına inmesini ‘müthiş’ bir olay olarak niteledi. Tekstilin diğer sorunları olan istihdam ve enerji maliyetlerinin düşürülmesi ile ilgili çalışmalar ise sürüyor. İhracatçılar, özellikle Çin mallarıyla rekabet edebilmek için Türk Lirası’nın dolar karşısında değerinin düşürülmesini istiyor. Eski Devlet Bakanı, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Başkanı Kemal Derviş de geçtiğimiz günlerde ‘aşırı değerli liranın sanayiciye güçlük çıkardığını ve cari açığı artırdığını’ belirterek, kura müdahale edilmesi gerektiğini söyledi. Devlet Bakanı Ali Babacan ise uygulanan mevcut politikaların sürdürüleceğini açıkladı. İhracatçıların liranın değerinin düşürülmesi talebine karşılık, Türkiye’nin önde gelen hazır giyim firması Bisse’nin sahibi İbrahim Kefeli, dövize müdahalenin sorunları çözmeyeceğini belirtiyor. Dövizdeki kur ayarlamalarının sadece bir günü kurtaracağını vurgulayan Kefeli, “Kur ayarlaması bazılarını da yok eder. Ödemesi varsa, bozduracak dövizi yoksa zarar eder. Kurda ayarlama olduktan kısa süre sonra her şey dövize endeksli olarak tekrar artıyor. Bu bir kısır döngüdür. Bu operasyonlar sadece ve sadece belli kesimleri bir günde zengin eder. O da bundan haberi olanları.” şeklinde konuşuyor.

‘Dövize takılmak cahilce bir bencillik’

İbrahim Kefeli, ihracatçının her işini dövize endeksli yapmasını, gerekirse personel maaşını da döviz üzerinden ödemesini öneriyor. “Döviz kurlarından medet ummayı cahilce bir bencillik olarak görüyorum.” diyen Kefeli, dövize takılmak yerine, üretim şartları, enerji maliyetleri, vergi ve sigorta gibi konularda iyileştirme yapılmasının gerçekçi olacağını dile getiriyor. Kefeli, tekstilin bitmeyeceğini, ancak kârlılıkların düşeceğini dile getiriyor. Sektörün duayenlerinden Kiğılı Giyim’in sahibi Abdullah Kiğılı, KDV indiriminin çok iyi bir zamanda yapıldığını ve yeni sezona yetişeceğini kaydediyor. Bu noktada Maliye Bakanlığı’na çok büyük görev düştüğünü söyleyen Kiğılı, müşterinin KDV’yi ödememek için fiş almak istemediğini, ancak bundan sonra kayıt dışının önlenmesi için sıkı takip yapılması gerektiğini ifade ediyor. Kiğılı, düzenlemenin ardından indirimi yansıtmayanların işinin zor olacağını vurguluyor. Hazır giyim üreticisi Sabri Özel ise KDV indiriminin ihracatçılar için faydalı olmadığı görüşünde. Özel, sorunların çözümü için ihracat yapan üreticilere yüzde 11’lik pirim uygulanmasını öneriyor. Primi, doğrudan üreticiye vermek yerine vergi, sigorta primi gibi ödemelerden mahsup edilmesi gerektiğini söyleyen Özel, bu sayede işadamlarının ihracata yöneleceğini ve istihdamın artırılacağını kaydediyor. Özel’e göre ikinci etapta yapılması gereken üretimin üzerindeki kamu yükünün OECD ülkeleri seviyesine indirilmesi. Sarar Giyim Yönetim Kurulu Danışmanı Gürcan Banger, sektördeki krizden en fazla etkilenen kesimin hem yurtdışına hem de yurtiçindeki markalara fason dikim yapanların olduğunu kaydediyor. Tekstil ve hazır giyimi, ihracatın ‘amiral gemisi’ olarak tanımlayan Banger, “Gemi su almaya başladı. Herkes başının çaresine bakıyor.” ifadelerini kullanıyor.

Yüzde 10’luk KDV indirimi etikette değil kasada yapılacak

Hükümetin, hazır giyim ve tekstil sektörünün çözümü için karar aldığı 10 puanlık KDV indirimi, Sabri Özel, Koton, Benetton, Yeni Karamürsel gibi birçok firma tarafından uygulanmaya başlandı. Birleşmiş Markalar Derneği, tüketicilerin uygulamanın gerçekleştiğini görebilmesi için yüzde 8,47 olarak gerçekleşecek indirimlerin kasada yapılmasını kararlaştırdı. Dernek Başkanı Ali Murad Kızıltaş, "Uygulamayla müşterilerin aklındaki yapıldı mı yapılmadı mı soru işaretlerini gidermiş olacağız." dedi. Şu anda kış sezonu ürünlerinin yüzde 50 oranlarında indirimle satıldığına işaret eden Kızıltaş, değişikliğin kışlıklar için etkili olmayacağını söyledi. 15 gün sonra yazlık sezon ürünlerinin satılmaya başlayacağını söyleyen Kızıltaş, etiketlerin de o zaman değiştirileceğini açıkladı. Hazır giyim üreticisi Sabri Özel, kanun ne ise uygulanacağını, bunun tüketici için bir hak olduğunu vurguladı ve indirim yapmayan firmanın kendisinin zararlı çıkacağı uyarısında bulundu. Yeni Karamürsel mağazaları da indirimi uygulamak için hemen harekete geçtiklerini duyurdu. Yılmaz Yılmaz'ın yönetim kurulu başkanı olduğu Koton firması da indirimi yansıtmak için harekete geçti. Benetton Türkiye Genel Müdürü Zeynep Selgur, dün geceden itibaren bütün kasalarda yüzde 8,47 oranında indirimlerin uygulandığını, etiket değişikliklerinin bir hafta içinde tamamlanacağını söyledi.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious