Eksik etek sözlükten çıkacak

  • Giriş : 13.07.2006 / 00:00:00

Prof. Dr. Şükrü Haluk Akalın, ’’Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü’’ne, ayrılığa ve çatışmaya yol açacak deyim ve atasözlerinin alınmayacağını bildirdi.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


TDK’nın kuruluşunun 74. yıldönümü ve ’’Bilim ve Sanat Terimleri Ana Sözlüğü’’nün yazılımının kullanıma açılması nedeniyle TDK Konferans Salonunda tören düzenlendi. Törende konuşan Akalın, Atatürk’ün Türk dilinin gelişimine büyük önem verdiğini vurguladı ve Türk dil kurultaylarında alınan kararlara değindi.

Prof. Dr. Akalın, TDK’nın vatandaşların Türkçe ile ilgili bütün sorunlarına çözüm bulmaya çalıştığını belirterek, Türkçenin kullanıldığı alanlardaki olumsuzlukların giderilmesi amacıyla toplumda Türkçe bilincini yaygınlaştırma çalışmalarının artarak devam ettiğini söyledi.

Bölgelerindeki işyerlerinde ’’Türkçe adlar’’ kullanılması yolunda karar alan belediyeler ile yabancı olan adını Türkçesi ile değiştiren kuruluşları ödüllendirdiklerini belirten Akalın, bu etkinliğin büyük ilgi gördüğünü ifade etti.

Bunların yanında bazı olumsuzluklar da bulunduğunu bildiren Akalın, buna örnek olarak, ’’belediye sınırları içinde mülk edinen yabancılara İngilizce su faturası gönderen bir belediyeyi’’ gösterdi. Akalın, ’’Anayasamızın 3. maddesi ’Devletin dili Türkçedir’ derken, devlet hizmetlerinin bir başka dilde verilmesi asla kabul edilecek bir uygulama değildir’’ dedi. Akalın, AB ülkelerinde 4 milyona yaklaşan Türk nüfusunun yaşamasına, bunların en az 500 bininin yaşadıkları ülkenin vatandaşlığına da geçmiş olmasına karşılık Türklere, Türkçe yazılmış fatura gönderilmediğini kaydetti.

Akalın, son günlerde televizyonda yayımlanan bir şekerleme reklamında da ’’yozlaştırılmış ve yabancılaştırılmış’’ bir Türkçe sergilendiğini belirterek, Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenlerine de hakaret içeren ifadelere yer verildiğini söyledi.

’’İŞYERİNİZE ADAM GİBİ TÜRKÇE ADLAR VERİNİZ’’

Bazı kuruluşların Türkçenin söz varlığında bulunmayan, yazılışları ve söylenişleri sorunlu yabancı köklü adları kullanmaya devam ettiğine işaret eden Akalın, şöyle devam etti:

’’Mall gibi bir Türkçede bulunmayan bir söz giderek, alışveriş merkezlerinde yaygınlaşmaya başladı ’Mall’ diye yazılan ancak ’mol’ diye okutulmaya çalışılan bu söz, dilimizde yeni bir karmaşa ortaya çıkarıyor. Kimileri bu sözü ’Mall’da, kimileri de ’Mol’de diye okumaktadır. İşyerlerine ad verilmesi konusunda herhangi bir yaptırım gücümüz bulunmasa da buradan söz konusu kuruluşa şöyle sesleniyorum. İşyerinize ’Mall’’ gibi bir ad koyacağınıza adam gibi Türkçe adlar veriniz.’’

Akalın, TDK’nın Türkçenin geliştirilmesi, zenginleştirilmesi yolundaki çalışmasını sonsuza kadar devam ettireceğini söyledi. ’’Bilim ve Sanat Terimleri Ana Sözlüğü’’ hakkında da bilgi veren Akalın, sözlüğün yazılımının 6 aylık bir çalışma sonucunda sözlükle aynı adı taşıyan çalışma grubu tarafından gerçekleştirildiğini belirtti.

Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanı Prof. Dr. Sadık Tural ise TDK’nın en önemli işlevinin kavramları, Türk dilinin imkanları içinde zenginleştirmek ve başka dillerin etkisiyle oluşan kirlenmeyi temizlemek olduğunu söyledi.

’’KAŞIK DÜŞMANI, SAÇI UZUN AKLI KISA, EKSİK ETEK’’

Törenin ardından Akalın, gazetecilerin, TDK’nın yeni hazırlayacağı ’’Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü’’nde insanları aşağılayan ifadelere yer verilmeyeceği yolundaki haberleri hatırlatmaları üzerine, TDK’nın Türkçe sözlüğünün yeni baskısında, bazı sözlerin, sözlüğe farklı tanımlarla girdiğini, bazılarının da hiç alınmadığını belirterek, buna örnek olarak, ’’çingene borcu’’ ve ’’çingene düğünü’’ gibi ifadeleri gösterdi.

Akalın, hazırlayacakları ’’Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü’’nde de toplumda bireyler arasında ayrılığa ve çatışmaya yol açacak atasözü ve deyimlerin bulunmamasına özen gösterileceğini söyledi. Bu deyimler ve atasözlerinin Türk kültüründe yer alan öğeler olup olmadığının araştırılacağını bildiren Akalın, ’’Bunların Türk kültürü, geleneği ve inançlarıyla ilgilisi var mı, yok mu bakacağız’’ dedi.

Ciddi bir değerlendirmeden sonra bu şekilde olan deyim ve atasözlerini sözlüğe almamayı kararlaştırdıklarını ifade eden Akalın, şunları söyledi:

’’Bunlar içinde özellikle toplumumuzda kadını aşağılayan deyimler, atasözleri var. ’Kaşık düşmanı’, ’Saçı uzun aklı kısa’, ’eksik etek’ gibi. Bu türden deyimleri ve atasözlerini çok ciddi bir süzgeçten geçiriyoruz. Öğrencilere, genç kuşaklara sunulacak eserlerde bunların yer almaması gerekiyor. Zaten bu türden sözlükleri hazırlarken buna özel olarak dikkat ediyoruz. önemli olan genç kuşakların bu olumsuz tanımlardan uzak tutulması.’’

Akalın, sözlüğün 2 yıl içinde hazırlanacağını bildirdi.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious