Elektriğe zam yok

  • Giriş : 31.10.2006 / 00:00:00

Elektriğe zam tartışmasına geçici çözüm bulundu.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Artışın vatandaşa yansımasına izin çıkmayınca Özelleştirme İdaresi, yeni formül geliştirdi. Enerji ile Maliye bakanlarının masasına konan zamsız çare; su ve kömürle çalışan devlet santrallarından üretilen elektriğe ödenen tutarın düşürülmesini içeriyor. Kamu şirketinden aldığı elektriğin fiyatı kilovatsaat başına 9 yeni kuruştan 5,8 yeni kuruşa düşürecek olan Tetaş, dağıtım şirketine kestiği faturayı 10,69 kuruştan 8,63'e çekecek. Böylece, dağıtım şirketleri zamdan etkilenmeyecek.

İdare, Tedaş'ın alış fiyatındaki artışı faturalara yansıtmaması durumunda yıl sonuna kadar 530 milyon yeni lirayı bulan zarara uğrayacağını öne sürüyor, bu yüzden taliplilerin ihalelere ilgi göstermeyeceği endişesini taşıyordu. Uzmanlar ise düzenlemeyi, mayıs-temmuz arasında dövizde yaşanan dalgalanmalar yüzünden yapılan fiyat ayarlamasının maliyetini, devletin bir başka şirketinin defterine zarar yazmak olarak değerlendiriyor. Devletin elindeki iki elektrik şirketinin dağıtım ihalelerini zora sokan tarife anlaşmazlığı çözüme kavuşuyor. Tetaş'ın geçen ay başında dağıtım şirketlerine verdiği elektriğe yaptığı zam, elektrik üretim şirketinin satış fiyatını düşürmesiyle karşılanacak. Edinilen bilgiye göre Özelleştirme İdaresi, elektrikte hem zam yapılmayacak hem de dağıtım ihalelerini zora sokmayacak bir formül geliştirdi. EÜAŞ'nin termik ve hidroelektrikten oluşan 6 portföy şirketi halihazırda 9,0 YKr/kWh'ten sattığı elektriği bundan sonra 5,80 kuruşa düşürecek. Tetaş, EÜAŞ'nin termik ve hidroelektrikten oluşan 6 portföy şirketinden elektriği 3,20 yeni kuruş daha ucuza alacak ve elektriğin maliyeti 1 Eylül öncesine dönecek. Söz konusu tesisler gerçekleştirdikleri 43 milyar saatlik elektrik üretimiyle ihtiyaç duyulan miktarın yüzde 27'sini karşılıyor. Böylece Tetaş'ın EÜAŞ ile birlikte özel sektör şirketlerinden aldığı elektriğin paçal (ortalama karışım) fiyatı tekrar eski seviyesine düşecek. Dolayısıyla Tedaş'ın aldığı elektrik için Tetaş'a ödediği ücret yeniden 10,69 kuruştan 8,63 kuruşa inecek. Hazırlanan formülü içeren dosyaları inceleyen Maliye Bakanı Unakıtan ile Enerji Bakanı Güler'in çözüme sıcak baktıkları öğrenildi.

Ancak Enerji Bakanlığı Müsteşarı Sami Demirbilek'in bu formüle karşı çıktığı ifade ediliyor. Demirbilek'in EÜAŞ'nin yatırıma ihtiyacı olduğu için indirim fikrine sıcak bakmadığı belirtiliyor. Taraflar arasında bir orta yol bulunmazsa, konu çözüm için Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın önüne gidecek. Özelleştirme İdaresi, yıl sonuna kadar 3 bölgenin dağıtım ihalesini yapmayı planlıyordu. Bu çerçevede Başkent, İstanbul Anadolu Yakası ve Sakarya bölgelerinin satışı için son teklif verme tarihi 15 Aralık olarak açıklanmıştı. Ancak yaşanan söz konusu sıkıntı yüzünden teklif verme tarihi 19 Ocak'a kadar uzatıldı. Özelleştirme İdaresi'ne yakın kaynaklara göre gerekli çalışmaların yapıldığı bu 3 bölgenin dağıtım ihalesi Kasım 2007'de yapılacak genel seçimler öncesine yetiştirilecek.

Mayıs ayında küresel piyasalarda yaşanan çalkantıya Danıştay saldırısının eklenmesi dövizde ani yükselişe yol açtı. Bu yüzden yurtdışından doğalgaz ithal eden Botaş'ın üzerinde maliyet yükü arttı. Botaş'ın getirdiği gazın önemli bir bölümünü devlet ve özel sektördeki elektrik üretim şirketleri alıyor. Dolayısıyla kurda yaşanan bir dalgalanma tüketiciye kadar uzanan bir zincirde zam dalgası oluşturuyor. Hükümet göreve geldiği günden bu yana elektrik fiyatlarını artırmadı. Son tartışmalardan sonra da hem Maliye Bakanı hem de Enerji Bakanı'ndan, Tetaş zammının faturaya yansımayacağı yönünde açıklamalar geldi. Hükümetin enerji fiyatlarının enflasyon üzerindeki baskısını göz önüne alarak hareket ettiği belirtiliyor. Ancak bu kez dağıtım şirketini satmaya hazırlanan Özelleştirme İdaresi sıkıntıya düştü. İdare'den bir yetkili, "Zarar eden bir şirketi üstüne para verseniz dahi kimse almaz. Ama formül kabul görürse özelleştirmelerin önü de kapanmamış olur. Biz ihale şartnamelerini hazırlarken, hesabı kitabı 8,63'e göre yaptık. Bilançoları buna göre oluşturduk." ifadelerini kullandı.

'Tedaş kime bağlı?' tartışması başladı

Ankara'da bugünlerde Enerji Bakanlığı'nın hazırladığı Elektrik Enerjisi Stratejisi çerçevesinde Nisan 2004'te özelleştirme kapsamına alınan Tedaş'ın kime bağlı olduğu tartışması yaşanıyor. Özelleştirme İdaresi var olan şekliyle Tedaş'ın kendilerine bağlı olduğunu belirterek, Tetaş'ın zammını faturaya yansıtmak için Enerji Üst Kurulu'na resmi olarak başvurması gerektiğini belirtiyor. Enerji Bakanı Güler'in, bu taleple ilgili yaptığı, "Biz bu gibi kararları tek başımıza bakanlar olarak veremiyoruz. Özelleştirme İdaresi de tek başına veremez." açıklaması da aradaki uyuşmazlığın göstergesi olarak yorumlanıyor. İdare'den bir yetkili kurumun mevcut durumunu, "Tedaş bize bağlı; ancak Enerji Bakanlığı'nın kontrolünde çalışıyor." sözüyle özetledi.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious