En çok hüküm giyen ülkeyiz!

En çok hüküm giyen ülkeyiz!.11844
  • Giriş : 01.08.2006 / 00:00:00

Türkiye'nin, AİHM'de düşünce özgürlüğünden en çok hüküm giyen Avrupa ülkesi olduğu ortaya çıktı.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Son aylarda yazarlara ve gazetecilere açılan düşünce suçu davalarıyla dünya basınında eleştirilere hedef olan AİHM'de Türkiye aleyhine verilen ifade özgürlüğü ihlali kararlarında son yıllardaki artış dikkat çekiyor.
Strasbourg Mahkemesi'nin, 2006 yılında ifade özgürlüğüne ilişkin verdiği toplam 29 mahkumiyet kararının 22'si Türkiye'den gelen şikayetlerden oluşuyor. Türkiye'nin 2006 yılında ifade özgürlüğü ihlallerinden ve buna bağlı adil yargılanma hakkı davalarından dolayı ödediği tazminat miktarı 100 bin avro'yu aştığı belirtildi. 2005 yılında ise AİHM'nin önüne gelen 66 ifade özgürlüğü şikayetinden 55'i Türkiye'ye ait. Türkiye, sadece geçen yıl 38 kez düşünce özgürlüğünü koruyan 10. maddeden mahkum olarak, vatandaşlarını düşünce suçundan en çok mahkum eden ülke oldu. Türkiye, 8 Temmuz 1999 tarihinde, AİHM tarafından bir gün içinde 11 ayrı ifade özgürlüğü davasında mahkum edilmişti. Bu davaların büyük çoğunluğu, OHAL yasası, eski TMY, Atatürk'ü koruma kanunu ve 2003'de kapatılan DGM'lerin kararlarından kaynaklanıyor. 2005 yılında sadece TMY'den dolayı AİHM'ye ödenen tazminat 325 bin YTL. Ancak, AB reformlarında geri adım attığı gerekçesiyle AK Parti Hükümeti'nin yoğun eleştiriler almasına neden olan yeni TMY'nin ve TCK'daki 301. maddenin AİHM'de yeniden bir dava yığılmasına neden olması bekleniyor.


-67 kişi düşünce suçundan yargılanıyor-


Medya Özgürlüğü ve Bağımsız Gazetecilik İzleme ve Haber Ağı BİA'nın Temmuz ayında yayınladığı medya gözlem raporunda, şu anda 67 yazar ve gazetecinin 56 ayrı davada düşünce suçundan yargılandığı belirtildi. Davaların büyük çoğunluğu "Türklüğü ve devlet kurumlarını aşağılamayı" yasaklayan 301/159. maddeden ve 288. maddeden (yargıyı etkilemeye teşebbüs) açıldı. Özellikle Orhan Pamuk, Hrant Dink ve Elif Şafak aleyhine 301. maddeden açılan "Türklüğü aşağılama" davaları uluslar arası basında büyük yankı uyandırmıştı. TCK ve yeni TMY'deki bazı maddelerin, önümüzdeki yıllarda AİHM'deki ifade özgürlüğü davalarını arttıracağı tahmin ediliyor. AİHM'nin Ceza Kanunu'ndaki ve TMY'deki tartışmalı maddeleri nasıl yorumlayacağı henüz bilinmiyor. Ancak, Strasbourg Mahkemesi, 1976 tarihli Handyslide-İngiltere kararından bu yana, kamu düzeni açısından maddi zarar oluşturacak şekilde şiddeti teşvik etmediği sürece kamu otoritelerine yönelik "saldırgan, sarsıcı ve rahatsız edici" fikirleri de ifade özgürlüğü çerçevesinde değerlendiriyor. Nitekim, Ankara 12. Asliye Mahkemesi, 301'den yargılanan ilk gazeteci Rahmi Yıldırım'la ilgili kararında eski bir AİHM içtihadına atıfta bulunarak beraat kararı vermişti.

AB'de 301'e karşı

AB, TCK'da yapılan değişikliklerden bu yana 301. maddenin değiştirilmesini istiyor. İlerleme Raporu taslağında, 301'in yanı sıra 216, 277, 285, 288, 305 ve 318. maddelerin de ya değiştirilmesi ya da iptali talep ediliyor.Avrupa Komisyonu'nun genişlemeden sorumlu üyesi Olli Rehn de Dink kararının ardından yaptığı açıklamada, TCK'da muğlak ifadeler içeren 301 gibi maddelerin çıkarılmasını istemişti. Yargıtay Ceza Kurulu tarafından "Türklüğü hakaret" suçundan aldığı 6 aylık hapis cezası onaylanan gazeteci Hrant Dink ise, AİHM'ye gitmeye hazırlanıyor.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious