Fırsat penceresi 2025'te kapanacak

  • Giriş : 18.03.2007 / 00:00:00

Türkiye'de çalışabilir yaştaki nüfusun toplam nüfus içindeki oranı artıyor ancak Türkiye istihdam ve verimliliği artırarak bu fırsattan yararlanamıyor.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


''Demografik fırsat penceresi'' 2025 yılında kapanacak ve Türkiye tıpkı AB ülkeleri gibi yaşlı bir nüfusa sahip olacak.

Ankara Ticaret Odası'nın (ATO) hazırladığı rapor, Türkiye'de çalışabilir yaştaki nüfusun toplam nüfus içindeki oranının arttığını, ancak Türkiye'nin istihdamı ve verimliliği artırarak kalkınma şansı sunan bu fırsattan yararlanamadığını ortaya koydu.

ATO'nun Eurostat ve Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden yararlanarak hazırladığı ''İstihdam Raporu''na göre, Türkiye'de çalışabilir yaştaki nüfus olarak tanımlanan 15-64 yaş arası nüfusun toplam nüfus içindeki payı, 2006 yılı itibariyle yüzde 66, yapılan nüfus projeksiyonlarına göre bu oran, 2010 yılında yüzde 67'ye, 2025 yılında ise yüzde 69'a çıkacak.

Raporda, Türkiye'nin ''demografik fırsat penceresi''nin 2025 yılında kapanacağı ifade edilerek, bu tarihten sonra çalışanlara bağımlı nüfusun artmaya başlayacağı ve Türkiye'nin tıpkı Avrupa Birliği ülkeleri gibi yaşlı bir nüfusa sahip olacağı belirtildi.

Avrupa'da olduğu gibi Türkiye'de de 15 yaş altı nüfus azaldığı, buna karşılık 65 yaş üstü nüfusun arttığı dile getirilen raporda, fırsat penceresinin kapanacağı 2025 yılından itibaren bağımlılık oranının artmaya başlayacağı kaydedildi.

Raporda, Türkiye'de çalışabilir nüfusun arttığı ancak istihdama katılım oranının her geçen yıl azaldığı belirtilerek, 1988 yılında 15-64 yaş arası nüfusta yüzde 54,9 olan istihdam oranının, 2006 yılında yüzde 45,9'a gerilediği bildirildi.

TARIMDAKİ ÇÖZÜLME SON YILLARDA ARTTI
Rapora göre, tarım sektöründeki çözülme, istihdama katılım oranlarını düşürüyor. Çözülmenin temelinde de ücretsiz aile işçileri yatıyor. 1988 yılından 2005 yılı sonuna kadar 2,2 milyon ücretsiz aile işçisi tarım sektöründen ayrıldı.

Tarımdaki çözülme özellikle son yıllarda daha da hızlandı. 2002 yılından 2006 yılı sonuna kadar tarım dışı istihdam 2 milyon 346 bin kişi artarken, tarımdaki çözülme 1 milyon 370 bin kişi oldu. Bu yüzden toplamda 976 bin kişilik istihdam artışı yaşandı.

Tarımdan ayrılan kesim işgücü piyasası içinde yer bulamıyor çünkü bu kesim toplumun eğitim açısından da ''en zayıf halkası''nı oluşturuyor. 2006 yılı sonuçlarına göre, ücretsiz aile işçilerinin yüzde 16'sı okuryazar bile değil, yarıya yakını da ilkokul mezunu.

Son yıllardaki çözülmeye rağmen tarım sektörünün istihdamdaki payı hala çok yüksek. 9. Beş Yıllık Kalkınma Planı 2013 yılında tarım sektörünün istihdam içindeki payının yüzde 19'a düşmesini hedefliyor. Bu rakam da Türkiye'nin istihdam politikasının tarımda çalışanları azaltmaya dayandığını ve tarım dışı sektörlerde istihdamı artırıcı politikalar gerçekleştirilemediği takdirde ileride yaşanabilecek problemleri ifade ediyor.

Tarımda istihdam edilenlerin büyük bölümü ekonomiye katkıları minimum düzeyde olan ve gizli işsiz olarak tanımlanabilecek ''ücretsiz aile işçileri''.

ÜCRETSİZ AİLE İŞÇİLERİNİN ÇOĞU KADIN
Rapora göre, bu durum özellikle kadın istihdamında kendini daha yoğun olarak gösteriyor. Çalışabilir yaştaki her 100 kadının 24'ü istihdamda görünüyor.

2006 yılında 15-64 yaş grubundaki erkeklerde yüzde 68,0 ile AB ortalaması olan 71,5'e yaklaşan Türkiye, kadın istihdamında AB'nin çok gerisinde. AB'nde çalışabilir yaştaki kadınlarda istihdama katılım oranı yüzde 57,6 iken, Türkiye'de bu oran sadece yüzde 23,8. Bu durum, toplam istihdamı da aşağıya çekiyor.

Ücretsiz aile işçileri dikkate alınırsa bu oran daha da düşüyor. Çünkü, 2006 yılı itibariyle istihdamda olan kadınların yüzde 36'sı tarım sektöründe ücretsiz aile işçisi olarak çalışıyor.

TÜRKİYE, İSTİHDAM'DA AB'NİN GERİSİNDE
2006 yılı itibariyle AB 25'de ekonomik olarak aktif 15-64 yaş arası nüfusta istihdam oranı yüzde 65,2. AB ülkeleri ile karşılaştırıldığında en düşük istihdam oranına sahip ülke Türkiye. Türkiye'nin AB içinde en düşük istihdam oranına (yüzde 55.5) sahip ülke olan Malta ile bile arasında 10 puana yakın fark bulunuyor.

Avrupa Birliği, toplam istihdam oranını 2010 yılında yüzde 70'e, kadın istihdam oranını ise yüzde 60'a çıkarmayı hedefliyor.

ATO BAŞKANI AYGÜN
ATO Başkanı Sinan Aygün de yaptığı açıklamada, her ülkenin tarihinde bir kez açılan demografik fırsat penceresinden yararlanmak için Türkiye'nin istihdamı hızla artırması ve milyonlarca kişiye iş yaratması gerektiğini belirterek, şunları kaydetti:

''Toplam istihdam artışı istenilen düzeyde değil. Geç kalınan her gün sorunu daha da artırıyor. Önlem almazsak, önümüzdeki yıllarda istihdam sorunu içinden çıkılmaz bir hal alır. O nedenle ya istihdam ya ölüm. Türkiye istihdamda bir bıçağın sırtında hareket ediyor. İstihdam yaratamazsak, gelişmiş ülkelerin istihdam oranlarına erişmek ve demografik dönüşümü fırsata dönüştürmek bir hayal olacak.''

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious