Gaz kesintisi Allah'ın işi

  • Giriş : 05.01.2007 / 00:00:00

Sibirya soğuklarıyla birlikte İran’ın Türkiye’ye verdiği gazı kesmesi, Türkiye’nin kış aylarında yine “gaz kâbusu” yaşamasına neden oldu.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Türkiye’nin 2001 yılından bu yana gaz aldığı İran, kış aylarında kesintili gaz sevkıyatını alışkanlık haline getirdi. İran, kış aylarında gaz sevkıyatını düşürmesine, iki ülke arasında imzalanan anlaşmada yer alan, mücbir sebepleri gerekçe gösteriyor. Anlaşmada mücbir sebepler arasında, “Allah’ın işleri, doğanın işleri, ihtilal, salgın” gibi maddeler sayılıyor. BOTAŞ, eksik teslimatlardan dolayı İran’a eksik ödeme yapıyor ancak, bu, sorunu çözmüyor.

1996’DA İMZALANDI

Gaz krizi ile tekrar gündeme gelen, İran ile Türkiye arasında yapılan gaz anlaşması, 8 Ağustos 1996 tarihinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Recai Kutan’ın döneminde yapıldı. Söz konusu anlaşmaya konan, “gazın mücbir sebepler halinde kesilebileceğine” ilişkin hüküm Türkiye’nin elini konulu bağlıyor. Anlaşmanın 14’üncü maddesinde mücbir sebeplerin neleri kapsadığı da şöyle ifade ediliyor: “Mücbir sebep terimi herhangi bir sınırlama olmaksızın, Allah’ın işleri (acts of God) veya doğanın işleri, hükümet veya parlamentonun işleri, grevler, lokavtlar, ilan edilmiş veya edilmemiş savaşlar, ambargolar, ayaklanma/ ihtilaller, terörist hareketler, salgın hastalıklar, toprak kayması, depremler, yangın, gaz rezervlerinin gazın üretimi ve teslimini etkileyecek doğa hareketleri halleri anlamına gelmektedir.” İran, anlaşmada yer alan mücbir sebepler maddesine dayanarak her yıl kış aylarında, taahhüt ettiği gaz miktarının çok altında gaz sevkıyatı gerçekleştirirken, BOTAŞ Genel Müdürlüğü de, yine aynı anlaşmada yer alan hüküm doğrultusunda ceza uyguluyor. Buna göre bir ay içinde, İran’ın ne kadar eksik teslimat yaptığı bulunuyor. Bunun anlaşmada yer alan formül gereğince cezası da belirleniyor. Bunun toplamı gelecek ayın faturasından düşülüyor. Bu oran da, kış aylarında yüzde 10’a kadar ulaşıyor.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious