Gaziantep'te 800 yıllık yazıt

Gaziantep'te 800 yıllık yazıt.12449
  • Giriş : 22.07.2008 / 15:40:00

Gaziantep'in İslahiye ilçesine bağlı Fevzipaşa beldesinde bulunan Zincirli Höyük'te, Chicago Üniversitesi tarafından yürütülen kazı çalışmaları sırasında MÖ 800 yılı Geç Hitit dönemine ait bir yazıt ortaya çıkarıldı.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Kazı başkanı ve ABD Chicago Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. David Sclohen, bu yıl kazının üçüncü yılında olduklarını, kazının Chicago Üniversitesi tarafından yürütüldüğünü ve Gaziantep Üniversitesi ile Boğaziçi Üniversitesi'nden Türk iş arkadaşlarıyla birlikte çok uluslu bir takım olarak çalıştıklarını söyledi.

Şu anda 3 bin yıl önce kurulan çok büyük bir şehrin bulunduğu topraklar üzerinde olduklarını ve aşağı şehir olarak tanımladıkları bölgede bu yıl ilk kez kazı yapmaya başladıklarını belirten Sclohen, yaptıkları kazı ile bulundukları örenyerinin öneminin, iki haftada buldukları bu yazıtla ortaya çıktığına dikkat çekti.

-BİLİNMEYEN BİLGİLERİ ORTAYA ÇIKARACAK-

Sclohen, bu yazıtın yaklaşık milattan önce 800 yılına dayandığını, sadece yazının bir satırını açığa çıkardıklarını ifade ederek, ''Bu yazıt, bize şimdiye kadar bilmediğimiz bilgiler verecek. Çok uzunca bir yazıt olduğunu biliyoruz. Dünyada bunun gibi çok az, bir elin parmaklarını geçmeyecek sayıda yazıt bulunuyor. Çünkü bu yazıt Fenike dilinde yazılmış ve bu dilde çok az yazıt ortaya çıkarılmıştır. En son 1979 yılında Irak'ta Fenike dilinde bir yazıt bulunmuştur'' şeklinde konuştu.

Yazıtın deşifre edilmesinin ardından Gaziantep bölgesinin eski tarihine ilişkin önemli bilgiler elde edebileceklerini dile getiren Sclohen, eylül ayına kadar kazılara devam edeceklerini ve uzun yıllar boyunca bu antik şehrin devamını kazmak için Gaziantep'e gelme niyetinde olduklarını bildirdi.

Yazıtın, güvenli bir yerde bulundurulması gerektiğini ve bugün bulunduğu yerden çıkartacaklarını, yazıtı dün sabah saatlerinde, bir duvarın kenarına dayalı halde bulduklarını vurgulayan Sclohen, şöyle konuştu:

''Yazıt, çok önemli olduğunu düşündüğümüz büyükçe bir binanın kemer tarafında bulunuyor. Bugün bu eseri buradan çıkartıp yazıyı deşifre ettikten sonra ne amaçla buraya konduğunu ve ne işe yaradığını anlamış olacağız. Tahminen bu yazıt en az 20 satır kadar. Antik Fenike dilinde yazılmış. Bu, bahsettiğimiz zamanda geçerli olan ve herkesin kullandığı dildir. Buranın yerli insanları, yerel bir dil konuşuyorlardı, fakat idari işler ve bu şekilde yazıtlar için Fenike dili kullanıyorlardı. Çoğunlukla bir sarayın ya da bir tapınağın bazen de belli bir mezarın yerini belirlemek ve belgelemek için yazılan yazıtlar bunlar. Tahminen buradan bir tapınak çıkacak.''

David Sclohen, ortaya çıkartılan ve okunabilen yazıtın ilk satırında, ''Ben Kilamuwa, Panamuwa'nın hizmetkarı'' yazısının bulunduğunu, şu anda sadece bu kadarının okunabildiğini söyledi.

Sclohen, bu iki ismin bulunmasının ne ile karşı karşıya olduklarını bilmeleri için yeterli olduğunu, çünkü yaklaşık 100 yıl kadar önce aynı bölgede Alman bir ekip tarafından yapılan kazılarda buna çok benzer bir yazıtın daha bulunduğunu ve bu iki ismin o kazılardan bilinen isimler olduğunu ifade etti.

Sclohen, ''Bu şehrin diğer kısımlarını anlamak için kazılarımız devam ediyor. Toplam 40 hektarlık bir arazi burası. 2 kilometrenin üzerinde bir uzunluğu olan çifte büyük bir duvarla çevrili. Şehrin bayağı kalabalık bir kısmında bir çok sokak ve binanın olduğu bölgede olduğumuzu tahmin ediyoruz'' dedi.

Yıllarca süren aşınma ve erozyon sonucunda bütün kerpiç duvarların aşındığını ve yıkıldığını, üzerinin kapandığını anlatan Sclohen, nesiller boyunca burada çiftçilerin böyle bir antik kent olduğunu bilmeden üzerine çentikler yaptıklarını ifade etti.

David Sclohen, ancak bu tarlaların ve toprağın altında şehrin gayet iyi korunduğunu, yazıtı çok yavaş ve ince bir temizliğin ardından tam olarak ortaya çıkartacaklarını belirtti.

Sclohen, yazıtın Geç Hitit dönemine ait olduğunu ve bu dönemin Gaziantep ve bu yörede birçok küçük krallığın bulunduğu bir dönem olduğunu, milattan önce 800 senesine dayandığını, fakat Zincirli Höyük'ün tamamının Büyük İskender dönemine kadar ayakta kaldığını bildirdi.

-TİŞÖRTLER ÜZERİNDE FENİKE YAZILARI-

Gaziantep Valisi Süleyman Kamçı, yazıtın ortaya çıkarılması bilgisinin ulaşmasının ardından, sabahın erken saatlerinde kazı alanına gelerek incelemelerde bulundu ve yetkililerden bilgi aldı.

Kamçı, burada yaptığı açıklamada, kazı çalışmaları sırasında tarihi öneminin çok büyük olduğuna inandıkları bir eserin bulunduğunu, yazıtı incelemek üzere Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay'ın bugün Gaziantep'e gelmeyi planladığını, ancak daha sonra kendisinin kazı bölgesine giderek bilgi alması yönünde talimat verdiğini söyledi.

Sclohen, Gaziantep Valisi Süleyman Kamçı'ya bu yıl yapılan kazılar nedeniyle bastırılan tişörtten hediye etti.

Sclohen, tişörtün üzerinde, Alman kazı ekibinin 100 yıl önce bulduğu yazıtta bulunan anlatımları bastırdıklarını, böyle bir şeyle karşılaşacaklarını bilmediklerini belirterek, ''Çok iyi bir diplomasi örneği. O zaman bulunan yazıtta, 'Benden önceki krallardan çok daha iyi işler yaptım. Krallığımdaki insanlara gerekeni yaptım. Onlarla ilgilendim, düşmanlardan korudum ve zenginlerin yoksulları ezmesinden kurtardım' şeklinde bir yazı bulunuyor. Bu çok tipik bir eski yazıt içeriği. Genelde bu şekilde olur ve tahmin ediyoruz yeni bulduğumuz yazıtta buna benzer olacak ve kralın resmi olacak'' diye konuştu.

Vali Süleyman Kamçı daha sonra, Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay'ı telefonla arayarak, yazıtla ilgili bilgiler verdi.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious

*

*


*