Geri dönüşümü eniyi gazete hangisi?

  • Giriş : 21.12.2006 / 00:00:00

Zaman'ın satışta zirveye oturmasının tartışması sürüyor. 'Satıştan çok etkinlik önemlidir' noktasına kayan tartışmada, böyle diyenlere bir dergi yöneticisinden kötü haberi var:

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Hafta sonu Denizli'de Karahayıt'ta bir otelde kaldım. Sabahleyin baktım kapımda bir gazete asılı. Mesela Antalya Hava Limanı'nda cafeye oturursanız, her masada ayrı bir gazete olduğunu görürsünüz. Veya uçağa bindiğinizde gazete servisi yapılır.

Dağıtım sisteminin dışında bir yapıdır. Özellikle Almanya'da bu çok yaygındır. Her yolcu neredeyse iki üç gazete, bir iki dergi alır.

Avusturya, Almanya ve Hollanda'da kırmızı ışık yandığında, arabanıza gazete servisi yapan kişiler çıkar. Kavşaklarda, yaya geçitlerinde ve meydanlarda da sabahları bunları sıklıkla görürüz. Kayıtlı bir satıcı olmadan neredeyse günlük tirajın yarısına yakınını tüketirler.

Türkiye'de holdinglere, büyük şirketlere ve kurumlara takım halinde gazeteler alınır. Bu gazetelerin servisi iki şekilde yapılır. Ya her birime ayrı takım alınır ya da alınan gazetenin ilgili kupürleri yöneticiler için çoğaltılır.

İşi, gazetelerin yazdığı çizdiği ile ilgisi olmayan kesimler de var. Medya takibi yapanlar, seri ilan ajansları gibi olan kuruluşlar var. İşleri basılı yayının ilgili sütun santimini arşivlemektir.

Yukarıda saydıklarım arasında tiraja girenler ve girmeyenleri ayırabilir misiniz?

Bir aydır Zaman en çok satan gazete olunca; kafa karıştırıcı yazılar ve sorular artmaya başladı. Konuyu bir de ekonomi mantığı içinde incelemenin faydasına inanıyorum.

Bir yayının tirajı elbette en önemli somut göstergelerden biridir. Ancak tirajın yanı sıra, başka kriterler de onun kadar etkilidir.

Yaysat, Türkiye'nin en yaygın dağıtım ağıdır. Merkez Dağıtım bir diğeridir. Yabancı dergileri dağıtan Dünya Gazetesi'nin dağıtımını da unutmamak gerekir. Bunların rakamları tirajda baz alınır. Aksi ispat olunmadığı sürece geçerlidir. Çünkü bu tirajlara göre, KDV kesiliyor, vergi veriliyor ve şirketlerin bilançoları düzenleniyor. Medya kuruluşları herhangi bir şirketten farklı olarak Sermaye Piyasası Kurulu mevzuatına bağlıdır. BİAK denilen Basın İzleme Araştırma Kurulu da sürekli raporları, tirajları ve okur araştırmalarını yayınlamakta. BİAK'ın verilerine göre, okur katsayıları ve hedef kitlenin sosyo-ekonomik durumu belirlenmekte.

ABC olarak son yıllarda kendinden sıkça bahsettiren ajans da; daha geniş kriterlerle daha katı prensipler ihdas ederek gazete tirajları için bir ölçü getirmektedir.

Türkiye'de pek üzerine düşülmeyen bir nokta var ki; gazetenin etkinliği için vazgeçilmez bir kriter olmalıdır. İtibar, son yıllarda şirketlerin ve özellikle markaların üzerinde durduğu ayrı bir nokta. İtibar katsayısını yükseltmek için kurumsal sosyal sorumluluk, sponsorluk projelerine sahip çıkmaya başladılar. İtibar katsayısı, çoğu marka için cirodan, marka değerinden öte bir tercih edilir oldu.

Medyanın en önemli gelir kalemi, satış bedelinden çok reklamdır. Reklam verenler, medyanın itibarını, tirajını, okur katsayısını, içeriğini, etkisini okurdan, izleyenden daha fazla irdelemektedir. Reklam için ödenen para, hem pazarlığı iyi yapılmış, hem de hesabı ince elenip sık dokuyarak ödenmiştir. Bundan daha büyük kriter olabilir mi?

Medyanın ele aldığı konunun etkisini ilgili mecralarda görmekle birlikte son yıllarda enteraktif yapısı, web sayfası, okur grupları gibi etki alanlarını da görüyoruz. Pek çok yazar arkadaşımın değerlendirmelerinin dünyanın pek çok ülkesindeki farklı sitelerden iktibas edildiğini görüyorum, yaşıyorum. Etkinlik şekil değiştirerek genişliyor.

Geçen gün, bir medya dergisinin yönetmeni kulağıma şunu fısıldadı: "Geri dönüşümü en yüksek gazete sizsiniz". Reklam, haber veya yazının geri dönüşümü etkinlikten farklı bir şeydir. Reklam veren, gazeteye verdiği bedelin geri dönüşünü ister. Uluslararası veya yerel kuruluşların gazeteye, yazara ve muhabirlerine verdiği ödüller bir başka tiraj ve etkinlik ölçütüdür. Bütün bu maddelere baktığımızda elinde tuttuğunuz gazetenin yazılı tirajının üstünde etkinliği olduğuna inanın. Her gittiğiniz mahfil zaten bu etkiyi hissettiriyor.


Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious