Hangi gazete ne kadar kültürlü?

Hangi gazete ne kadar kültürlü?.23243
  • Giriş : 10.11.2008 / 16:27:00

Medyamızın Kültür ve Sanatla Arası Nasıl? Bu soruya cevap arayan sanatalemi.net sitesinin genel yayın yönetmeni Mehmet Nuri Yardım gaezete ve TV'lerin kültür raporunu açıkladı:

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Türkiye'de basın ve yayın organlarının kültür ve sanatla arası nasıldır? İyi midir, kötü müdür, bu konuda şimdiden bir şey söylemek istemiyorum. Yalnız Bâbıâli'de tam 30 yıl (1978-2008) çalışmış biri olarak basınımızın, bugünkü yaygın tabirle medyamızın kültür ve sanatla arasının nasıl olduğunu kendi fikrimce ve dilimce anlatmaya çalışacağım. Evet görüntülü medyada (televizyon) çalışmadım. Ama irili ufaklı bir çok gazetede muhabir, musahhih, redaktör, röportaj yazarı, servis şefi, yayın yönetmeni ve köşe yazarı olarak görev almış biri olarak basınımızın kültür sanat karnesine bir göz atmak istiyorum. Düşünceler benden, karar sizden olsun aziz okuyucular.

Malum ilk Türk gazetecileri aynı zamanda Tanzimat devrinin ilk edipleridir. Namık Kemal, Ziya Paşa, Şinasi, Ahmet Midhat Efendi ve diğer şair ve yazarlar, aynı zamanda devrin kudretli muharrirleri ve gazete sahipleridir. 1850'li yıllardan günümüze geldiğimizde bu tesirin edebiyat aleyhine geliştiğini söylemek mümkün. Hürriyet gazetesini geçenlerde kurulduğu 1948'den 1962 yılına kadar inceledim. Nihad Sâmi Banarlı'nın yazılarını tespit ediyordum. Nihad Sâmi Banarlı âdeta gazetenin başyazarı. Hergün yazmıyor ama üç haftada, ayda bir yazdığı yazılar gazetenin en prestijli sayfasına, yani ikinci sayfasına konuluyor. Hem de çok geniş biçimde. Yahya Kemal'in birinci sayfada şiirleri yayımlanıyor. Tabii o günden bugüne çok şey değişti. Şimdi bazı değerli şair ve yazarlarımızın, musikişinasların vefatı bile çok satan gazetelerin çoğunda haber değeri taşımıyor. Meselâ Mustafa Necati Sepetçioğlu, Nejat Muallimoğlu, Rüştü Eriç ve Dilâver Cebeci bir kısım gazetede haber olarak yer aldı, ama bazıları okuyucusuna bunu duyurmadı. Genelde gazeteler kültür sanat sayfalarına pek sıcak bakmadılar, bakmıyorlar. Zevahiri kurtarmak için verenler oldu, ama hakkıyla yer ayırmayı tercih etmediler. Bu sayfayı ilk fırsatta üstünden bir yükmüş gibi atanları gördük. Mali sıkıntılarda ilk kaldırılan kısım, “yangında ilk çıkarılan bölüm” kültür sanat sayfaları oldu. İsterseniz yazılı basını ve televizyonları kısaca ve özlü olarak değerlendirelim. Bakalım medyamız kültüre ve sanata nasıl yaklaşıyor. Ne derece önem veriyor? İşte alfabetik olarak sıraladığım gazetelerimizin ve bünyelerindeki yayın kuruluşlarının kültür sanat karnesi:

Akşam: Gazetenin kültür sanat sayfası yok. Kitap eki ayda bir ve etkisiz. Bünyedeki Show TV'de de bu anlamda sadra şifa bir program bulamazsınız. İnşallah ileride olur diyelim.

Bugün: Eskiden kültür sanat sayfası vardı. Gazete el değiştirdi. Yeni yönetimden ümitliydim. Tanıdık bazı simâlar vardı çünkü. Bu ümitle kültür sayfasının canlanacağını tahmin ederken aksi oldu. Kültür sayfası kaldırıldı.

Cumhuriyet: Cumhuriyet'in kültür sanatı kendine. Sağ görüşlü yazarlar, sanatçılar, müzisyenler, ressamlar imkânı yok bu sayfada yer bulamaz. Çünkü gazetenin idaresi bu anlayışta. Bu dar bakış, gazetenin kültür sanat politikasını kısırlaştırmış. Ne yazık ki bu hava Cumhuriyet Kitap ekinde de kendisini kuvvetle hissettiriyor. Düşünüyorum da, neredeyse 20-30 yıl takip ettiğim bu ekte, sol çizginin dışında tek bir yazar hakkında adamakıllı bir yazı hatırlıyorum. O da Mustafa Kutlu ve hikâyesine dâirdi. Demek ki, Cumhuriyet'e ve Cumhuriyet Kitap ekine göre, Türk sağında, milliyetçi maneviyatçı kesimde hiçbir şair, yazar yetişmedi. Ne diyeyim? Diyecek bir şey bulamıyorum. Bir kelime sarf edebilirim ancak: “El-insaf”

Hürriyet: Uzun bir zaman kültür sanat bölümü çok minik bir bölümde yer almıştı. Doğan Hızlan'ın etkili gücüne rağmen kültür ve sanat Hürriyet'te hiçbir zaman çok önde olmadı. Bu boşluğu Hızlan, köşeyazılarında doldurmaya çalıştı. Hürriyet Gösteri, en zayıf ve cılız sanat dergileri arasında yer aldı. Ve dün öğrendiğime göre CNN Türk'te, Doğan Hızlan'ın yönettiği Karalama Defteri programı kaldırıldı.

Milli Gazete: Bünyamin Yılmaz yönetimindeki sayfa başarılı. Yılmaz, tek başına en iyiyi okuyucusuna sunmaya çalışıyor. Keşke bir iki yardımcısı olsa inanıyorum ki, Bünyamin Yılmaz basınımızın en güzel kültür sanat sayfasını yapacak. Ne yazık ki gazete kitap eki vermiyor. Bünyedeki TV5 ise zayıf. Ali Haydar Haksal'ın hazırladığı program dışında takip edilebilecek pek bir program yok.

Milliyet: En köklü ve eski kültür sanat dergisi çıkardığı halde Milliyet'te kültür sanat sayfası pek önemsenmedi uzun zaman. Halbuki okuyucuları arasında bu bölümü ısrarla isteyenler vardı.

Radikal: Kültür ve sanata en çok değer veren gazetelerin arasında sayılabilecek olan Radikal de Cumhuriyet kadar olmasa bile sağ edebiyata temkinli ve soğuk yaklaşıyor. Milliyetçi, maneviyatçı sanatçıları gazetenin bu sayfasında pek göremezsiniz. Haberleri de öyle. Bu noktada Radikal Kitap biraz daha demokrat bir görünüm arzediyor.

Sabah: Gazetede kültür sanat sayfası var. Ama çok renkli ve zengin değil. Çok daha iyi olabilir aslında. Çünkü gazetede iyi yazarlar var. Yıllar önce Refik Durbaş kendi köşesinde bazı kültür bölümlerine yer veriyordu. Bu bünyedeki ATV'de de kültür sanat ve kitap programları yok.

Star: Yenilenen gazete, kültüre ve sanata zaman zaman yer veriyor. Kitap sayfası da düzenliyor. Ama İbrahim Kiras gibi deneyimli bir gazeteciye sahip olan gazete daha iyi bir sayfa verebilir. Bünyesindeki Kanal24'te de Haberler arasında kitap tanıtımları yapılıyor. Ama keşke bağımsız bir Kitap Kültür programı hazırlatsalar.

Taraf: Gazeteler arasında kültür sanat konularına en çok yer veren gazetelerden. Ayrıca okuyucularına kültür ekleri veriyor.

Türkiye: Gazetenin bir zamanlar (1986'lar) kurucularından olduğum kültür sanat sayfasının şu anki durumu hüzün veriyor. Aslında gazetede bu sayfayı çekip çevirecek değerli arkadaşlar var. Ama sanırım yönetim bu fikirde değil. Ve gazetelerin 'yüzakı' olan bu sayfayı canlandırmayı pek düşünmüyor. Bünyedeki TGRT Haber'in de kültür, sanat, kitap ve edebiyatla arası pek hoş değil. İhlas Haber Ajansı da bu yoldaki çalışmalarını çoğaltmalı bence.

Vakit: Daha önce Ahmet Can yönetiminde tam sayfa kültür sanat bölümü hazırlanırdı. Şimdi ilan geldiği zaman bu sayfa kaldırılıyor.

Vatan: Gazetenin kültür sanat sayfası yok, ama kitap eki var. O da ayda bir ve çok etkili değil. Çok satan gazetelerin kültür, sanat ve edebiyat konularına daha geniş yer vermesi beklenir.

Yeni Asya: Murat Çetin genç bir arkadaş ve gayretli. İmkânları çerçevesinde iyi bir sayfa yapmaya gayret gösteriyor. Zamanla çok daha iyi olacağına inanıyorum. Daha önce sayfada dergi ve kitaplar tanıtılmıyordu. Şimdi ufuk çok daha geniş. Bünyedeki Bizim Radyo, kültüre, sanata ve edebiyata daha çok yer ve değer vermeli.

Yeni Çağ: Kültür sanat köşesi var, ama yetersiz. Özel haberler ve yazılarla daha doyurucu ve geniş olmalı.

Yeni Şafak: Eskiden günlük kültür sanat sayfası vardı. Anlaşılmayan bir tutumla birden kaldırıldı. Ayda bir verilen kitap eki iyi ama yeterli değil. Haftada bir, cumartesi günü hazırlanan sayfa doyurucu olmaktan uzak. Gazetenin eski ve yeni yöneticileri edebiyat kökenli. Şair ve yazar. Ama buna rağmen gazetenin kültür sanat sayfasından mahrum olması sanat camiasını şaşkınlığa uğratıyor. İnşallah en yakın zamanda bu eksiklik görülür ve telafi edilir.

Zaman: Teknik bakımdan mükemmel bir noktaya erişen Zaman, kültür ve sanata en çok değer veren gazetelerin başında geliyor. Ali Çolak yönetimindeki sayfa genelde doyurucu. İyi bir muhabir kadrosu da var. Ancak çerçevesini biraz daha genişletmesi beklenir. Bütün edebiyatçılara ve sanatçılara 'aynı gözle' bakması temenni edilir. Farklı mahalleleri de kucaklamalı. Benzerleri arasında başarılı olan Kitap Zamanı'nın da artık ayda bir değil haftada bir yayımlanması gerekiyor. Bünyedeki Samanyolu, kuruluşundan beri kültür ve sanata mesafeli durdu, ancak Mehtap TV bu boşluğu doldurdu. Mehtap TV televizyonlar arasında iyi bir noktada. Bünyamin Şen yönetimindeki Burç FM de kültür ve sanat radyoculuğunda göz kamaştıran programlar yapılıyor. Kutlamak gerek.

Medyamızda televizyonlar arasında şüphesiz kültür ve sanata en çok değer veren televizyon TRT2. Zaten TRT2, TRT kurumunun sanat kanalı. Çok seçkin ve iyi programlar yapılıyor. CNN Türk mevcutlar arasında iyi ancak Karalama Defteri bölümü kaldırıldı. Afiş ve 5 N1K programları sanat ağırlıklı. TV8 bir ara iyiydi. NTV de zaman zaman iyi programlar gerçekleştiriliyor. Kanal7 eskiden kitap programı bile yaptırmıştı, geç saatlerde de olsa. Sonra kültür sanat programlarına pek yüz vermedi. Bünyesindeki Ülke TV bu alanda çok iyi. Mehtap TV ile birlikte kitaba, sanata, edebiyata en çok yer ve önem veren kanal Ülke TV. Hilâl TV de geçmişte kitap kültür programları hazırlatmıştı. Şimdi çok yakından takip edemiyorum.

Genellikle Türk televizyonlarının kitap programlarına gereken önemi vermediği acı bir gerçek. Radyolar, bana göre medyada kültüre, sanata ve edebiyata en çok ehemmiyet veren iletişim araçlarıdır. Kültür ve sanat siteleri de ayrı bir inceleme konusu olabilir.

Kıdemli ve emekli bir gazetecinin şahsi değerlendirmeleri bunlar. Doğru veya yanlış, fazla veya eksik olabilir, ama düşüncelerim özetle böyle. Göremediğim sayfalar ve programlar varsa beni uyaranlar çıkarsa sevinirim. Bilmiyorum medyamızın kültür ve sanata yakınlığı konusunda zihinlerde genel bir fikir uyandırabildim mi? Takdir okuyucunun tabii..

Gelecekte bütün gazetelerimizin, televizyonlarımızın ve radyolarımızın bu konuda daha hassas olması en büyük dileğim.

SANATALEMİ

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious

*

*


*