İnsanlar neden yoksul?

  • Giriş : 17.10.2007 / 08:15:00

BM dünyada 2,5 milyar yoksul var diyor. Esas soru şu: İnsanlar neden yoksul?

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


BM dünyada 2,5 milyar yoksul var; yoksulluk insan haklarının ihlali; çözüm "kalkınma için küresel ortaklık"ta diyor. Esas soru şu: İnsanlar neden yoksullar?

17 Ekim, "Dünya Yoksulluğun Yok Edilmesi Günü". Dünya Bankası'nın genel ölçütlerine göre, günde 2 doların altında geliri olanlar yoksul, 1 doların altında kalanlarsa "mutlak" veya "aşırı" yoksul sayılıyor. Haberlerde sıkça rastladığımız "yoksulluk sınırı" ve "açlık sınırı" ölçütleri, işte bu rakamlar.

2,5 milyar yoksul var

Mevcut ölçütlere göre bile, dünyanın yoksulluk tablosu korkunç.

* Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı'nın (UNDP) 2006 raporuna göre, dünyada 2,5 milyar insan günlük 2 dolar gelir düzeyinin altında yaşıyor; yani yoksul.

* Bu kesim, dünya nüfusunun yüzde 40'ını oluşturuyor ama, dünyanın toplam gelirinin yüzde 5'ini alabiliyor.

* En zengin yüzde 10'sa, toplam gelirin yüzde 54'üne sahip.

* 850 milyon kişi açlık ve kötü beslenmeyle karşı karşıya.

* 1,1 milyar kişi, temiz içme suyuna erişemiyor.

* Saatte 1.200 çocuk, önlenebilir hastalıklar nedeniyle ölüyor.

YOKSULLUK NE DEMEK?

Birleşmiş Milletler Sosyal, Ekonomik ve Kültürel Haklar Komitesi, yoksulluğu 2001'de şöyle tanımlamıştı:

"... yoksulluk, yeterli bir yaşam standardının yanı sıra diğer medeni, kültürel ekonomik, siyasi ve sosyal haklar için gerekli olan kaynaklardan, yetilerden, seçilerden, güvenlikten ve güçten sürekli ya da kronik olarak yoksun kalmakla karakterize olan durum olarak tanımlanabilir."

Birleşmiş Milletler Eski Genel Sekreteri Kofi Annan'ın bu konu üzerindeki raporu da, "Yoksulluğun bir insan hakları ihlali" olduğunu söylüyor ve bedensel bütünlükten adalete erişime, insanca çalışmaktan beslenme, eğitim ve barınma hakkına kadar temel insan haklarının ihlaliyle doğrudan bağlantılı olduğunu belirtiyordu.

Annan, bu yılki mesajında da, çözümün "kalkınma"da olduğuna işaret edip, herkesi "kalkınma için küresel ortaklığa" çağırmıştı.

Türkiye'de resmi rakamın çok daha üzerinde yoksul var

Marmara Üniversitesi Çalışma Ekonomisi Bölümü'nden Yrd. Doç. Dr. Özgür Müftüoğlu ise, yoksulluğun en açık sonuçlarının toplumsal alanda şiddet olduğuna dikkat çekiyor. "Kemal Derviş Türkiye'ye geldiğinde 'canlı bombalara dikkat edin' diyor. Trajikomik bir durum bu. Asıl soru şu olmalı: Peki bu canlı bombalar niye ortaya çıkıyor? Sokağa itilmiş çocuklar, kapkaç niye var? Çünkü bütün bunların temelinde yoksulluk var.

"Bütün bunları önlemek içinse 'güvenlik toplumu' ideolojisi yerleştiriliyor. Kimsenin toplumsal sorunları düzeltmeye niyeti yok."

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2004 verilerine ve Dünya Bankası ölçütlerine göre yaptığı çalışma, Türkiye'de yaklaşık bir milyon kişinin açlık sınırının, yaklaşık 18 milyon kişinin de yoksulluk sınırının altında yaşadığını saptıyor. Burada, yoksulluk için günde 4 dolar gelir eşik olarak kabul ediliyor.

Ancak, iktisatçı Mustafa Sönmez, bianet'te Mart 2006'da yayınlanan yazısında, bu çalışmanın "kamuflaja ve saptırmaya" dayandığını söylüyor, Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu'nun (TÜRK-İŞ) ihtiyaçlar üzerinden yaptığı çalışmanın çok daha inandırıcı olduğuna işaret ediyordu.

"Demek ki, Dünya Bankası ölçütlerini kullanınca hem aç nüfus hem de yoksul nüfus, olandan daha az gösterilmiş oluyor. Hem de açlarda en az 2 milyon, yoksullarda 10 milyon az"

Sönmez, ayrıca, resmi rakamlara göre "yoksul kesim"e bütçeden ayrılan payın da yalnızca yüzde 1 olduğuna da dikkat çekiyordu.

NE O NE ÖTEKİ

Sonuçta Brezilyalı Başpiskopos Helder Passoa Camara'nın sözünü hatırlatmakta fayda var:

"Yoksullara yiyecek verdiğimde, bana aziz diyorlar. Yoksullara neden yiyecekleri olmadığını sorduğumda, bana komünist diyorlar."

Ne o ne de öteki olmalı...

BİA NET

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious