Irak dönüşü 'sanal gerçeklik' tedavisi

  • Giriş : 20.02.2007 / 00:00:00

Amerikalı askerler, ülkelerine döndükten sonra normal hayata uyum sağlayamadıkların dan 'sanal gerçeklik' tedavisi görmeye başladı.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


'Sanal gerçeklik' sistemiyle bilgisayar ortamında yaratılan, sesleri ve kokularıyla birlikte mümkün olduğunca gerçek izlenimi veren, sokaklarda gezinebilen hastalar, travmaya neden olan olayları 'kontrollü' bir ortamda yeniden yaşıyor.

Travmatik olayla yeniden yüzleşilen terapi sırasında bir uzman, askerin 'yaşadığı' deneyimlerin şiddetine müdahale edebiliyor.

ABD'de deneme sürecinde olan bu sistemin prototipi, bugüne kadar dört gönüllü hastanın terapi sürecinde başarılı bulundu. Sistemi geliştiren ekibin üyesi, Güney California Üniversitesi'nden doktor Skip Rezzo, 'sanal gerçeklik' ile yüzleşen hastalarda, hızlı sonuçlar aldıklarını kaydetti.

Sistemin, özellikle geceleri kabus görmek ve "flashback" olarak adlandırılan "geriye dönüşler" açısından yardımcı olduğu belirtiliyor.

Tedaviye olumlu yanıt veren hastaların, evden dışarı çıkabilme, bir işte çalışabilme, eşleriyle ya da sevdikleriyle ilişkilerini sürdürebilme gibi "faydalar" elde ettikleri kaydediliyor.

Savaşın izlerini silmeye çalışıyorlar

Post travmatik stres bozukluğu (PTSB), aktif olarak görev yapan çok sayıda askerde görülen bir psikolojik rahatsızlık. Bu tanım, travmatik ve özellikle hayatlarını tehlikeye atan bir deneyim yaşayan insanların çoğunda görülen bir dizi psikolojik belirtiyi genelliyor.

Özellikle bitmeyen kabuslar görmek ya da sürekli o ana geri dönmek gibi belirtiler nedeniyle hastalar aşırı sinirli oluyor ya da kendilerini insanlardan soyutluyor.

2004'de yapılan bir araştırma, Irak ya da Afganistan'da görev yapan her 8 askerden birinin post travmatik stres bozukluğundan mustarip olduğunu ortaya koymuştu. Bu problem, bugüne dek psikoterapi ve ilaç yardımıyla tedavi edilmeye çalışılıyordu.

Fobilerin tedavisinde kullanılıyor

'Maruz bırakma terapisi' olarak bilinen yöntem, aslında günümüzde fobilerin tedavisinde sıklıkla kullanılıyor. Terapide hasta, kendisini korkutan ya da endişe yaratan durumla karşı karşıya kaldığını hayal ediyor ve zamanla bu durumda hissettiği yoğun kaygıyla baş etmeyi öğreniyor.

Ancak uzmanlar, PTSB söz konusu olduğunda bu yöntemi uygulamanın çok kolay olmadığını, bu durumdaki hastaların zaten olayı hatırlatacak durumlardan şiddetli bir "kaçınma" içinde olduklarını belirtiyorlar.

"Sanal gerçeklik" tedavisinde ise sanal olarak Irak'a geri dönen askerler, burada kontrollü biçimde değişik seviyelerde "kaygı" yaratan durumlarla yüzleşiyor.

Gerçeklik duygusunu artırmak için, bilgisayar oyununa yakın bir görüntüdeki sokağa ya da çöle dönen asker, sesleri duyabildiği bu ortamda, aynı zamanda sistemin yaydığı "barut, yanık, ter" gibi bazı kokuları da algılayabiliyor.

Terapiyi yürüten uzman, askerin çocuklarla oynaması ya da beklenmedik bir patlama olması gibi olumlu-olumsuz unsurları senaryoya ekleyebiliyor. Güney California Üniversitesi'nde kullanılmaya başlanan sistemle, Dr. Rezzo ve ekibi 4 hastayı başarıyla tedavi etmiş.

Tedavi olanları ilkinin, birçok intihar saldırısına şahit olan 21 yaşındaki bir kadın asker olduğu, bazı askerlerin ise bir ya da iki denemeden sonra tedaviyi bıraktığı kaydediliyor.

Uzmanlar şu anda, belirtmedikleri sayıda askerle birlikte sistemi denemeye devam ediyor. doktor Rezzo, sonuçların umut verici olduğunu, ancak emekleme aşamasındaki yöntemle ilgili daha fazla araştırma yapılması gerektiğini kaydediyor.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious