İran gölgesinde devler zirvesi

  • Giriş : 19.04.2006 / 00:00:00

İran krizi devam ederken ABD’ye kritik ziyarette bulunan Çin lideri Hu, Başkan Bush ile ikili ticari sorunların yanı sıra Tayvan konusunu ele alacak.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Amerika'nın müstakbel rakibi olarak görülen Çin'in lideri Hu Jintao, önemli temaslarda bulunmak üzere dün ABD'ye gitti. Amerika'ya ilk ziyaretinde yarın Beyaz Saray'da Başkan George Bush ile bir araya gelecek olan Hu'nun çantasında ekonomik ilişkilerin yanı sıra Tayvan ve Kuzey Kore gibi dosyalar bulunuyor. Ziyaret, nükleer programı nedeniyle İran'a askerî müdahale senaryolarının gündemde olduğu bir dönemde gerçekleşmesi açısından önem taşıyor. Beyaz Saray'da dün konuşan Başkan Bush, Hu ile yapacağı görüşmede İran'ın nükleer programını gündeme getireceğini belirterek, Tahran için "Tüm seçenekler masada" ifadesini kullandı. Çin'de önemli ticarî çıkarları bulunan Microsoft ve Boeing gibi Amerika'nın dev şirketleri, ziyaretin ilk durağı olan Seattle'da Hu'ya sıcak bir karşılama gerçekleştirdi. Boeing, bu ay Çin ile 80 uçağın satışını içeren 4,6 milyar dolarlık anlaşma imzalamıştı. Devlet gazetesi ‘China Daily', Hu'nun ziyaretinin asıl amacının Amerikalıların Çin konusunda kafalarında bulunan şüpheleri gidermek olduğunu vurguluyor. Uzmanlar, Bush-Hu zirvesinde, ticarî ve aralarında İran nükleer krizinin de yer aldığı meselelerde önemli bir ilerleme sağlanmasını beklemediklerini kaydediyor. Ancak Çin'in Washington Büyükelçisi Zhou Wenzhong, ziyaretin, iki ülkenin 21. yüzyıla yönelik yapıcı işbirliğinin kapsamlı şekilde gelişmesi bakımından derin etkiler oluşturacağını ifade ediyor. Johns Hopkins Üniversitesi'ndeki Çin çalışmaları başkanı David M. Lampton ise iki liderin buluşmasının başarılı geçeceğine inandığını belirterek, “Bu yönde bir beklenti olmasaydı zirve gerçekleşmezdi.''diyor. Bush-Hu zirvesinin temel konularından birini nükleer dosyası BM'de bulunan İran ile Çin'in komşusu Kuzey Kore'nin nükleer silahlardan arındırılması oluşturuyor. Nükleer çalışmalarını durdurması için İran'a ay sonuna kadar süre tanıyan BM'nin, aksi halde bu ülkeye yaptırımları gündemine alması bekleniyor. BM Güvenlik Konseyi'nin veto hakkına sahip üyelerinden Çin ve Rusya, güçlü ticarî ilişkilere sahip oldukları İran'a, yaptırım uygulanmasına sıcak bakmıyor. Askerî müdahaleye yeşil ışık yakmasa da Çin’in çekimser kalarak ABD' yi karşısına almayabileceği belirtiliyor.

Amerikan tarafının, Çin'deki insan hakları ihlallerini de gündeme getirmesi bekleniyor. Pekin'in dinî özgürlüklerin kısıtlamasını her defasında eleştiren ABD, Çin'i insan hakları ihlallerinin en çok yaşandığı ülkelerden biri olarak görüyor. Çin lideri Hu'ya, ziyaretinde eşi Liu Yongqing, Devlet Müşaviri Tang Jiaxuan ve Dışişleri Bakanı Li Zhaoxing ve Ticaret Bakanı Bo Xilai eşlik ediyor. Gates’in evinde akşam yemeği ABD Başkanı George Bush’un Pekin’e geçtiğimiz yıl yaptığı ziyarete cevap veren Çin lideri Hu, bugün Washington’a geçecek. Yale Üniversitesi'nde konuşma yapacak Hu’nun programında, Microsoft'un patronu ve dünyanın en zengin işadamı olan Bill Gates'in 100 milyon dolarlık evinde akşam yemeği de yer alıyor. Hu’ya ilgi gösteren şirketler arasında bu ay Pekin ile 4,6 milyar dolarlık uçak anlaşmasına imza atan Boeing de var. ABD’ye ilk ziyaretini yapan Çin liderini, Tibet, Tayvanlı grupların yanı sıra, Falungong tarikatı üyelerinin protestoları bekliyor.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious