İran'da seçim bahane, parti şahane

İran'da seçim bahane, parti şahane.17090
  • Giriş : 10.06.2009 / 16:59:00

İran'da cuma günü yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde yaşanan coşku, Tahran sokaklarını karanlık çöktükten sonra dev bir parti yerine dönüştürüyor.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


İran'da cuma günü yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde yaşanan coşku, Tahran sokaklarını karanlık çöktükten sonra dev bir parti yerine dönüştürüyor. İslam Cumhuriyeti dengeleri değiştirebilecek kritik önemdeki seçimler öncesindeki bu bayram havasına ilişmiyor. Bu durumdan en çok memnun olanlar ise gönüllerine göre eğlenip, aşık olma fırsatı bulan İranlı gençler...

İran'da koltuğun aşırı muhafazakâr sahibi Mahmud Ahmedinecad'a karşı reformcu Mir Hüseyin Musavi ile Mehdi Kerrubi ve ılımlı muhafazakâr Muhsin Rızai'nin yarıştığı cumhurbaşkanlığı seçimine iki gün kala nefesler tutuldu, heyecan dorukta.

İran'da, bölgede ve dünyada dengeleri değiştirebileceği söylenen seçimler öncesinde sokaklar bilhassa reformcu cephenin gençlerinin katkısıyla sokaklar rengarenk ve bir coşku seline teslim durumda.

İŞTE ADAYLAR VE PROFİLLERİ

Seçimin esas rakipleri konumundaki Ahmedinejad ile Musavi'nin sokaklara dökülen taraftarları seçim heyecanının doruğa taşıdı. Ama rekor düzeyde katılımın beklendiği seçim öncesinde muhafazakar cephe gençlerinin coşkusu da göze çarpıyor.

İran'da seçim aslında gençler için genel bir partiye de vesile oluyor. Hava kararınca rakip adayların destekçileri Tahran sokaklarına akıyor. Arabalardan sarkarak konvoy oluşturan, ellerinde bayrakları ve adayların posterlerini sallayan, şarkı söyleyen ve dans eden gençler, sanki seçimden istifade gündelik hayatlarında yaşayamadıkları şeylerin acısını çıkarıyor gibi.

Polis, karnaval havasını müdahale etmeden izliyor. Genel olarak şiddet ve gerginlikten eser yok. seçim öncesi atmosferi sakin. İslam Cumhuriyeti, karanlık çöktüğünde sokaklarının dev bir partiyi andırmasına seçim vesilesiyle geçici olarak göz yumuyor. Bu da gençler için adeta bulunmaz fırsat niteliğinde.

Başkent Tahran'ın en ünlü caddesinde akşam saatlerinde trafiği durma noktasına getiren çok sayıda gencin sloganlarına araba kornaları ve araçlardan yayılan yüksek sesli müzik eşlik ediyor.

SEÇİM SAYESİNDE AŞK

İran'da bu seçimlere aşk da dahil. Zira akşamları seçimi bahane edip sokağa dökülmenin İranlı gençlere sağladığı en büyük avantaj karşı cinsle iletişim kurmanın kolaylaşması. Arabalardan sarkan güzel İranlı kızlarla avaz avaz bağıran İranlı genç erkekler bakışıyor, gülüşüyor, randevulaşıyor. Sonucu öyle mi olur bilinmez ama seçimin öncesi kesinlikle hayırlara vesile oluyor.

Kalabalığın arasından Aşkan adlı bir genç, "Yüzde 80'i buraya sadece eğlence için geliyor. Bu kızlar ve erkekler için başlarını derde sokmadan konuşabilmek için bulunmaz bir fırsat. seçim bunun bahanesi" diyor.

Aşkan konuşurken, arabalar daha da çoğalıyor, yayalar caddeye akın ediyor. Kimi zaman kalabalıktan alkışlar yükseliyor, kırmızı, beyaz ve yeşil İran bayrağı dalgalanıyor. Gençleri izleyen Hamid adında orta yaşlı bir adam "Gençlerimiz genelde istedikleri şeyi söyleme şansını bulamıyorlar. Sokağa çıkarak kendilerini ifade etmeyi seviyorlar" diyor.

İRAN HİP HOP'U EŞLİĞİNDE DANS

Bir grup genç erkek arabalarından atlayıp dans etmeye başlıyor. Fonda bangır bangır İran hip hop ve pop müziği. Hoparlörlerden hip-hop ritimleri yükseliyor. Saçları havaya dikilmiş İranlı genç erkekler ve ince topuklu ayakkabılarıyla genç İranlı kadınlar dans ediyor.

Genç kızlar yine de başörtülerinin başlarından kayıp gitmemesi için de temkinli. Yeşil-siyah puantiyeli başörtüsü takan genç bir kızın başını kısa bir süre açtığı daha sonra hızlıca hemen örttüğü de dikkat çekiyor.

21 yaşındaki Fatma Tahiryan, "Bugün gençlerin üzerinde çok baskı var ve İran kötü bir imaja sahip. Genelde böyle dışarı çıkamıyoruz. Bu bir taşla iki kuş vurmak gibi bir şey. Hem eğleniyoruz hem de siyaset yapıyoruz" diyor.

BÖYLE COŞKU EN SON İRAN ABD'YE YENDİĞİNDE GÖRÜLDÜ

İran'da böyle bir coşku ve bayram havası en son İran Futbol takımı ABD'yi 1998'de yendiğinde ya da, reformcu Muhammed Hatemi 2001'de ikinci kez iktidara geldiğinde yaşanmıştı. İran nüfusunun yüzde 60'ı 30 yaşın altında. Adayların gözü de en çok kritik önemdeki bu genç oylarda. Adayların göz diktiği bir kritik seçmen grubu da kadınlar.

Ağaçların sıralandığı nispeten daha zengin olan başkentin kuzeyindeki Tahran'ın 'Bağdat caddesi' sayılabilecek Veli Asr Caddesi'nde toplanan gençler, reformcu cepheyi destekliyor. Gençlerin kafalarında ve kollarında Musavi cephesini temsilen yeşil renkte bantlar takılı.

MUSAVİ İÇİN DEV İNSAN ZİNCİRİ

Önceki gün İran liderinin 100 binden fazla taraftarı geleneksel olarak Tahran'daki Büyük Camii'de toplandı. Camide öyle bir kalabalık oluştu ki, cumhurbaşkanının aracı sahneye ulaşamadı. Ahmedinejad, kalabalığı el sallayıp coşturduktan sonra konuşma yapmadan ayrıldı.

Facebook, cep telefonu gibi araçlarla örgütlenen Musavi taraftarları ise Veli Asr Caddesi'nde buluşup insan zinciri oluşturdu. Pazar günü 120 bin kişilik Azadi Stadyumu'nda toplanmalarına izin verilmemesine öfkelenen Musavi taraftarları yine cep telefonlarına ve Facebook'a hücum etti.

Binlerce reformcu, Tahran'ın liberal semtlerini muhafazakâr semtlerinden ayıran Veli Asr Caddesi'nde bir araya geldi. Musavi'nin rengi yeşile bürünen reformcular, yeşil kuşak ve örtüleri birbirine bağlayarak devasa bir insan zinciri oluşturdu.

AHMEDİNEJAD HALA 'YOKSULUN SEVGİLİSİ'

Hala yoksulların sevgilisi olan ve 2005'te kendisini iktidara getiren 'halk adamı' imajını kırsal ve yoksul bölgelerde hala koruyabilen Ahmedinejad'a, kırsal bölgelerdeki halka para yardımlarını ve ihtiyacı olanlara yardım için yatırım projelerini ihmal etmemesi puan kazandırdı. Öte yandan ülkenin daha varlıklı ve eğitimli kesimi, Ahmedinejad'ın nükleer program konusundaki katı tutumunu eleştirmekle birlikte, ekonomide vadettiklerini yerine getiremediğini söylüyor.

İran ekonomisi muazzam petrol ve doğalgaz rezervlerine rağmen çift haneli enflasyon ve yaygın kötü yönetim ile boğuşuyor. Ahmedinejad, bariz şekilde ABD Başkanı Barack Obama'dan esinlenerek kampanya sloganını, "Yaptık. Yapabiliriz" olarak seçerken, Musavi "Umut Rejimi" seçmişti.

İŞTE ADAYLAR VE PROFİLLERİ

'AHMEDİNEJAD YALNIZ DEĞİL'

Ancak Musavi destekçilerinin yoğun olduğu bu bölgede, Ahmenidejad taraftarlarına rastlamak da mümkün. Adını sadece Mehdi olarak veren 22 yaşındaki bir genç, "Ahmedinejad yalnız olmadığını bilsin diye buradayım" diyor. Başında İran bayrağı renklerinde bir bant var.

Musavi destekçilerine balonlar satan 25 yaşındaki İbrahimi de, dört sene evvel İran petrol gelirini halka daha adil olarak dağıtma vaadiyle iktidara gelmiş Ahmedinejad'ı desteklediğini söylüyor: "Bu sadece iş. Bir tek Ahmedinejad derdimizle ilgilendi. Bize su ve elektrik verdi" diyor.

Musavi, Tahran'a ses, renk, tutku ve hareket getirirken, Ahmedinejad güçlü İslami yapının ve geniş kırsal kesimde büyük desteği arkasına almış durumda.

İRAN SEÇİMLERİNDE BİR İLK: ZEHRA RAHNAVARD

Seçimlerin en çok dikkat çeken isimlerinden biri Mir Hüseyin Musavi'nin eşi Zehra Rahnavard. Rahnavard, mitinglerde eşinin yanında boy gösteriyor, seçim kampanyasına aktif olarak katılıyor ve kadınlar için daha fazla hak ve fırsat çağrısında bulunuyor.

Musavi'nin İran'da alışılmadık şekilde öne çıkan ve İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad ile polemiğe bile giren eşi Zehra Rahnavard BBC'ye demecinde, Michelle Obama ile kıyaslanması sorulduğunda, "O benim için bir model değil. O Amerika'daki Zehra Rahnavard, ama ona saygı duyuyorum" dedi.

ABD ile ilişkiler konusunda ise "Biz İran'a saygı gösteren her ülke ile iyi ilişki içinde olacağız. Ve İsrail hariç onlarla ilişki kuracağız" ifadelerini kullandı.

REKOR KATILIM BEKLENİYOR

İran'daki seçim sisteminde dini lider, cumhurbaşkanı, meclis, yerel yönetimler, Düzenin Yararını Teşhis Konseyi, Uzmanlar Meclisi ile Anayasayı Koruyucular Konseyi, doğrudan ve dolaylı olarak halk tarafından seçiliyor. Uzmanlar seçime katılımın reformcu Muhammed Hatemi'yi cumhurbaşkanlığına taşıyan 1997'deki yüzde 80'lik rekoru bile geçebileceğini belirtirken, katılım oranı yüzde 50'inin üzerine çıktıkça ibre Musavi'ye dönecek.

GAZETEPORT

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious

*

*


*