Kadir Has'ı kaybettik

  • Giriş : 23.03.2007 / 00:00:00

Hayırsever iş adamı Kadir Has hayatını kaybetti

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


İş dünyasının önemli temsilcilerinden ve son dönemde özellikle ‘hayır işlerinin babası’ olarak anılan Kadir Has, hayatını kaybetti.

Kadir Has’ı en son, adını gururla verdiği ve Mütevelli Heyeti Başkanı olduğu Kadir Has Üniversitesi’ndeki bir toplantıda görmüştüm.

Eskiden Cibali Tekel Tütün Fabrikası olan bu binayı harap haldeyken alıp, 18 milyon dolara restore ettirdikten sonra üniversiteye çeviren Has için burası gözbebeğiydi. Karşılaştığımız o gün de üniversite öğrencilerine hayatta başarıyı nasıl yakalayacaklarını kendisine has iyimser uslupla anlattı. Çalışmak ona göre hayatın özüydü. Yılmadan çalışmak ve bu ülkenin toplumsal ihtiyaçlarını da unutmadan azimle, inanarak çalışmak, başarının özüydü. Onunla buluşmak için sözleştik ama vefatı bunu engelledi. Ona göre para kazanmak önemliydi ama kişisel servetin sonu yoktu. Toplumun en büyük ihtiyacının eğitim, sağlık ve bilime yatırım yapmak olduğuna inanırdı. Bu yüzden de yazdığı kitabının adını “Vatan Borcumu Ödüyorum” diye koymuştu.

EN BÜYÜK HOBİSİ GENÇLERLE BULUŞMAKTI

Toplantıdan sonra verilen kokteylde Haliç’i seyrederken, sohbet ettik. Dünyada en çok zevk aldığı şeyin yaptırdığı okullarda okuyan öğrencilerle birlikte olmak olduğunu anlattı Kadir Has. Gençlerle o kadar sıcak dostluklar kuruyordu ki, kendi yaşıtı işadamlarıyla buluşmak yerine öğrencilerle vakit geçiriyordu sürekli. Kadir Has, kardeşi Kemal Has’ın öldürülmesine çok üzülmüştü. Belki de onun ölümünden sonra hayatın ne kadar boş olduğunu düşünmüş olacak ki, işlerini bir kenara bırakıp kendisini ve servetini hayır işlerine tümüyle adadı. Mesleği sorulduğunda, “Hayırseverim” demekle yetinmesi de bundan kaynaklanıyordu. Kayseri kökenli işadamları grubunun duayeniydi. Has, Sakıp Sabancı, Hüseyin Bayraktar ve yine Kayserili öteki işadamlarıyla daha sık görüşürdü. Ve, Anadolu’nun İstanbul’daki sesini yansıtırlardı.

HAYIR İŞİNE 1 MİLYAR DOLAR AYIRDI

Onlar, fazla eğitim alamadan alaydan gelen işadamlarıydı. Vehbi Koç’u çok takdir ederler, rakipleri olsalar da onu dikkatle izlerlerdi. Üniversite mezunu işadamının az olduğu o dönemlerde Kadir Has, okuyamamanın buruk acısını hep duysa da küresel sermaye ile işbirliği yaparak önemli işlere imza attı. Coca Cola’nın, Mercedes Benz’in ve Michellin lastik firmasının Türkiye ile tanışmasında büyük emekleri var. Babası Nuri Hasoğlu’nun Akbank’ın kurucularından olması nedeniyle Sabancı Ailesi ile farklı ve özel ilişkisni her zaman sürdürdü. Has’ın hayır işlerine 600 milyon dolar yatırdığı bilinse de, yakın çevresi bilinmeyenlerin de dahil edilmesiyle bu rakamın 1 milyar dolara rahat ulaştığını söylüyorlar. Memleketi Kayseri’ye yaptığı “hayır” yatırımlarını, “Biz buraya yaptıklarımızla övünmeye değil, doğduğumuz bu topraklarla ödeşmeye geldik” diyerek mütevaziliğini gösteren Has, Türkiye’de eğitime ve sağlığa en fazla yatırım yapan rekortmen unvanını boşuna kazanmadı.

Hayırişleriyle o kadar çok ödül alsa da, onun için en değerlisi, “Devlet Hizmet Madalyası”na layık görülmesi oldu. Hayır işlerinin babası Kadir Has, dün ölmeden önceki son saatlerini de yine Kadir Has Üniversitesi’nde geçirdi. Mütevelli heyeti ile birlikte toplantı yapan Has, daha sonra öğrencilerle söyleşiler yaptı. Saat 14.00 civarında Sarıyer’deki evine gitmek için yola çıkan Has, otomobilde kendisini iyi hissetmediğini söyledi.

ÖLDÜĞÜNE KİMSE İNANAMADI

Evine varınca dinlenmeye karar veren Has, saat 16.00 civarında da kalp krizi geçirdi. Ambulans helikopterle evinden alınarak Vehbi Koç Vakfı (VKV) Amerikan Hastanesi Hastanesi Acil Servisi’nde tedavi altına alındı. Ancak tüm çabalara karşın kurtarılamadı. Yakınları ve üniversitedeki arkadaşları son ana kadar ümitlerini koruyup dua etseler de Has, büyük bölümünü hayır işlerine adadığı 86 yıllık ömrüne son noktayı koymuştu.

Neler yaptı?

Kadir Has, 1921’de Kayseri’de doğdu. Girişimci zihniyeti, çalışkanlığı ve azmi sayesinde, kamyon ve traktör pazarlama ile başladığı işhayatı ile Adana’da kısa sürede sayılı işadamları arasında yer alan Has, 1960 yılında İstanbul’a yerleşti. Kadir Has ve eşi Rezzan Has, 1991’de kurdukları “Türk Eğitimine Özgü Kadir Has Vakfı-HASVAK” ile başta eğitim ve sağlık olmak üzere, ülke kalkınmasına yönelik çok önemli hayır işlerine yöneldi. Ayrıca, vasiyetleri gereği tüm servetlerini adı geçen vakfa bağışladılar. Has’ın eğitim ve sağlık ağırlıklı yatırımlarının sayısı 30’u geçiyor. İstanbul ve Kayseri’de yoğunlaşan bu yatırımlar arasında okullar, tıp merkezleri, bilim parkları yer aldı.

Kim ne dedi?

Süleyman Demirel: Büyük bir hayırseverdi, ortak paydamız ülkenin insanlarına hizmetti.

Başbakan Tayyip Erdoğan: Has’ın vefatından büyük üzüntü duyuyorum.

Tuncay Özilhan: Türkiye’ye birçok ilkleri getirdi, büyük bir liderdi.

Rıfat Hisarcıklıoğlu: Özel sektörün duayenini, hepimize örnek bir işadamını kaybettik.

Güler Sabancı: Has’la hem hemşehrilik, hem ortaklık ve da aile dostluğu yaşadık.Hepimize örnek oldu.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious