Kalbinize dikkat edin

  • Giriş : 11.08.2006 / 00:00:00

Kalp krizi ölümlerde trafik kazalarını 30’a katladı

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Eskiden yaşlıların hastalığı olarak bilinen kalp-damar rahatsızlıkları artık gençleri de vuruyor. Hemen her gün Türkiye’nin bir bölgesinden kalp krizi geçirip ölen gençlerin haberi geliyor. Son olarak Elazığsporlu futbolcu Gökmen Yıldıran, antrenman esnasında kalp krizi geçirdi.

Sahada yığılıp kalan futbolcu, arkadaşlarının tüm çabalarına rağmen kurtarılamadı. 28 yaşındaki futbolcunun hayatını kaybetmesi, Türkiye’nin kalp sağlığını yeniden gündeme getirdi. Kalp krizi geçirme yaşının hızla düşmesine paralel olarak genç yaşta ölümler artıyor. Son 1 yılda yaklaşık 200 bin kişi ‘kalp’ten vefat etti. Uzmanlara göre bu hastalığa yakalananların yüzde 75’i tedavi görmesi halinde sorunsuz bir hayat sürebilir. Kalp-damar hastalıklarındaki artışı fast-food, sigara ve hareketsiz yaşama bağlayan uzmanlar, “Böyle giderse gelecekte daha fazla gencimizi kaybedeceğiz.” uyarısında bulunuyor. Sporcular konusunda ise statlarda ve spor alanlarında tam teşekküllü ambulans ile uzman doktor bulundurulması öneriliyor. Böylece yanlış müdahalelerin de önlenebileceğine dikkat çekiliyor.

Türkiye’de kanserden ölen her bir kişiye karşılık 4, trafik kazalarında ölen her bir kişiye karşılık da 30 kişi kalp-damar hastalıklarından hayatını kaybediyor. Trafik canavarı yılda ortalama 6 bin 500 kişinin ölümüne yol açıyor. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Giray Kabakçı, 20 yıl öncesine göre daha fazla gencin kalp-damar hastalıklarına yakalandığını söylüyor. Dünyanın her yanında aynı problemin yaşandığını anlatan Kabakçı, modern yaşam biçiminin bunu körüklediğini kaydediyor.

Beslenme bozukluğu ve sigaranın temel etken olduğunu vurgulayan Kabakçı, şu değerlendirmede bulunuyor: “Gençler artık hamburger ve patates cipsi gibi fast-food tarzı gıdalarla besleniyor ve aşırı sigara içiyor. Vakitlerinin büyük bölümünü televizyon ve bilgisayar karşısında geçiriyor. Bunun sonucunda kilo alıyor ve kalp damar hastalıklarına yakalanıyor.”

Kardiyoloji uzmanlarına göre, kalp damar hastalıklarında genetik faktörlerin de etkisi var. Ailesinde kolesterol ve koroner sorunlar bulunan kişilerde aynı şikayetlerin çıkma ihtimali daha yüksek.

Memorial Hastanesi Kardiyoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Servet Öztürk, gençlerin yaşam tarzındaki değişiklikten de etkilendiklerini dile getiriyor. Öztürk, “Türkiye’deki gençler, gelişmiş ülkelerdeki akranlarına göre daha fazla risk altında. Çünkü, Batılı ülkelerde düzenli spor alışkanlığı çok yaygın. Biz, onların fast-food kültürünü aldık; ama spor alışkanlığını alamadık.” diyor. Öztürk, böyle devam etmesi halinde gelecekte daha fazla gencin kalp damar hastalıklarına yakalanacağını ve kalp krizlerinden ölümlerin artacağını ifade ediyor.

Yediklerinize dikkat edin

Türk Kardiyoloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Çetin Erol ise beslenme bozukluğu ve sigara tüketiminin, kan yağları ve kolesterol üzerindeki olumsuz etkisine dikkat çekiyor. 40 yaş altı kişilerde ortaya çıkan kalp krizlerinin büyük bölümünden sigaranın sorumlu olduğuna işaret eden Çetin Erol, şu bilgileri veriyor: “Aşırı yağlı ve yüksek kalorili fast-food yiyecekler gençlerde kolesterolü yükseltiyor. Şeker hastalığı artıyor.”

Prof. Dr. Giray Kabakçı, gençlerde ortaya çıkan kalp krizlerinin yaşlılardaki krizlerden daha öldürücü olduğuna dikkat çekiyor. Yaşlılarda kalp krizinden sağ çıkma ihtimalinin daha yüksek olduğunu anlatan Kabakçı, “Yaşlandıkça, özellikle kalpte yeni yeni kılcal damarlar oluşuyor. Bir kriz halinde bu damarlar kalbi besleyerek hastanın ölmesini engelliyor. Ancak gençlerin kalbinde kılcal damarlar bulunmadığı için krizler ölümle sonuçlanıyor.” şeklinde konuştu.

Kartal Koşuyolu Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Klinik Şefi Doç. Dr. Kaan Kırali, ilkokul 6. sınıfa gelen tüm gençlerin, ani kalp krizi riskine karşı kontrolden geçmesi gerektiğini düşünüyor. Prof. Dr. Giray Kabakçı da her an her yerde kalp krizi vakalarıyla karşılaşılabileceğini belirterek, “Kalp masajı yapmayı öğrenin. Kriz geçiren hastayı öksürtün. Rahat bir yere yatırın ve derhal bir sağlık kuruluşuna götürün.” önerisinde bulunuyor.

TKD’nin çıkardığı ‘Türkiye’nin Kardiyovasküler Risk Profili’ araştırmasına göre kalp damar hastalıklarının temel nedeni sigara ve beslenme bozukluğu. Türkiye’de yaklaşık 20 milyon kişinin düzenli sigara içtiği tahmin ediliyor. Üstelik son 10 yılda kadın ve çocuklarda sigara tüketimi ciddi biçimde artıyor. Risk faktörleri içinde hipertansiyon ikinci sırada geliyor. Ülkede yaklaşık 11 milyon kişinin hipertansiyon sorunu yaşadığı tahmin ediliyor. Daha çok kadınlarda görülen hipertansiyon son 10 yılda erkeklerde de artmaya başladı. Üçüncü sırada yüksek kolesterol gelirken, bu rahatsızlığın 8 milyon kişiyi etkilediği sanılıyor. Türk toplumunda iyi kolesterol olarak bilinen HDL değeri, Batılı toplumlara göre yüzde 20 daha düşük. Bu oran Türkiye’de kalp-damar hastalıklarının beklenenden yüksek çıkmasının en önemli nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Ayrıca şeker hastalığı da kalp-damar rahatsızlıklarını tetikleyen faktörler arasında sayılıyor.

Genç yaşlarda spor yaparken hayatını kaybeden sporcuların sayısı artıyor. Kalp krizinden ölen sporcu listesine, önceki gün idman sırasında rahatsızlanan Elazığspor’un santrforu Gökmen Yıldıran da (27) eklendi. Antrenman sırasında arkadaşları tarafından getirilen suyu içtikten sonra aniden yere yığılan sporcunun ölüm sebebi halen bilinemiyor. Ani ölümlerle sadece futbolcular değil birçok sporcu hayata gözlerini yumuyor. Uzmanlar, ölüm sebebinin adını koyamazken yoğun stres, dengesiz beslenme, yabancı madde kullanımı, ağır antrenman ve aileden gelen kalıtsal rahatsızlıklar üzerinde duruyor. Son yıllarda bu tür ölümlerde, Sarıyer Teknik Direktörü Candan Tarhan, Orhan Kaynak’ın ağabeyleri Kayhan ve Reşit Kaynak, 2001’de eski F.Bahçe Başkanı Hasan Özaydın halı sahada hayatını kaybetti. Böyle ölümlerin en göze çarpanı ise 2003 yılında yaşandı. City ve Kamerun Milli Takımı’nın başarılı orta saha oyuncusu Marc Vivien Foe kameraların önünde yeşil zemine yığılıp kalmıştı. Miklos Feher (Macar futbolcu-Benfica), Florence Griffith-Joyner (olimpiyat şampiyonu ABD’li atlet), Jiang Tao Schici (Singapurlu futbolcu), böyle ani ölümlere son olarak önceki gün Elazığsporlu futbolcu Gökmen Yıldıran da katıldı. Sporcuların düzenli olarak kontrol yaptırması tavsiye edildi. Mesut Yıldırım, İstanbul

Prof. Dr. Caner Açıkada: Düzenli kontrol gerekli

Bu gibi ölümlere birçok neden sayabiliriz. Sporcunun profesyonel olması bazı problemleri yaşamayacak anlamına gelmiyor. Bu futbolcular antrenman periyotları sırasında metabolizmayı zorluyor. Yabancı maddeler de kullanıyorlarsa böyle korkunç son kaçınılmaz oluyor. Kalp krizleri, tansiyon sorunları, genlerden gelen bir hastalık gibi durumlar etki ediyor. Her takım bütün sporcularını sezon başında sağlık kontrolünden geçiriyor. Fakat bazı sporcularda kontrol esnasında sorun olan bölgede negatif bir bulguya rastlanmıyor.

Yard Doç. Dr. Gazanfer Kemal Gül: Aile soy ağacı çok önemli

Dünyada son 20 sene boyunca sporda ani ölümler için araştırmalar yapıldı. Ölümden önceki son üç haftaya bakıldığında tüm bu sporcularda gripal enfeksiyon tespiti görülmüştür. Yapılan otopsiler sonucu böyle ani ölümlere herhangi bir isim konmadı. Antrenman bilimci olarak, sporcuların antrenman periyotlaması aşamasında yaptığı dayanıklılık antrenmanlarında tam olarak kalp ve hayati uzuvları güçlendirmediği; ayrıca sporcunun besin ve egzersiz programına da ayak uyduramaması gibi nedenler kişinin hayatına mal olduğu sporcunun aile soy ağacının da etkili olduğunu düşünüyorum.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious