Kanadalılar nükleer santral konusunda israrcı

Kanadalılar nükleer santral konusunda israrcı.18888
  • Giriş : 20.04.2008 / 16:32:00

Türkiye'nin 40 yıldır gündeminde olan nükleer santralde, 1983 ve 1997 yıllarındaki ihalelere teklif veren Kanadalı Atomic Energy of Canada Limited (AECL) firması, son açılan nükleer santral ihalesinde de şartname alan yabancı şirketler arasında yer aldı.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


1979-1980 yılları arasında, zamanın Türkiye Elektrik Kurumu (TEK) Genel Müdürlüğü ve bu kuruluşa bağlı olarak faaliyetini sürdüren Nükleer Santral Dairesi Başkanlığı tarafından ikincisi açılan ihaleye, Kanadalı AECL, Candu tipi reaktör modeli için teklif vermişti.

Yapım maliyetinin yüksekliği nedeniyle santralın ''yap-işlet-devret'' sistemi ile gerçekleştirilmesi yönünde çıkan karar sonrasında, ihaleye Kanadalı firmayla birlikte teklif veren Alman Siemens-Kraft Werk Union (KWF) ve Amerikan General Electric (GE) firmaları ihaleden çekilmişlerdi.

Nükleer santral ihalesinde sadece AECL kalmış ve o da bu modeli kabul edip Kanada hükümetinin de garantörlüğünü alarak, Türkiye ile 1985'de bir ön anlaşma imzalamıştı.

Bu anlaşma doğrultusunda ''anahtar teslimi'' esasına göre Akkuyu'da bir tanesi PHWR ve PWR tipi reaktör, daha sonra yer seçim işlemleri devam eden Sinop'ta ise 2 adet BWR tipi reaktör kurulması kabul edilmişti. Ancak daha sonraki süreç içinde ilgili firmaların ''YİD'' modelinde enerji satın alma garantisi gibi nedenler yüzünden yaşanan bazı anlaşmazlıklar sonrasında, Kanadalı AECL firması da 1986 yılında ihaleden çekilmişti.

-İLK İHALE 1977 YILINDA AÇILDI-

Bu arada Türkiye'de nükleer enerjiye geçiş için ilk önemli adım, TEK Genel Müdürlüğü tarafından 1977 yılında açılan ihale ile atılmıştı.

1977 yılında açılan santral ihalesine sadece İsveç Asea-Atom, Stal-Laval firması kendi imalatı olan BWR tipi reaktör için teklif vermişti. Firmayla olan müzakereler görünen neden olan finansmanın yüzde 85 yerine yüzde 100 olmasının istenmesi yüzünden 1979 yılında kesilmiş ve sonuçta proje rafa kaldırılmıştı.

Geçen süre içinde üçüncü kez, 1997 yılında çıkılan ihalede, (Garanti-Koza, Tekfen, Simko, Siemens), (Hochtief, Framatome, Gel-Alstrom Compenon Bernard), (Enka, MNG, Westinghouse, Raytheone, Duke, Mitshubishi) ile (Bayındır İnşaat, Daewoo, İtochu, AECL Hitachi) konsorsiyumları teklif vermiş. Daha sonra en uygun teklifi veren ABD'li Westinghouse firmasının da içinde bulunduğu konsorsiyum ile TEK Genel Müdürlüğü arasında yapılan görüşmelerde, yapım maliyeti ve önerilen modelin yetersiz görülmesi üzerine ihale iptal edilmişti.

-YENİ İHALEDE SÜREÇ-

Bu arada geçtiğimiz günlerde ihale ilanına çıkılan Mersin Akkuyu'da kurulacak nükleer santral yapımına ilişkin ihale süreci de devam ediyor.

Şu tarihe kadar Kanadalı AECL, Japon Hochu, Fransız Vinci Corp ve Belçikalı Suez-Tractabel konsorsiyumu şartname alırken, önümüzdeki günlerde bu firmalara ihaleye katılım hazırlıkları yapan ABD'li, Rus, İsveç ve bazı Alman firmalarının da dahil olacağı tahmin ediliyor.

Bilindiği gibi Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının nükleer santral yapımıyla ilgilenen şirketleri bilgilendirmek üzere düzenlediği toplantıya, Sabancı Holding, Akkök, Aksan, Atlas, Çalık, Alarko, Doğuş, Enka, Entek, Gama, Güriş, Habaş, Koç, Nurol, Park, Tekfen, Tokar ve Zorlu grupları katılmıştı.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious