Kimi Nesin'i, kimi Akif'i istiyor

  • Giriş : 03.08.2006 / 00:00:00

Türk Edebiyatı’nın Dışa Açılımı projesinde gelinen nokta, ülkelerin, Türk edebiyatını farklı noktalardan tanıdığını da ortaya koydu.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Örneğin Amerikalı yayınevleri, genellikle Divan edebiyatı üzerine akademisyenlerce hazırlanmış kitaplar ve antolojilerle ilgilenirken Makedonya’nın isteği, Mehmet Akif Ersoy’un “Safahat”ı olmuş. İran, Ahmet Hamdi Tanpınar’ın , İngiltere, Elif Şafak ve Perihan Mağden’in, Güney Kore, Aziz Nesin ve Orhan Pamuk’un eserlerini, Almanya, Aytül Akay’ın kitaplarını okurları ile buluşturmak için Kültür Bakanlığı’ndan destek aldı. Avusturya’nın merakı ise Balkanlardaki Osmanlı miraslarını anlatan kitaplar üzerine. Türk yazarların eserlerini yayınlamak için başvuran ülkelerin içinde Burkina Faso bile var. Proje yetkilileri, yabancı yayınevlerinin eser seçmekte serbest olduklarını, bu seçimi genellikle kültür ve okur profillerini göz önünde bulundurarak yaptıklarını belirtiyor.

Amerika’da Osmanlı şiirine ilgi

2005 yılında başlatılan TEDA, Türk edebiyatının dışa açılımı ile ilgili şimdiye kadarki en önemli proje. Projeyi, Kütüphaneler ve Yayınlar Genel Müdürlüğü yürütüyor. 2005 yılında 39 esere destek verilirken danışma ve değerlendirme kurulu bu sene 41 esere destek vermeyi uygun gördü. Destek verilecek kitaplar yabancı yayınevlerinin talepleri doğrultusunda belirleniyor. Proje kapsamında eser çevriminde en çok destek verilen ülke olan Amerika Birleşik Devletleri, Talat Halman, Mehmet Kalpaklı gibi akademisyenlerin hazırladığı araştırma eserleri, antolojiler ve ünlü şairlerin şiir seçkilerini istiyor. Syracuse Üniversitesi Yayınevi, Talat Sait Halman’ın hazırladığı “100 Modern Türk Şiiri Seçkisi” (A Brave New Quest: 100 Modern Turkish Poems) ve divan şiirlerinin yer aldığı “Nightingales and Pleasure Gardens: Turkish Love Poems” kitaplarını talep ederken, Washington Üniversitesi Yayınevi, Mehmet Kalpaklı ve W.Andrews tarafından hazırlanan divan şiiri antolojisini (Ottoman Lyric Poetry: An Anthology) istedi. Amerikalı yayınevleri bunun yanında çağdaş Türk şiirinin ustalarına da ilgi gösteriyor. Mesela Hilmi Yavuz’un şiirlerinden yapılan bir seçki, sonbaharda ABD’li okurlara ulaşacak.

Tarihî olayları ve büyük Türk şairleri ile ilgili kitapları tercih eden Makedonyalı yayınevleri, Mehmet Akif’in “Safahat”ı ile Mehmet Niyazi’nin kaleme aldığı “Çanakkale Mahşeri” isimli kitabı okurlarına ulaştırma niyetinde. Tarihte Osmanlı İmparatorluğu ile önemli ilişkileri olan Avusturya ise Prof. Dr. Mustafa İsen’in ‘Balkanlar’da Osmanlı Mirası’ kitabını seçti. İran’ın hedefindeyse neredeyse Ahmet Hamdi Tanpınar’ın bütün külliyatı var. “Sahnenin Dışındakiler”, “Huzur”, “Saatleri Ayarlama Enstitüsü” kitaplarının Farsçaya çevrilmesi için destek çıktı. İran yayınevleri ayrıca Peyami Safa ve Saik Faik’in eserleri için de destek aldı. İngiltere ise son dönem kadın yazarların eserlerini okuyucuları ile buluşturuyor. Marion Boyars Publishers Yayınevi, Elif Şafak’ın “Mahrem”, Serpent’s Tail Yayınevi de Perihan Mağden’in “İki Genç Kızın Romanı” kitapları için bakanlıktan destek aldı. Güney Kore’nin tercihi ise Aziz Nesin ve Orhan Pamuk. Geçen sene Orhan Pamuk’un “Beyaz Kale”sine talip olan ülke, bu sene de Aziz Nesin’in “Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz” kitabını tercüme ettirmeyi planlıyor. Geçtiğimiz yıl Pınar Kür’ü tercih eden Alman yayınevleri ise bu sene Aytül Akay’ın üç kitabını Alman okurların beğenisine sunuyor. İsmine dudakların pek aşina olmadığı Burkina Faso ise son Mesnevîhan Şefik Can’ın kaleme aldığı, Mevlâna Celaleddin-i Rumi’nin hayatını ve düşünce dünyasını anlatan “Rumi’s Thought- A Mesnevi Sufi Perspective” isimli kitabı diline kazandırdı.

Kütüphaneler ve Yayınlar Genel Müdürü Ahmet Arı, yayınevlerinin tercihlerine kendilerinin fazla müdahale etmediklerini söylüyor. Arı, yabancı yayınevlerinin genellikle kendi kültür ve okuyucu profiline göre bu seçimleri yaptıklarının altını çiziyor. Önemli olanın Türkiye’ye ait olan edebi birikimi tüm dünyaya tanıtmak olduğunun altını çizen Arı, projede 10 yıl içerisinde 500 yazarın eserini dünya okurlarıyla buluşturmayı hedeflediklerini ifade ediyor. TEDA projesinin altyapısının çok iyi hazırlandığını vurgulayan Arı, “Dünyadaki diğer ülkelerde de buna benzer projeler oluyor. Ama hiçbirisinde iki yıldan önce geri dönüşüm olmamış. Ama 2005 yılında başlayan bizim projemizde 17 kitabı dünya okuyucuları ile buluşturduk.” ifadelerini kullanıyor.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious