Kiralar artıyor

  • Giriş : 22.09.2006 / 00:00:00

Ekonomik kalkınma bakımından son sıralarda yer alan doğu illerinde ev kiraları yükselmeye devam ediyor.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Van'da kaloriferli ev kiraları 350 ile 800 yeni lira arasında değişiyor. Bingöl ise 100 ile 350 yeni lira arasında değişen ev kiraları ile bölgenin en cazip kenti.

Kış aylarının sert geçtiği bölgede genelde memur, üst ve orta gelirli ailelerin tercih ettiği kaloriferli konut sayısı talebe karşı yetersiz gelince bölgede kiralar fahiş oranda artış göstermeye başladı. Geri kalmışlık ile yüksek kira arasındaki tezatlık, bir zamanlar memur kesimi için geçinilecek bölgelerin başında yer alan Doğu Anadolu bölgesi, cazibeliğini kaybetmiş durumda.

Memur maaşına yapılan zamlar ile kira ücretleri arasındaki uçurum artışlar karşısında şaşıran memur, sert ve soğuk geçen kış aylarında ısınabilmek için kaloriferli ev tercihi ile kira fiyatları arasında kalıyor. Uzmanlar, terör olaylarının tırmandığı dönemde bölgeden batıya yapılan göçler ve güvenlik sorunundan dolayı bölgede konut yapımının durduğunu belirterek, bölgeye son yıllarda gerek batıdan geri dönüş, gerek köyden kente göçle birlikte talepler karşısında konut sıkıntısı yaşandığını dile getiriyor. TOKİ'nin yaptırdığı konutların ihtiyacın çok az bir kısmını karşıladığını ifade eden uzmanlar, Türkiye genelinde enflasyonun tetikçisi olan kiraların artışını önlemek ya da düşürmek için konut yapımının ciddi olarak teşvik edilmesi gerektiğini kaydediyor.

KONUT SIKINTISI KİRALARI TETİKLİYOR

Van İnşaat Mühendisleri Odası Başkanı Şemsettin Bakır, fahiş kiranın temelinde konut yetersizliği olduğunu belirterek, terör olayları ile birlikte köyden kente artan göçlerin hem şehirlerde çarpık yapılaşmayı hem de konut sıkıntısını beraberinde getirdiğini söyledi. Bakır, "Geçmişte doğu illeri memur kesimi için en iyi geçinebilecek illerin başında yer aldığı için cazip kentlerdi. Ancak şimdi memur için neredeyse batı illeri doğudan avantajlı hale gelmeye başladı. Van'da oturulabilecek 3 oda 1 salon kaloriferli evin kirası 450 yeni liradan başlıyor. Kiraların bu kadar yüksek olmasının temelinde 1990'lı yılların başında terör olayları ile birlikte köyden kentte artan göç dalgası etkili oldu. Van, sadece köylerinden değil çevresinde bulunan 6 ilden sürekli göç alıyor. Van'ın merkez nüfusu son 15 yılda neredeyse 7 ile 8 kat artış gösterdi. Dolayısıyla hizmet verebilecek memur ve güvenlik güçleri sayısında da artışı yaşandı. Bu durum konut sıkıntısını beraberinde getirdi. Bir yandan tek tük kooperatifler yapılıyor. Ancak bunlar talebe karşı yetersiz. Çünkü Van'da inşaat işini yapacak müteaahit arsa bulamıyor. Olan arsalar çok pahalı. Şehir merkezinde bir evin arsasına evin maliyetinin yüzde 40'ı kadar fiyat biçiliyor. Şehir merkezinden 15 km uzaklıkta bulunan Edremit'te arsanın metrekaresi 200 yeni liradan başlıyor" dedi.

Bakır, Toplu Konut İdaresi'nin (TOKİ) Van Edremit ilçesinde 1. etap olarak tamamladığı bin 680 konutun anahtarlarının teslim edilmeye başlandığını hatırlatarak, bu konutların ihtiyacın çok az bir kısmını karşılayacağını ve konutların kiraların düşüşünü etkilemeyeceğini söylüyor. TOKİ tarafından Kevenli Köyü yakınlarına yapılması planlanan bin 186 konutun bitirilmesi halinde kentteki konut sıkıntısını kısmen çözüceğine inandığını dile getiren Bakır, "Fakat belediyenin şehirde imar yapısını yeniden gözden geçirerek gece kondulaşmanın önüne geçmesi lazım. Şehrin temiz bir yapıya kavuşması için vatandaşarın gecekonduları yerine Belediye ile TOKİ işbirliği ile yeniden apartman tipli sağlam evler yapması gerekir. Böylece şehrin imarı düzenlenmiş olur." çağrısında bulunuyor.

EN YÜKSEK KİRA VAN, EN DÜŞÜK BİNGÖL'DE

Doğu illerinin Paris'i olarak adlandırılan Van'da diğer illere oranla kira fiyatlarının en yüksek olduğu kent. Van'da 350 yeni liradan başlayan kaloriferli daire Bingöl'de ise en lüks daireye biçiliyor. Emlak vergilerinin en yüksek olduğu Hakkari'nin Cumhuriyet Caddesi kaloriferli dairelerin kiraları 300 ile 500 yeni lira arasında değişirken, Bitlis ve Muş'ta ise bu rakamın 300 ile 600 arasında değişiklik gösterdiği vurgulanıyor. Bölgede en ucuz kaloriferli dairelerin yer aldığı Bingöl'de ise ev kiraları 100 ile 350 yeni lira arasında değişiklik gösteriyor.

YÜKSEK KİRALAR ENFLASYONU TETİKLİYOR

Türkiye genelinde kiralarda yüksek artış oranları hükümetin enflasyon ile mücadelesini olumsuz etkiliyor. Emlakçılar, kiraların enflasyon oranının üzerinde artış göstermesinin sebebini ise yetersiz olan konut sayısı ile kiracı ve ev sahibi arasında kira kontratının imzalanmamasını gösteriyor. Hükümet düşen enflasyona karşı direnen kira problemini çözmek için vatandaşları kira öder gibi ev sahibi yapmak için İpotekli konut finansmanı olarak bilinen Mortgage sistemini devreye sokamadı. Geçen yıl Ekonomi Koordinasyon Kkurulu toplantısında uzlaşmaya varılan mortgage sisteminin devreye girmesi halinde ülke nüfusunun yüzde 60'ını kapsaması bekleniyor. Mortgage sistemi ile ev sahibi olmak isteyenlere verilecek kredinin gelirinin yüzde 25'ini geçmemesinin planlandığı belirtiliyor. Mortgatge, sisteminin devreye girmesi ile inşaat sektöründe yaşanacak canlanma ile birlikte kiralık evlerin fiyatlarında düşüş olacağı tahmin ediliyor.

Ev sahipleri ise kiraları çok yüksek tutmadığını iddia ederek, piyasa koşullarına göre fiyatları belirlediklerini savunuyor. Buna karşılık kiracılar mecbur kaldıkları için yüksek rakamlara ev tuttuklarını söylüyor. 3 oda bir salon 130 metrekare evi 1 ay önce 450 yeni liraya tuttuğunu dile getiren Süleyman Öremiş, kendisinden daha yüksek rakamlara kira veren arkadaşları olduğunu ifade ediyor. 1 yıllık evli öğretmen Fikret Altıntaş ise ev sahibi ile zorla anlaşarak kirasını 450 yeni liradan 375'e indirdiğini ifade etti.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious