Kiraz kavgasını üretici kazandı

  • Giriş : 19.07.2006 / 00:00:00

İhracatçıyla kiraz kavgasını üretici kazandı, rekabet Kurumu inceleme başlattı.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Kiraz ihracatçısı 17 firma, sezon başında üreticiye kilo başına 2.5 YTL'den fazla fiyat vermemek üzere anlaşmıştı. İhracatçıların aralarında yaptığı sözleşmeden haberdar olan üreticiler, önce kiraz toplamama kararı alarak gözdağı verdi. Ardından konuyu e-posta ile Rekabet Kurumu'na, Başbakan'a ve bakanlara bildirdi. İnceleme başlatan Rekabet Kurumu, geçtiğimiz hafta çiftçileri dinledi. Fiyat anlaşması, Rekabet Yasası'nın 4'üncü maddesinin ihlaline giriyor. 17 firmanın suçlu bulunması halinde cirolarının yüzde 10'u kadar para cezaları ile cezalandırılmaları sözkonusu.
Türkiye bu yıl kiraz ihracatında rekor bir sezon geçiriyor. Ocak - 9 Temmuz tarihleri arasında yapılan ihracat geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 60 oranında artış gösterdi. 109 milyon dolar olarak gerçekleşen kiraz ihracatı, yaş sebze meyve ihracatında ilk sırada olan 140 milyon dolarlık domatesin tahtına göz dikti. Sezon sonuna kadar 130 milyon doları bulması beklenen kiraz ihracatının başladığı ilk günlerde, üretici ile ihracatçı arasında fiyat tartışması yaşandı. Türkiye'nin en ünlü firmaların da bulunduğu ihracatçı firmalar kirazı ucuza almak için aralarında anlaşarak sözleşme yaptı. Bu gelişmeden haberdar olan üreticiler, sözleşmeyi çoğaltarak köy kahvehanelerine astı. Çiftçiler, üretimin yüzde 90'ının ihraç edildiği ilk hasad döneminde iki gün ürün toplamayarak ihracatçıya gözdağı verdi. Papucun pahalı olduğunu anlayan ihracatçı, daha önce yaptığı bağlantıları gerçekleştirmek için 2.5 YTL'den fazla fiyat vermemek üzere anlaştığı kirazı 3.5- 4 YTL'den almak zorunda kaldı.

Geçen yıl 5-6 YTL'ye kadar ürün satan üretici, ihracatçının bu tutumunu "rekabetin ihlali" olarak değerlendirerek Rekabet Kurumu'na bildirdi. Dört başvuruyu değerlendiren Rekabet Kurumu, üretici bölgelerinde çiftçileri dinledi. Kuruma başvuranlardan biri olan İzmir Kemalpaşa ilçesi Vişneli Köyü Muhtarı Ziver Keskin, uzmanların kendisine geldiğini ve tutanak tuttuklarını söyledi. Şikayeti e-posta ile kurula ilettiğini anlatan Keskin, ihracatçıların 2.5 YTL fiyat verdiği kirazın Almanya'da 12, diğer AB üyesi ülkelerde 10 Euro'dan satıldığını belirtti. Kendisinden başka üç kişinin daha Rekabet Kurumu'na başvurduğunu anlatan Muhtar Keskin, "Haziran ayı başındaki başvurumuz üzerine Kurumun uzmanları 7 Temmuz Cuma günü köye gelerek yerinde incelemelerini yaptı. Benim ve üreticilerin görüşlerine alarak tutanaklarını tuttu." dedi.

Konyu Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve bakanlara da ilettiklerini ifade eden Keskin, şunları söyledi: "Böyle bir şeyin olması biz üreticileri üzüyor. Ürettiğimizi ucuza başkalarına kaptırma niyetinde değiliz. İhracata giden kiraz bazı marketlerde kilosu 12 YTL'den satılıyor. Fiyatı yüksek olduğu için iç piyasada fazla tüketilmiyor." Manisa, Denizli ve Çanakaleli kiraz üreticilerinde başvuru hazırlığında olduğu yönünde bilgi aldıklarını dile getiren Keskin, Türkiye'nin kiraz ihracatında dünya şampiyonu olabileceğine dikkat çekti.

Firmaların fiyat anlaşması Ege İhracatçı Birlikleri'nde imzalandı. 'Tutanak' başlığıyla imzalanan metinde "Kiraz ihracatçısı firmaların talebi üzerine 22 Mayıs 2006 tarihinda yapılan toplantıda, erkenci kiraz üretim bölgelerinden (İzmir Kemalpaşa, Manisa, Denizli, Çanakkale) alınacak Salihli cinsi kirazın 31.05.2006 Çarşamba günü öncesinde alım yapılmaması, üretici alım fiyatının başlangıç maksimum 2.5 YTL/kg olması ve bu fiyatın üzerine çıkmaması hususunda alınan karara firmamız olarak uyacığımızı beyan ve taahhüt ederiz." ifadeleri yer aldı. Tutanakta toplantıya katılmayan "Lara Tarım, Başer Tarım, Barış Tarım, Antalya Tarım, Veli Gök, Abidin Köklü, Ana Meyve" firmaları yetkilileriyle telefonla görüşüldüğü ve belirtilen şartlara uyacağını beyan ettiği belirtiliyor. Tutanakta imzası olan firma sahipleri ise şöyle: Er Şah Gıda, Çelikoğlu, Paşam Tarım, Sultan Tarım, Yavuzlar, Cena Dış Tic, PİA Ltd, Dönüş A.Ş, Alara Tarım, Andiç Gıda.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious