Komik olmasa da gülebiliriz

  • Giriş : 24.04.2007 / 00:00:00

Bazen komik şeylere güldüğümüz doğru, ama gülmenin çoğunlukla mizahla ilgisi yok.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Uzmanlar kahkahaların yüzde 80-90 oranında sıradan cümlelerden sonra geldiğini buldu...
Fırındaki kurabiyelerden biri, "Burası çok sıcak!" diye bağırmış. Diğer kurabiye karşılık vermiş: "Tanrım! O da ne? Konuşan bir kurabiye!" Bu bayat espri şu anda komik gelmemiş olabilir. Ancak farklı durumlarda, buna gülümseyebilir hatta belki kahkahalarla bile gülebilirsiniz.
Gülmek üzerine filozoflar 2 bin yıl kafa yorduktan sonra, konu bilim insanlarına geçti. Uzun yıllar süren çalışmalarda kahkahanın evrimini takip edebilmek amacıyla bebekler, şempanze ve fareler gıdıklanarak beyin tomografileri alındı. İlk stand-up'ınsa primatlardan oluşan seyirci grubu önündeki avlanma sahnesi olduğu sanılıyor. Bu da kurabiye esprisinden komik olmamakla birlikte, uzmanları şaşırtmadı. Çünkü onlar Eflatun, Aristo, Kant, Freud gibi gülmeyi mizaha bağlama hatasına düşmedi.

Davranışsal fosil
Bazen komik şeylere güldüğümüz doğru, ama gülmenin çoğunlukla mizahla ilgisi yok. Gülmek sosyal canlılar için, espriye verilen bir tepki değil, içgüdüsel bir yaşam aracı. Amaç şakalaşmak değil, sosyalleşmek. Uzmanlar kahkahaların yüzde 80-90 oranında sıradan cümlelerden sonra geldiğini ortaya çıkardı. Ayrıca kadınların konuşurken, kahkahalarını noktalama işaretleri gibi kullanarak dinleyenlerden daha fazla güldüğü tespit edildi.
İnsanların hemen hemen hepsi gülmesini tutabilir, ancak çok azı inandırıcı bir biçimde zorla gülebilir. Yani gülmek samimiyetle verilen bir sosyal sinyal, hatta belki de tüm memelilerin ortak kökenlerini gösteren davranışsal bir fosil. Örneğin kahkaha sesi 'ha ha', şempanze gibi primatların oyun oynarken çıkardığı ritmik 'pant pant' sesinden türedi. Deneylerde farelerin gıdıklandığı zaman, insan kulağının duyamadığı, ultrasonik bir ses çıkardığı ve bu duygudan hoşlanarak kendilerini gıdıklatmak istediği anlaşıldı. Beyinde gülmeyi sağlayan bir sistem olduğu ve böylece yavru hayvanların birbirleriyle oynayarak eğlenmeyi öğrendiği düşünülüyor.
Gülmek dost edinmeyi sağladığı gibi, ait olunan sosyal sınıf konusunda da fikir veriyor. Kurabiye esprisiyle yapılan bir araştırmada, üniversite öğrencilerine ast, üst gibi farklı roller verildi ve astların espriye daha çok güldüğü tespit edildi. Sonuç olarak, kahkahanın bilinçli bir strateji değil, kişinin durumuna göre verdiği otomatik bir tepki olduğu düşünülebilir.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious