Konya Ovası'nda çevre felaketi !

  • Giriş : 09.09.2006 / 00:00:00

Konya Ovası'nda çevre felaketi yaşanıyor. Yeraltı suları çekiliyor. 20 bin civarında kuyu yüzünden ova delik deşik durumda. Üretim düşüyor,

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Tahıl ambarı Konya Ovası can çekişiyor. Yağışların azalması, aşırı sıcaklar ve bilinçsiz su tüketimi nedeniyle ovada büyük bir doğal felaket yaşanıyor. TEMA, 'çölleşme' uyarısı yaptı. Beş yıl önce 2 milyon ton buğday üretilen ovada, 250 bin tonluk üretim kaybı var. Yeraltı sularının çekilmesi nedeniyle ortaya çıkan yer çökmeleri, Türkiye'nin en büyük ovasını 'delik deşik' hale getirdi.
Şimdi daha da ciddi bir risk söz konusu. Tuz Gölü sularının ovaya yeraltından akması ihtimali belirdi. Bu gerçekleşirse, ovanın tam anlamıyla sonu gelecek. Böylece Türkiye büyük bir ekonomik değerini, on binlerce aile geçim kapısını kaybedecek, buğday sıkıntısı yaşanacak.

Yeraltı suları çekiliyor
Ovanın altında, Türkiye yeraltı sularının yüzde 40'ı yatıyor. Ancak son 10 yıldır su seviyesi yılda 1 metre düşüyor. Aşırı su çekimi nedeniyle su seviyesinde yer yer 20 metrelik azalmalar var.
Uzmanlar, böyle devam ederse Kuzey Toroslar'dan Tuz Gölü'ne doğru akan yeraltı sularının gölün su seviyesinin altında kalacağını ve Tuz Gölü'nden ovaya doğru tuzlu su akışının başlayacağını belirtiyor. DSİ Bölge Müdürü Ömer Faruk Yiğitsoy, "Şu anda öldük demiyoruz ama böyle giderse olacak" diyor.

Arılara kuyu suyu tahsisi!
Kuraklık yüzünden sulama için yer altından su çekiliyor. DSİ kuyu açma izni vermiyor ancak dinleyen yok. Kuyular ovayı delik deşik etmiş durumda. DSİ yetkilileri, "10 bin kaçak kuyu var" diyor. Konya Sulama Kooperatifleri Birliği Başkanı Şaban Güven ise 23 bin kaçak kuyu olduğunu söylüyor.
Selçuklu Ziraat Odası Başkanı Faruk Çöklü de, "Tehlike çanları çalmaya başladı" diyor. Kuraklık nedeniyle arılar yer üstünde su bulamayınca arıcılar bile çareyi arılar için kuyu kiralamakta bulmuş.

Mavi Tünel bekleniyor
Felakete çözüm olarak düşünülen ve ihale süreci devam eden Mavi Tünel projesi ile Göksu Nehri'nin 414 milyon metreküp suyunun ovaya kazandırılması planlanıyor. Ancak vatandaşlar projenin siyasi çekişmeye kurban gitmesinden endişe duyuyor. Doğal yaşamı etkileyeceği çekincesiyle bazı çevre örgütleri ise projeye karşı. İhalesi yıl sonunda biterse, projenin 2011'de tamamlanması planlanıyor.

Delik deşik oldu
Ovayı tuz basabilir
Konya Kapalı Havzası, Türkiye'nin yeraltı su kapasitesinin yüzde 40'ını barındırıyor. Yeraltı suyunun azalması sonucunda yeraltı ve yerüstündeki doğal denge bozuluyor. Yeraltındaki suyun akış yönü Toroslar'ın kuzeyinden Tuz Gölü'ne doğru. Toroslar'dan süzülen su, yeraltındaki havzayı oluşturuyor. Geçirgen olmadığı için su burada birikiyor.

Böyle giderse...
DSİ Bölge Müdürü Yiğitsoy, "Konya Ovası'nın ortalama rakımı 1.020, Tuz Gölü'nün su yüzeyininki ise 905 metre. Su, Tuz Gölü'nün altındaki 'tuz donları'nın içinden geçerken aşırı tuzlanıyor. Bizim iddiamız ise hep böyle kurak giderse ve herkes su çekmeye devam ederse, yeraltı su seviyesi Tuz Gölü'nün altına düşünce su, bu tarafa dönecek. Bunu vatandaş anlasın diye biraz erken söylüyoruz" dedi.

TEMA: Çölleşiyor
TEMA Vakfı Konya Temsilcisi Namık Ceyhan, Konya'yı pençesine alan kuraklığın bölgedeki ağaç kıtlığıyla da yakından ilgili olduğunu söyledi. Ceyhan, şöyle konuştu:
"Türkiye'nin ortalama orman varlığı toplam arazinin yüzde 26'sı kadar. Bu rakam Konya'da ise yüzde 13. Çölleşme olacaksa buradan olacak. Konya'da ağaç ve yeşil sevgisi yok. Susuzluk yaşayanlara 'Neden ağaç dikmiyorsunuz' diye sorduğumuzda, 'Kuşlar konar, ekini yer' cevabını alıyoruz. Burada çiftçiler tarlada ağaç gölgesi yerine, traktör gölgesinde yemek yiyor.
Konya'nın su varlığı giderek azalıyor. Önümüzdeki 10 yılda büyük su sıkıntısı görülüyor. Belediye su tasarrufu için reklamlara başladı. Bilim adamlarına göre su çekilmesi devam ederse Tuz Gölü'nden ovaya tuzlu su deşarjı olacak. Bu da ovanın ölümü olacak."

'Kurukafa' Mehmet Efendi uyarmıştı...
Kuraklığın etkisi altına giren Konya'da su, gündemi o kadar meşgul ediyor ki, sorunun tarihi kökenlerine kadar iniliyor.
Osmanlı döneminde 'Kurukafa' Mehmet Efendi adlı bir bölge insanının Konya Ovası'na su getirme konusundaki çalışmaları bir çok yerel gazetede günlerdir işleniyor. Mehmet Efendi'nin bir fotoğrafına ulaşabilmek için birçok kuruluş arşivlerini halen baştan aşağı tarıyor.
Konya Sulama Kooperatifleri Birliği Başkanı Şaban Güven, "Konyalı Kurukafa Mehmet Efendi 1860'lı yıllarda Beyşehir Gölü'nden Çumra Ovası'na gelen kanal güzergâhını belirlemiş.
Resmini bulmaya çok uğraştık. Hâlâ da uğraşıyoruz. Bir tek Karaman'daki arşivlere bakılmadı. Kendisi anlaşılan kaymakamlığa bile vekalet etmiş ama su için de kazma kürek çalışmış birisi" dedi.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious