Madde bağımlıları tiryakiler kurtulmaya çalışıyor

  • Giriş : 19.03.2006 / 00:00:00

Ankara Madde Bağımlılığı Eğitim ve Tedavi Merkezi (AMATEM), her türlü madde bağımlılığının tedavi edildiği Türkiye'deki yedi merkezden biri.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Merkezin Klinik Şefi Prof. Dr. Nersin Dilbaz, sözkonusu artışın sebebini vatandaşların bilinçlenmesi olarak açıklıyor.
Ankara'da iki yıl önce hizmete giren AMATEM, sigara ve alkol dahil her türlü madde bağımlılığının tedavi edildiği Türkiye'deki yedi merkezden birini oluşturuyor. Merkezin klinik şefi Nesrin Dilbaz, Türkiye'de en sık görülen bağımlılık türlerinden birinin sigara olduğuna dikkat çekiyor. Lise öğrencilerin yüzde 50'sinin sigara ile karşılaşmış olduğunu kaydeden Dilbaz, alkol kullanımının da azımsanamayacak kadar yüksek olduğuna dikkat çekiyor. Dilbaz, alkol ve sigaranın satışına yasal olarak izin verilmesinin bu durumda etkili olduğunu vurguluyor. Endüstriyel alanlarda kullanım için piyasaya sunulan uçucu maddelerin ulaşımının kolay ve ucuz olmasından dolayı bağımlılık meydana getirdiğini söyleyen Dilbaz, yasa dışı maddeler arasında en sık kullanılanların ise esrar, extacy, eroin ve kokain olduğunu söylüyor.

Türkiye'nin bağımlılık oranlarına bakıldığında Avrupa ve Amerika'ya kıyasla şanslı olduğunu aktara Dilbaz, "Son beş yıla bakıldığında tüm madde kullanımlarında her yıl çok düşük oranda artış olduğunu görüyoruz. En fazla artış gösterenler sigara ve alkol. Bunlardan sonra esrar ve uçucu maddeler geliyor" diyor.

Bağımlılıkları tedavi etmek için kurulan AMATEM'e, ülkenin her yerinden müracaat olduğunu belirten Dilbaz, yurt dışından da başvurular olduğunu kaydediyor. Dilbaz şöyle devam ediyor: "Avrupa'da Almanya, Hollanda ve Fransa gibi Türklerin fazlaca yaşadıkları ülkelerden tedavi için bize başvuran gençlerimiz hatta orta yaşlı vatandaşlarımız var. En çok başvuru, burda olmamızdan dolayı Ankara'dan oluyor. Ankara'dan gelen başvuruların çoğu alkol hastaları. Madde başvurularının büyük bir çoğunluğu ise Gaziantep, Van, Kilis gibi illerden geliyor."

Dilbaz, bu illerden başvuruların çok olmasını, insanların bağımlılıklar konusunda bilinçlenmesi, merkezin daha fazla tanınmaya başlanması olarak açıklıyor ve ekliyor: "Tabi burada, özellikle Van, Antep gibi illerin yasa dışı maddelerin Asya'dan Avrupa'ya geçişinde yol üstünde olmasının da etkili olduğunu söyleyebiliriz."


"21 YAŞ ALTINDA ALKOL BAĞIMLISI ORANI YOK DENECEK KADAR AZ"


Dilbaz, merkeze başvuran 21 yaş altındaki hastaların daha çok poliklinik başvurusu yaptıklarını, bu yaş grubunda alkol bağımlısı gençlerin ise hemen hemen olmadığını söylüyor. Madde kullanımı nedeniyle hastaneye yatırılan hastaların büyük bir kısmının devlet koruması altındaki çocuklar olduğunu aktaran Dilbaz, bu durumun nedenini ise şöyle açıklıyor: "Bu, onlarda madde kullanımının çok olmasından kaynaklanmıyor. Tam tersine bu yurtlarda çok iyi gözlem altında oldukları için kullanıldığı hemen fark ediliyor ve tedavi için bize başvuruyorlar. Bu yüzden daha fazla sayıda görülüyorlar."

21 yaş üstü kişilerin en fazla başvuru nedenlerinin ise alkol bağımlılığı olduğunu dile getiren Dilbaz, esrar ve eroinin ikinci sırada yer aldığını aktarıyor.

Tedavi amaçlı başvuruların sayısının fazla olduğunu ancak tedavideki başarının tüm dünyada olduğu gibi çok yüksek oranlarda bulunmadığını söyleyen Dilbaz, "Bunun nedenlerinden biri bu anlamda dünyada kullanılan ilaçların büyük bir çoğunluğunun henüz ülkemizde olmaması ile ilgili. Yeni yapılan madde bağımlığı tedavi merkezleri yönetmeliği ile onlarda kullanıma girecek" diyor.

Geçen yıl, 2004'e göre hasta başvurularında yüzde 51 artış yaşandığını kaydeden Dilbaz, şu bilgileri veriyor: "Bu tabii, madde kullanımının artmış olmasına değil, merkezimizin bilinmesinden ötürü başvuruların arttığı anlamına geliyor. Alkolün dışında maddeye doğru bir artışın olduğunu görüyoruz, yani 2004'te yüzde 60-65 alkol hastaları başvururken; 2005 yılında yüzde 50-55'lere yakını madde hastası olmaya başladı. Bu da tabii önemli bir veri. Çünkü insanlar madde kullandıklarını ve bağımlı olduklarını farkettiklerinde tedavi amacı ile başvurulması gerektiğini öğreniyorlar. 2005 yılında kadın başvurularımızda biraz daha artış var. Madde kullanan madde bağımlıları etiketleneceklerinden korktukları için kolay kolay tedavi için başvurmuyorlar. Yüzde 95-96 erkek başvurusuna karşılık yüzde 4 ila 5 kadın başvurusu oluyor. Yatan hastalarda kadın başvurularının büyük çoğunluğu alkol ve madde kullanımı ile ilgili."


TEDAVİ İÇİN 3 HAFTALIK PROGRAM UYGULANIYOR


Nesrin Dilbaz, merkezde tedavi için 3 haftalık bir program uygulandığını söylüyor. Kullanılan maddeye bağlı olarak 3 ila 10 gün arasında değişen bir arındırma programı bulunduğunu belirten Dilbaz, "Çeşitli ilaçlarla vücudun maddeden arındırılmasını sağlıyoruz. Ondan sonra normal servise geçerek grup ve bireysel psikoterapilerle birlikte madde kullanımına yol açan sorunları irdelemeye, motivasyonunu arttırarak tedavi konusunda iş birliğini arttırmaya çalışıyoruz. Ayrıca aile ile işbirliğine geçiyoruz. Aileyi de bir şekilde tedavinin içine alıyoruz. Eğer hasta genç ise aile ile sıkı bir işbirliği yapmamız gerekiyor. Gençle nasıl ilişki kurabilecekleri, onu nasıl eve bağlayabilecekleri, saygı - sevgi çerçevesinde neler yapılabileceği tartışılıyor. Yine ailelere yönelik, çocuklarının madde kullandıklarını nasıl anlayabileceklerine yönelik konferanslarımız oluyor. Örneğin; çocuğun okul başarısı düştüyse, yeni bir arkadaşlık grubu ile tanıştıysa, son zamanlarda bir durgunluk oluştuysa, kilo kaybı ya da dikkatini toplamakta zorluk çekiyorsa o zaman çocuğun mutlaka yakın takibe alınması gerekir." şeklinde konuşuyor.

Asıl önemli olanın zararlı madde kullanımına hiç başlanmaması olduğunu vurgulayan Dilbaz, "Çünkü bir kez kullanmaya başladığınızda ne zaman bağımlı olduğunuzu fark edemiyorsunuz. Yani hayatınızda ilk sigara içtiğinizde ya da ilk alkolü aldığınızda bağımlılık süreciniz başlıyor. Ama bunun ne zaman kullanım, ne zaman bağımlılık olduğunu kullananın fark etmesi çok kolay olmuyor. O yüzden bana göre kesin sonuç hiçbir şekilde bu maddeleri kullanmamaktan geçiyor" diyor.

AMATEM'de Pazartesi ve Çarşamba günleri alkol hastalarına; Salı ve Perşembe günleri madde hastalarına, Cuma günleri ise sigara bağımlılarına yönelik poliklinik hizmeti sunuluyor.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious