Madenciler, KOAH tehdidi altında

  • Giriş : 15.11.2006 / 00:00:00

Zonguldak Karaelmas Üniversitesi (ZKÜ) Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Remzi Altın, bronşit olarak bilinen KOAH hastalığının giderek yaygınlaştığını ve en çok madencileri tehdit ettiğini belirtti.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Doç. Altın, KOAH hastalığının 1990'lı yıllarda 40 yaşın üzerindeki her 100 kişiden birinde olduğunu düşündüklerini, ama 2000'li yıllarda 40 yaşın üzerindeki her 100 kişiden en az 10 tanesinde bu hastalığın olduğunu gördüklerini dikkat çekerek, "Yani kabul ettiğimizin en az 10 katı oranında bu hastalığın olduğunu görüyoruz. Hastalığı daha iyi tanıdıkça toplumda çok sık olduğunu görüyoruz." dedi.

"15 Kasım Dünya KOAH Günü" olması dolayısıyla ZKÜ TIP Fakültesi Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı Başkanlığı'nca Zonguldak Belediyesi'nde vatandaşlara ücretsiz solunum testleri yapılıyor. Önleyici tedbirler açısından vatandaşları KOAH hastalığına karşı erken tedbir almaya çağıran sağlık uzmanları, önümüzdeki yıl maden işçileri için ücretsiz solunum testi yapacak.

MADENCİLER DAHA ÇOK RİSK ALTINDA

Kronik Opsiktif Akciğer, yani hava yolu daralmasıyla giden akciğer hastalığı olarak ifade edilen KOAH, Türkiye'de özellikle Zonguldak maden ocaklarında kömür tozu, taş tozu yutan işçilerin sigara kullanma oranına bağlı olarak çok yaygın bir hastalık olarak görülüyor.

Ağır çalışma koşulları ve yoğun toz ortamındaki ocaklarda çalışan işçilerin birçoğunun dışarıda sigara içmesi ise KOAH hastalığını tetiklediği için Zonguldak bölgesi risk altında bulunuyor. ZKÜ TIP Fakültesi Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı'nın geçen sene Zonguldak'ta çalışan maden işçileri arasında yaptığı yaptığı tez sonuçlarına göre her 100 madenciden 67'si sigara içiyor. Türkiye ortalamasının üstündeki bu oran beraberinde maden tozu yutma gibi mesleki hastalığın da eklenmesiyle şu sonucu veriyor: Zonguldak'ta 40 yaşın üstündeki her 100 madenciden 20'sinde KOAH hastalığı çıkıyor.

KOAH hastalığına en çok neden olan faktör ise yüzde 85-90'ında sigara oluşturuyor. Bunun dışında özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da tezek kullanımına bağlı olarak tezeğin dumanı, kırsal kesimlerde sıkça kullanılan tandırın dumanı; yine madencilerin maruz kaldığı kömür tozu, taş tozu ve sanayideki kaynakçıların dumanı olmak üzere bir takım toz, gaz, duman gibi maddelere bağlı olarak ortaya çıkıyor. Dolayısıyla burada en önemli sorun, bunlara olan maruziyet engellenirse hastalık önlenmiş olur. Arıca bir etken de hava kirliliği. Hava kirliliği nerde çoksa orda bu hastalık çok görülüyor. Zonguldak da genellikle hava kirliliği açısından Türkiye'de ilk 5'e giriyor.

ZKÜ Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Remzi Altın KOAH'ın çok ciddi bir hastalık olduğunu anlatarak, önleyici tedbirler açısından vatandaşa ücretsiz solunum testi yaptıklarını söylüyor. Doç. Dr. Altın, KOAH'la ilgili şunları söylüyor: "Eskiden buna biz bronşit diyorduk. Şimdi bronşit demiyoruz, KOAH diyoruz. KOAH'ın şöyle bir özelliği var: Biliyorsunuz astım da hava yolunun daralmasıyla kendini gösteriyor. Astımı tedavi ettiğiniz zaman hava yolları normale dönüyor. Ama KOAH'ta hiçbir zaman hava yolları normale dönmediği gibi yıllar geçtikçe hava yolları daha çok daralıyor. Bu nefes açıcı ilaçlar da etki göstermiyor."

EN BÜYÜK RİSK "SİGARALI" MADEN İŞÇİLERİNDE

Zonguldak'ta sigara kullanımının özellikle maden işçileri arasından çok yaygın olmasının anormal birşey olduğunu ifade eden Altın, bunun yanına kömür tozuna maruz kalmaları ve hava kirliliğinin de yoğun olmasıyla bölgede göğüs hastalığının çok yüksek oranlarda bulunduğuna dikkati çekti. Altın, şöyle devam etti: "Bizim 2002 yılında madenciler arasında yaptığımız bir çalışmada şunu gördük: Her 100 madenciden 67'si sigara içiyor. Türkiye ortalamasına baktığımız zaman her 100 kişiden yaklaşık 50 tanesi sigara içerken Zonguldak'ta madencilerin yüzde 67'sinin sigara içmesi çok anormal birşey. Bu kadar yüksek sigara içimi olması ve beraberinde bu maden tozu, taş tozuna maruz kalma ve kirli havada bulunma gibi nedenlerle bu bölgede KOAH oranının çok yüksek olması lazım. Nitekim bunu aydınlatmak için geçen yıl bir tez araştırması yaptık ve şunu gördük: 40 yaşın üzerindeki her 100 kişiden 20'sinde KOAH var. Zonguldak'ta KOAH çok çok yüksek. Bu bir hava yolu daralması olan, bronşlardaki daralmayla giden ve yıllar geçtikçe ilerleyen bir hastalık. Bu hastalıktan kurtuluş yok. Madencilerin tamamına yakını; kimisi 40-50 yaşında, kimisinde ise 70 yaşında da olsa mutlaka KOAH gelişiyor. Burada en önemli risk faktörü sigara. Madencilerin sigara içmemeleri lazım. Çalışırken de koruyucu önlemleri olarak maske kullanımı, ortamdaki tozun bastırılması gibi önlemlerin alınması gerekiyor. Nitekim 1980'li yıllardan sonra TTK'da kömür tozu çıkarılırken eskiden kuru kazmacılık yapılırdı, şimdi sulu kazmacılık yapılıyor. Yani kömür çıkarırken aynı anda suyla birlikte toz bastırılıyor. Bu çok etkin oldu, toza maruz kalma engellenmiş oldu; ancak esas en önemli sorun olan sigara halen yerinde duruyor. Dolayısıyla sigarayı engellememeiz lazım."

KOAH, KADINLARDA DA ÇOK SIK GÖRÜLÜYOR

Doç. Dr. Remzi Altın, Zonguldak'ın en kısa zamanda hava kirliliğinden kurtulması gerektiğini söyledi. Eskiden KOAH'ı en sık erkeklerde görüldüğünü, ama şimdi kadınlarda da en az erkeklerdeki kadar rastlandığını kaydeden Altın, bunun iki temel nedenini şöyle sıralıyor: "Birincisi sigara içen bayanların artması, ikincisi ise bayanların sigara ve hava kirliliği gibi zararlı maddelere bünyesel olarak dirençlerinin daha zayıf olması. Dolayısıyla kadınlarda da sıkça görülür oldu. Dünya genelinde de böyle bu. Avrupa ve ABD'ye baktığımızda sigara içim oranı düşüyor; ama gelişmekte olan veya gelişmemiş ülkelerde sigara içme oranları artış gösterdiği için çünkü sigara fabrikaları artık sigaraları bu ülkelere satıyorlar. Ayrıca sanayi de ucuz iş gücü açısından bu ülkelere kaydırıldığından buralarda KOAH hızla artıyor. Bugün dünyada KOAH ciddi bir sorun. Bu sorunun engellenmesi için de mutlaka bizim önleyici tedbirler almamız lazım. Sigara belasından kurtulmamız lazım, çalışma ortamlarının düzeltilmesi lazım, hava kirliliğinin önlenmesi lazımdır. Bugün tüm dünyada bu hastalığı önlemek amacıyla 15 Kasım Dünya KOAH Günü olara ilan edildiği için radyo, tv konuşmaları, seminerler, halka açık toplantılar, hekimlere yönelik toplantılar, ücretsiz solunum testleri gibi aktiviteler düzenleyerek KOAH'ı insanların gündemine sokuyoruz. Bunun ne kadar tehlikeli bir hastalık olduğunu anlatmaya çalışıyoruz ve önleyici tedbirler açısından da insanları uyarıyoruz."

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious