Mahkemenin başörtü seçenekleri

Mahkemenin başörtü seçenekleri.15256
  • Giriş : 02.03.2008 / 09:15:00

Başörtü düzenlemesinin Anayasa Mahkemesi’ne götürülmesi, şekilden mi esastan mı inceleyeceği” tartışmasını gündeme getirdi. Ağırlıklı olarak iki seçenek öne çıkıyor:

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Üniversitelerde türbanın serbest bırakılması amacıyla yapılan anayasa değişikliğinin, CHP ve DSP tarafından Anayasa Mahkemesi’ne götürülmesi, “mahkemenin düzenlemeyi şekilden mi esastan mı inceleyeceği” tartışmasını gündeme getirdi. Tartışılan olasılıklar arasına “yorumlu ret” kararı da girdi.

SEÇENEKLER NELER

Ağırlıklı olarak iki seçenek öne çıkıyor: İlki; Yüksek Mahkeme’nin “hukuka karşı ağır aykırılık” gerekçesiyle içerik incelemesi de yapıp, anayasa değişikliğini iptal etmesi veya yok hükmünde sayması. İkinci seçenek; Anayasa Mahkemesi’nin sadece şekil denetimi ile sınırlı kalıp, teklif ve kabul oylarının sayısı ile iki oylama arasındaki süre yönünden inceleme yapıp, CHP ve DSP’nin başvurusunu reddetmesi. Bu olasılık gerçekleşirse, Anayasa Değişikliği yürürlükte kalacak. Ancak içerik incelemesi yapılmadığı için değişikliğin türbana vize verip vermediği tartışmaları sürecek.

DAYANAK 1991 KARARI

Hukuk çevrelerinde üçüncü bir seçenekten daha söz ediliyor, o da “yorumlu ret” kararı. Yargıtay Onursal Başsavcısı Sabih Kanadoğlu, eski Anayasa Mahkemesi üyesi Prof. Dr. Fazıl Sağlam, Prof. Dr. Ülkü Azrak ve Prof. Dr. Süheyl Batum, “İptali istenen düzenleme mevcut durumu değiştirmemiş ve türban yasağını kaldırmamıştır. Bu nedenle iptaline gerek yoktur” görüşünde.

Hukukçuların tezinin dayanak noktası, Anayasa Mahkemesi’nin 1991 tarihli “türban kararı”. Kararda, YÖK Kanunu’na eklenen “Yürürlükteki kanunlara aykırı olmamak kaydı ile yükseköğretim kurumlarında kılık ve kıyafet serbesttir” ifadesi kapsamlı bir şekilde yorumlanmış ve “iptal” istemi reddedilmişti. İptali istenen düzenlemenin “dini inanç sebebiyle boyun ve saçların örtü ve türbanla kapatılmasına imkan tanımadığı ve bu yönüyle Anayasa Mahkemesi’nin daha önce verdiği 1989 tarihli ‘türban’ kararı ile Anayasa’nın ‘laiklik’ ilkesine aykırılık oluşturmadığı” belirtilmişti.
İptaline gerek yok ki zaten

Sabih Kanadoğlu (Eski Yargıtay Başsavcısı):

Anayasa değişikliği mevcut durumu değiştirmemiş ve üniversitelerde türbana serbesti tanımamıştır. Bu nedenle iptaline gerek yoktur. Anayasa Mahkemesi içerik denetimine girmeden sadece şekil yönünden inceleme yaparak ret kararı verse dahi, bu karar kesinlikle ‘türban izni’ anlamına gelmez. Çünkü zaten var olan ‘öğrenim hakkının sınırlarının kanunla belirleneceği’ ifadesi yer almaktadır. YÖK Kanunu’nun bugün yürürlükte olan ek 17’nci maddesi üniversitelerde türbanla eğitime izin vermemektedir. Anayasa Mahkemesi, ‘yorumlu ret’ kararı verebilir ve üniversitelere türbanla girilemeyeceğini yinelemiş olur.

İzin vermediğini tekrar vurgular

Prof. Dr. Ülkü Azrak (Maltepe Üniversitesi öğretim üyesi):

Anayasa Mahkemesi, 1970’li yıllarda anayasa değişikliklerinin esas yönünden denetimine de imkan tanıyan bir içtihat oluşturmuştur. 1991’de ‘yorumlu ret’ kararı vermiştir. Aynı şeyi bugün de yapabilir. İptal başvurusu reddedilir, ret kararında geniş bir yoruma yer vererek düzenlemenin türbana izin vermediğinin altı çizilmiş olur.

O anayasa değil yasa değişikliğiydi

Prof. Dr. Ergun Özbudun (AKP’nin anayasa taslağını hazırlayan komisyonun başkanı):

Anayasa’nIn 148. maddesi, anayasa değişikliklerinin ancak şekil yönüyle denetlenebileceğine imkan tanımaktadır. Yüksek Mahkeme, esasa ilişkin inceleme yaparsa yetkilerini aşmış olur. 1991 tarihli kararda yer alan ‘yorumlu ret’, Anayasa Değişikliği değil, yasa değişikliğine ilişkin iptal isteminde yapılmıştır. Emsal teşkil edemez. 1961 Anayasası’nın yürürlükte olduğu dönemde açılan bir iptal davası da emsal teşkil etmez.

Mahkeme esastan inceler mi?

ANAYASANIN 148. maddesi, anayasa değişikliklerinin sadece şekil yönünden denetlenebileceğini düzenliyor. Şekil denetimi, teklif ve oylama sayısı ile oylamalar arasında iki tam günün geçip geçmediği gibi aritmetik işlemlerle sınırlı. Bazı hukukçular, Anayasa’nın değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez maddelerinin değiştirilmesi halinde, Anayasa Mahkemesi’nin esasa ilişkin de inceleme yapabileceğini savunuyor.

Anayasa Mahkemesi, 1961 Anayasası’nın yürürlükte olduğu dönemde, Anayasa’nın mülkiyet hakkına ilişkin maddesinde yapılan bir düzenlemeyi, Anayasa’nın değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez maddeleri arasında yer alan “hukuk devleti” ilkesine aykırı bularak, esas yönünden incelemiş ve iptal etmişti.

AKŞAM

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious