MB: Her an bir sürpriz yaşanabilir

MB: Her an bir sürpriz yaşanabilir.13750
  • Giriş : 06.10.2008 / 18:32:00

Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz, küresel mali krizi ve olası etkilerini değerlendirdi.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz, kriz sonrası merkez bankalarının uyguladığı para politikalarını sonuç vermediğini ve zararın tamamen muhasebeleştirilmediğini belirterek, önümüzdeki günlerde her an yeni sürprizlerle karşılaşılabileceğini söyledi. NTV'ye konuşan Yılmaz, "Merkez bankaları likidite sağlama yöntemlerini yeniden gözden geçiriyorlar. Bizim kurduğumuz sistem ABD'deki sistemden bir adım önde. Biz İMKB repo piyasasına üyeyiz. Ama ABD'de FED''in para verdiği piyasada ilgili kuruluşlar gidip para almaktan çekiniyor. Bizde böyle bir durum yok" diye konuştu. Yılmaz, bu tür krizlere karşı genelde 3 tane savunma mekanizması olduğunu söyleyerek sözlerini şöyle sürdürdü: " Bu tür krizler çıktığında üç tane savunma hattı var. Birincisi para politikası ile savunma. Yani burada şunu kastediyorum. Piyasaya likidite verilir sistem çalışır veya AB merkez bankasının yaptığı gibi piyasaya likidite de verilir. Ama görüldü ki bu yeterli değil. İkinci savunma hattı ise yine merkez bankasının piyasayı diğer tedbirlerle rahatlatması yönünde. Son ve üçüncü yöntem ise kamunun devreye girerek soruna çözüm aramıdır. Biz şimdi bu durumdayız.

Finans piyasalarında riskin nerede ve ne boyutta olduğunu bilemediklerini belirten Yılmaz şunları söyledi: “Krizin dibi görüldü mü? Köpük oluşturan varlıkların fiyatları düşmesi gereken seviyeye düşmedi, henüz tabanı görmedi. Bu konuda belirsizlik sürüyor. Özel sektörün kaldıraç oranlarında bir miktar iyileşme sağlandı. Kuruluşların sermaye yapıları güçlendirilmeye çalışıldı ancak henüz yeterli değil. Bütün zararlar muhasebeleştirilmedi, her an için yeni sürprizlerle karşılaşmaya hazır olmamız gerekir. Sistemin bu sorunu halledemeyeceği ortaya çıktı.

ABD'DE RESİM HENÜZ NET DEĞİL

ABD'de resim henüz daha net değil, Avrupa'da da bazı tedbirler alındı, yeni yeni olaylar ortaya çıkıyor. Japonya'da fazla bilgiye sahip değiliz. Japon bankaları fonları nereye yatırdılar. bu konuda bilgi sahibi değiliz. Önümüzdeki günlerde Japon finans sistemine ilişkin sorunlar duymaya başlayacağız.”

KREDİ KANALINDA DARALMANIN İPUÇLARI GÖRÜNÜYOR
Kredi krizinde gelişmekte olan ülkelerde bir ayrışmanın söz konusu olmadığını kaydeden MB Başkanı sözlerini şöyle sürdürdü: “Az veya çok bütün ülkeler bundan etkilenecek. Belirleyici olan husus mali-hizmet ve mal piyasalarının ne kadar entegre olduğu. Ticaret tarafına bakınca yüzde 60'ı yakını Euro Bölgesi ve AB ile. ABD ile ihracatın oranı yüzde 6 seviyelerine düştü. Bu sorunların ortaya çıkardığı gelişmeler bizim mal sattığımız piyasalarda daralma yaratırsa olumsuz etkileneceğiz. ABD ve AB'de ekonomi yavaşlıyor; büyüme aşağı yönlü revize ediliyor. Bizim ihracatımızda momentum kaybı görünmüyor sadece otomotivde son bir-iki ayda azalma var. Ticaret kanalından olumsuz etki yok ama olmayacağımız anlamına gelmez. Bu konuda ihtiyatlı olmamız gerekiyor. Bölgedeki petrol ülkelerinde pazar payımızı artırmak gerekir. Kredi kanalına gelince, yaşanan sorunlardan dolayı likidite miktarında daralma, bankaların ve şirketlerin yurtdışından alınan borçlarda daralma olursa bu bize içeride talep daralması yaratacak ve büyümeyi olumsuz etkileyecektir. Enflasyonu ise olumlu etkiler. Bugün itibarıyla bir takım daralmaların ipuçlarını gördük ve almaya başlıyoruz. Bankacılık kesiminin aldığı sendikasyon kredilerinde yenileme sorunu yaşanmadı. Reel kesimin aldığı borçlarda da azalma söz konusu değil. Kredi kanalında bugün itibarıyla etki fiyatlamada.”

POLİTİKA FAİZİ BORÇ VERME ORANINA DEĞİŞTİRMELİYİZ

Yılmaz, politika faiz oranını, piyasaya borç verme faiz oranına değiştirmeleri gerektiğini söyledi. Yılmaz, “Artık biz sisteme para vermeye başlıyoruz. Politika faiz oranını piyasaya borç verme faiz oranına değiştirmemiz gerekiyor” dedi.

IMF İLE BELİRSİZLİK ORTADAN KALKMALI

IMF ile ilişkilere değinen Yılmaz, “Belirsizliğin ortadan kaldırılması lazım. Anlaşma olacak mı, olmayacak mı karar verilmesi lazım. IMF ile olan ilişkilerimiz bize yardım etti. Yapılması gerekenler listelendi, siyasi irade yapılması gerekenleri yaptı. Kendimiz yapılacakların listesini ortaya koyarsak şu an için krediye ihtiyacımız yok. Bunu yapamazsak mutlaka bir çıpaya ihtiyaç var” dedi.

YANLIŞLARDAN BİRİ DE TEŞVİK SİSTEMİ

Burada başka yanlışlar da var. Çalışanlara uygulanan teşvik ve prim sistemleri çok kazanma hırsı ile risk alma ihtiyacını kamçıladı. Bu teşvik sistemi ve çalışanların aldığı primler çok yüksek olduğu için çok risk alındı. Bunu da gözden geçirmek lazım.

DÖVİZ İÇİN GEREKLİ ENSTÜRMANLARA SAHİBİZ

Biz merkezi hükümetin borçlarını ödüyoruz ve rezerve ihtiyacımız var. Ama eğer piyasalarda bir olumsuzluk çıkarsa burada tedbirimizi alırız. Bankalarımızın her hangi bir tereddütleri olmamalıdır. Döviz ile ilgili olarak gerekli önlemleri alıyoruz. Elimizde gerekli enstrümanlar var.

BANKNOTLARA FOTOĞRAFI BASILAN İSİMLER NASIL SEÇİLDİ?

Kendinize aşırı güveniniz söz konusu ise gerçekleri göremezseniz. Yine kendinizi zayıf görürseniz de başarılı olamazsın. Bizim de aklımız ve fikrimiz var. Önemli olan dengeyi sağlamak. Biz paralarımızı yeniden dizayn ederken, buradan hareket ettik. Paralarımızın üzerine ne koyalım diye düşündük. Yaban hayatı ile ilgili mi olsun, Türk el sanatları ile ilgili figürler mi koyalım, tarihi şahsiyetleri mi koyalım, uzun uzun tartıştık. Bitki ve yaban hayatını çıkardık. Önceki banknotlara da baktık. Ancak son olarak dedik ki ülke bir bütün. Osmanlı'nın son döneminde doğmuş ama Cumhuriyet'in eğitim kurumlarında yetişmiş isimleri bulduk. Bu dönem önemli bir dönemdi çünkü. Elbette ki tartışma olacak. Tartışmadan zarar gelmez. Biz bugün itibari ile en doğruyu yaptığımızı düşünüyoruz.

HABERTÜRK

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious

*

*


*