Mehmet Özbek ve Türkülerin Dili

Mehmet Özbek ve Türkülerin Dili.9804
  • Giriş : 28.06.2009 / 11:37:00

Piyasadakilerin büyük bölümü türkü değil!" diyen Mehmet Özbek, türkünün hasıyla sahtesini, otantik olanla düzmecesini ayırmanın yollarını da öğretiyor.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Üniversite, sınav, işsiz mezunlar: "Hayat 3,5 saate sığar mı?" diye bir slogan vardı. Gencecik insanların tüm yaşamlarının üniversite sınavına indirgenmesi ve başarısız olmaları halinde dünyanın sonu demek olacağı algısına karşı bir tep Şanlıurfa doğumlu ve İstanbul Edebiyat Fakültesi çıkışlı Mehmet Özbek'i ben çok severim. Ümit Tokcan ve Mehmet Erenler gibi ideolojik veya siyasi bir söyleme tenezzül etmeden, sahte türkülere alaka göstermeden, popüler olmak için taviz vermeden otantik halk müziğini seslendirir ve yüreklerimizi titretir.

Mustafa Miyasoğlu yazdı...

Yıllarca önce yayınladığı "Folklor ve Türkülerimiz" (1975) adlı eserini yayınladığı günlerde Ötüken'de tanıştık ve o günlere kadar yüzünü görmediğim bu sanatçıyı gönlüme yakın buldum. Bence iyi insan olmadan iyi sanatçı olunamaz.

1966 yılından emekli olduğu 2007 yılına kadar 41 yıl gönlünce sanatını icra eden ve bilgilerini konuyla ilgilenenlerle paylaşan, bu arada TRT ve Kültür Bakanlığı yanında Ankara üniversitelerinin bir çoğunda halk müziği dersleri veren Mehmet Özbek'in bugünlerde yeni bir kitabı çıktı: Türkülerin Dili (Ötüken Yayınları, Tel: 0212 516 23 63).

Has bir sanatçı

Anadolu ile çeşitli Türk boylarından üç yüz civarında sözlü ve sözsüz ezgi derleyen Özbek, çok sevilen radyo ve televizyon yapımlarına imza atarak otantik Türk müziğini sergiledi. Farklı Türk boylarının oyun ve müziklerini bir arada örnekleyerek temelde kültür birliğinin varlığını ortaya koydu.

Ayrıca Türk halk müziğini doğu ve batıdaki birçok dünya ülkesine tanıttı. Bu arada Altun Hızma, Türkülerin Dilinden, Mum Kimi Yanan Kerkük ve Yadigâr Türküler adlı albümler hazırladı. Kırk bir yıllık resmi memuriyetten sonra sessizce köşesine çekilmeyi bildi.

Gelecek nesillerin Mehmet Özbek'le Fırat Kızıltuğ gibi sözü ve sazı olan sanatçıların bilgi birikimlerine de ihtiyacı olduğunu düşünüyorum. O yüzden de bu tür has sanatçılar kitap yayınladıkları zaman çok seviniyorum.

Yarım düzine ciddi çalışmalar yapan ve hakkıyla müzikolog sanatçılar olan bu şahsiyetlerin kadri bilinmeli ve eserlerinin geniş kitlelere ulaştırılmasının yolları aranmalıdır.

Ben müziğin teknik meselelerinden anlamam. Fakat onun çok önemli bir kültür taşıyıcısı olduğunu biliyor ve seviyorum. "Sevdiğimi söylemezsem bu sevgi boğar beni" demiş şair.

Mehmet Özbek'in albümleri ile kitapları her kütüphanede bulunacak kadar önemlidir. Özellikle "Folklor ve Türkülerimiz" ile "Türkülerin Dili" böyle kitaplardır. Çünkü bunlar milli kültürümüzün çok önemli birer kaynağı ve belgesi niteliğindedir.

"Türkülerin dili" başka

Evet, türkülerimizin dili halkın günlük konuşma dilinden de gazetelerin politik söylemlerle kirlenen dillerinden de farklıdır. Bu farklılığı ancak onların dünyasına girince anlayabiliyoruz.

Mehmet Özbek, bu son kitabında bütün bir ömrün birikimini 523 sayfalık orta boy bir kitapta toplamıştır. 5777 türlü metni inceleyerek herkesin bilmediği hususları örnekli bir sözlüğe dönüştürmüştür.

"Türkü sevgisi çok küçük yaşlarda başlamalıdır" diyen Mehmet Özbek'in kitabı arka kapakta şöyle tanıtılıyor:

"Türkülerimiz, hakikati olduğu gibi görüp söylemekten çekinmeyen ermişlerin ve cesur kimselerin söylemleridir. Türk insanının düşünen, soran; seven, küsen; gülen, ağlayan kalbinin içi görülür türkülerde."

Türkülerin sırlarını çözebilecek bilgileri sunan bu kitapta, onların sevmeyi ve ahlaklı olmayı nasıl öğrettiği, insana ve tabiata bağlılığı nasıl yansıttığı örneklerle gösteriliyor.

"Piyasadakilerin büyük bölümü türkü değil!" diyen Mehmet Özbek, türkünün hasıyla sahtesini, otantik olanla düzmecesini ayırmanın yollarını da öğretiyor. Tabi bütün bunlar söz planında ve folklor ile halk edebiyatı bağlamında değerlendiriliyor. Elbette ezgi ve müzikalite bu kitabın konusu değil.

Kavramları türkülerde duyduğumuz halde bilmediğimiz kelimelere Divan-ı Lügati'Türk üslubuyla örnekleyerek açıklayan "Türkülerin Dili", türkü meraklılarının başucu kitabı olacak niteliktedir. Sayfalarını karıştırdıkça bazen çok eski bir dostla karşılaşanların duyduğu farklı duygulara sürükleniyor, bazen de yanlış bilgilerinizi rahatlıkla tashih ediyorsunuz. Mehmet Özbek'e bu hizmeti için teşekkür ederim.

MİLLİGAZETE

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious

*

*


*