Mezar taşlarımıza bile rahat yok!

  • Giriş : 16.04.2007 / 00:00:00

Osmanlı İmparatorluğu'nun hüküm sürdüğü topraklarda karşımıza çıkan ilginç mezar taşları, çok önemli bilgiler içeriyor.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Ancak, Osmanlı'nın kültür hazinesi içinde ayrı bir yere sahip mezar taşlarıyla ilgili Prof. Dr. İlber Ortaylı'dan uyarı geliyor: "Mezar taşları sanatsal değerleri nedeniyle çalınıyor."

Osmanlı döneminde mimari bir üslubu ifade eden kültürel mirasımızın önemli birer unsuru olan mezar taşlarımıza da rahat verilmeyip çalındığı ortaya çıktı. Osmanlı’dan günümüze uzanan mezar taşları sahibinin payesini ve kimliğini belirten statü sembolü niteliğinde. Kültür Mezar taşları üzerindeki yazıtlarda ölen kişiyle ilgili, ölüm nedeni, meslek, isim, aile, ölüm tarihi ve yaşadığı döneme ilişkin bilgiler yer alıyor. Ayrıca, mülki kademeler, devlet görevleri, coğrafi isimler, kuruluşlar, sanat, zanaat ve ünlü isimlere ilişkin ifadeler de bulunuyor.

ÖLDÜĞÜMÜZ ZAMAN DA YAĞMACIYIZ

Sanatsal değeri öne çıkan mezar taşlarının çalındığına işaret eden Topkapı Sarayı Müzesi Müdürü Prof. Dr. İlber Ortaylı, Osmanlı'daki mezar taşı anlayışının ifade kabiliyetinin çok yüksek olduğunu açıkladı. Prof. Dr. Ortaylı, "Edebi ifadelerin yanı sıra mezar taşlarında heykele de yer veriliyor. Bu simgelerle ölen kişinin kimliğini, bağlı olduğu tarikatı, cinsiyetini, mesleğini öğrenmek mümkün" diye konuştu. Yahudi mezar taşlarının Osmanlı'dan esinlendiğini kaydeden Ortaylı şunları söyledi: "Önüne geçilemeyen bir sorun var. Yeni mezarlar eskilerinin üzerine yapılıyor. Bu da tarihi silip yok ediyor. Öldüğümüz zaman da yağmacı oluyoruz. İlle de Karacaahmet'e gömülmek isteyenler var."

BİRER KİTABE DEĞERİNDE

Osmanlı'nın değişik dönemlerine ait bilgilerin yanı sıra Türk dili ve edebiyatına da kaynaklık eden mezar taşları, birer kitabe değerinde. Bu kaynaklarda, ayet ve hadislerin yanında şiirler, ve özdeyişler de dinin toplumdaki yerini yansıtıyor. Türk süsleme sanatından önemli örnekleri de barındıran mezar taşları, sanatsal açıdan da ele alınıyor. Mezar taşlarının üzerine işlenen motifler ve çiçekler, süsleme sanatımızın gelişimini de gözler önüne seriyor.

DEDELERİMİZİN MEZAR TAŞLARI

Mezar taşlarının okunmasına yönelik kurslar da her geçen gün daha fazla ilgi görüyor. Osmanlı padişahlarının, vezirlerinin, alimlerinin, farklı meslek gruplarının mezar taşlarında yazılanları öğrenmek isteyenler kurslara gidiyor. "Dedelerinizin mezar taşlarını öğrenmek ister misiniz?" sloganıyla İlim Yayma Cemiyeti tarafından 6 ay önce başlatılan kursa 50 kişi başvuruda bulundu. İlim Yayma Cemiyeti Başkan Yardımcısı Metin Eroğlu, kursa devam edenlerin 6 ay içinde mezar taşı okumayı öğrenebileceklerini belirtiyor. Değişik yaş gruplarından kursiyerlerin eğitmenliğini ise, ünlü Hattat ve Ebruzen Ömer Faruk Dere yapıyor.

DÜNYANIN GEÇİCİLİĞİNİ ANLATIYOR

Mezar taşı yazıları çoğunlukla yola bakan Osmanlı mezarları halkın yoğun olduğu bölgelerde bulunuyordu. İstanbul Karacaahmet, Eyüp veya Edirnekapı mezarlıklarının etrafındaki duvarlar, 1950'lerden sonra örüldü. Osmanlı genelinde mezarlıkları çevreleyen duvarın olmaması sayesinde herkes rahatlıkla bu mezarların arasından geçebiliyor ve sohbet edebiliyorlardı. Bununla Osmanlı'nın istediği, dünyanın geçiciliğini hatırlatmaktı.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious