Nobel, edebiyat alemini ikiye böldü

  • Giriş : 14.10.2006 / 00:00:00

Nobel ödülünün, sözde Ermeni soykırımını inkara ceza öngören yasa ile eşzamanlı verilmesi ve Pamuk’un geçtiğimiz yıl yaptığı açıklamalar, ödülün siyasi bir karar olduğu iddialarını ortaya çıkardı

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:



Siyasiler ödül hakkında çeşitli yorumlar yaparken konu hakkında edebiyat dünyası da ikiye bölündü. Bazı yazar, şair ve edebiyat eleştirmenleri, ödülün Türk edebiyatının dışa açılımına katkı sağlayacağını savunurken, bazı edebiyatçılar da Nobel’in Türk edebiyatına değil siyasi açıklamalarından ötürü Orhan Pamuk’un şahsına verildiğini savunuyor.

Şair Fazıl Hüsnü Dağlarca, Nobel ödülünün son senelerde Ermenileri öven yazarlara verildiğini söyleyerek, “Ermeni’yi övmeyene armağan yok. Ama günün modası bu. En son Nobel ödülünü alan adam da Ermenileri övmüştü. Böylece Nobel ödülü almanın yolu herkese gösterildi.” diyor. Yazar Alev Alatlı, Pamuk’un ödülü hemen reddetmesi gerektiğini ifade ederek, bu ödülün kesinlikle Türk edebiyatına verilmiş bir ödül olarak algılanmaması gerektiğini savunuyor. Şair Özdemir İnce, ödülün Pamuk’a verilmesiyle Türkiye tarihinin satışa çıkarıldığını ve sıfır noktasında satıldığını söylüyor. Ahmet Turan Alkan da “Orhan Pamuk’un bu ödülü tamamen apolitik ve edebî bir performansla almasını tercih ederdim.” şeklinde konuşuyor. Yaşar Kemal, Orhan Pamuk’un hak ettiği ödülü aldığını belirterek, onun, inandıklarının ardında inatla durmaya devam edeceğinden kuşkusunun olmadığını ifade ediyor. Edebiyat eleştirmeni Ömer Lekesiz de ödülün Türk edebiyatına kesinlikle olumlu bir katkı getireceğini dile getiriyor. Pamuk’un yazdığı kitaplarla Türk edebiyatında çok önemli bir boşluğu doldurduğunu vurgulayan Lekesiz, yazarın edebî yönünden kuşku duymamak gerektiğini anlatıyor. Doğan Hızlan ise ödülün bir Türk yazarı tarafından alınmasını sevinçle karşıladığını belirterek, Nobel’in bir edebiyat ödülü olduğunu ve bu açıdan değerlendirmek gerektiğini savunuyor.

[OLUMLU BULANLAR]

Enis Batur: Nobel, dünyanın en güçlü edebiyat ödülü. Türkiye ve Türk edebiyatı açısından yabana atılmayacak bir başarıdır bu. Orhan Pamuk rüştünü ispat etmiş bir insan. Ödülü ister alır ister iade eder. Ayrıca iade etmesi için herhangi bir neden görmüyorum ben. Nobel ödülü Türkiye’nin en iyi yazarına verilmiş bir ödül anlamına gelmiyor. Orhan Pamuk çeşitli nedenlerle bu ödüle layık görülmüştür. Onun için ‘en önemli yazarınız budur’ gibi bir çıkarıma varmamak lazım.

Rasim Özdenören: Türk edebiyatına olumlu katkı sağlayacağı görüşündeyim. Nobel, tümüyle siyasetten arınmış bir ödül değildir. Bu, o şahsın edebiyatını sıfıra indirger mi? Hayır. Onu göklere çıkarır mı? O da hayır. Popülerliğini artırır. Ama onda edebi bir değer bulunmasaydı, ödül verilmezdi. Nobel ödülü genellikle o ülkenin kurulu düzenine, statükosuna karşı çıkan yazarlara veriliyor. Bu yönü ile ben ödülün Pamuk’a verilmesini yadırgamıyorum. Hatta sevindirici buluyorum.

Ömer Lekesiz: Bu ödül Türk edebiyatının dışarıda tanınmasına katkı sağlar. Ben Orhan Pamuk’un yazarlık kalitesinden kuşku duymuyorum. Türk edebiyatında çok önemli bir boşluğu doldurduğundan eminim. Ama yazarlık etiği bakımından iyi bir yerde durmuyor olabilir. Ancak bunun tartışılması onun kötü yazar olduğu anlamına gelmez. Bu, Orhan Pamuk şahsında Türk edebiyatına verilmiş bir ödüldür. Ermenilerin bu konudaki görüşleri hiçbir şey ifade etmez.

[TEPKİ GÖSTERENLER]

Alev Alatlı: Bu ödül Türk edebiyatına verilmiş bir ödül değildir. Sadece Türkiye hakkında belirli görüşleri temsil edenlerin bir temsilcisine verilmiş bir ödüldür. Dahası Nobel ödülleri edebi liyakatin tescilidir diye bir kaide yoktur. Her zaman politik konjonktürler üzerine verilmiştir. Pamuk’a verilmesinin de soykırım hakkında söyledikleriyle yakın ilişkisi var. Bu başarılı bir pazarlama stratejisidir. Eğer Orhan Pamuk’un entelektüel namusu varsa bu ödülü geri vermelidir. Hrant Dink'in Paris'e gitmeyi düşündüğü bir zamanda bu yenilir yutulur bir şey değildir. Sartre, ‘edebiyat ifade özgürlüğüne adanmış bir uğraştır’ diye bu ödülü reddetmişti.

Fazıl Hüsnü Dağlarca: Ermenileri övmeyene Nobel armağanı verilmiyor. Günün modası bu. Geçen yıl Nobel ödülünü alan adam da Ermenileri övmüştü. Böylece Nobel ödülü almanın yolu herkese gösterildi. Bizim şuursuz Türk aydını bu kafayla giderse daha çok küçülecek. Nobel’in önemi alana göre de değişmeye başladı. Artık iyi bir yazara değil, birilerinin adamı olana veriliyor.

Ahmet Turan Alkan: Bu hadiseye sevinmem gerekirdi; ama zihnime bin türlü mahzur hücum edince sevinmeye yer kalmıyor. Pamuk’un bu ödülü tamamen apolitik ve edebi bir performansla almasını tercih ederdim. Bu ödülün Türk edebiyatının tanıtımına medar olacağını zannetmiyorum. Necib Mahfuz’un Nobel’i Mısır edebiyatı için aynı tesiri yapmış mıdır, bakmak lazım.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious