Nükleer santrale Meclis'ten onay çıktı!

  • Giriş : 08.05.2007 / 00:00:00

Nükleer güç santrallerinin kurulmasına ilişkin kanun tasarısı, TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaştı.

Facebook Twitter
Yazı Boyutu:


Nükleer Güç Santrallerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışına İlişkin Kanuna göre, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, yapılacak nükleer santrallere ilişkin olarak ilgili bakanlık ve kurumların görüşü alındıktan sonra, santral kuracak ve işletecek şirketlerin seçilme sürecini başlatacak. Türkiye Atom Enerjisi Kurumunun (TAEK) belirlediği ölçütleri karşılayan şirketler, bu sürece katılabilecek.

Şirketler, bakanlık tarafından megavat-elektrik (MWe) cinsinden toplam santral kapasitesi, santrale yönelik yer tahsisi, lisans bedeli ve altyapıya yönelik teşvikler ile tekliflerin yapılması ve değerlendirilmesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesinin ve Bakanlar Kurulunca onaylanmasının ardından yapılacak yarışma sonucu, seçimle belirlenecek.

Kanunla 15 yıllık alım garantisinde, fiyat ve alım miktarı gözönünde bulundurulacak, şirketleri belirlemede fiyat ve miktar çarpanı kriter olacak. Belirlenen eğrinin altında fiyat verenler tercih edilecek.

Buna göre, işletmeye girdikten sonra 15 yıl boyunca şirketler tarafından yıllara sari teklif edilecek elektrik enerjisi üretim miktarı ile şirketlerin, perakende ve toptan satış lisansı sahibi şirketlere teklif edilecek yıllık birim elektrik enerjisi satış fiyatlarının çarpımı sonucu oluşacak elektrik alım bedellerinin, önceden saptanmış belirli bir ıskonto haddi üzerinden, yarışmanın yapıldığı tarihe indirgenmiş değerlerin toplamı olarak en düşük teklifi veren şirket veya şirketler, bu kanundan yararlanacak.

TETAŞ, ÜRETİM FAZLASI İÇİN ANLAŞMA YAPACAK

Perakende ve toptan satış lisansı sahibi tüzel kişiler, santralden üretilen elektrik enerjisini, 15 yıllık ikili anlaşmalar çerçevesinde satın alacak. Toptan ve perakende satış lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından üstlenilecek elektrik enerjisi alımına ilişkin hükümler, lisanlarına eklenecek. TETAŞ, toptan ve perakende satış şirketlerine satışı yapılacak miktar ile santralin üreteceği elektrik miktarı arasında kontrata bağlanamayan üretim fazlasında, bu miktar için alım anlaşması yapacak. Alım garantisi olmaksızın nükleer güç santrali yapmak ve piyasa şartlarında işletmek isteyen şirketlerin, yasanın alım garantisi hariç, diğer hükümlerine göre yatırım yapmalarına olanak sağlanacak. Bakanlık tarafından gerçekleştirilecek seçim sürecine katılmaksızın, santral yapacak şirket veya şirketler, 4. madde hariç, yasanın diğer hükümlerine tabi olacak.

ATIKLARIN BERTARAFI İÇİN FONA KATKI

Şirket, santralin kurulması aşamasında oluşabilecek zararın tazminine yönelik, zorunlu yatırım sigortası yaptıracak. Şirket, santralin faaliyeti süresince oluşacak atıkların taşınması, depolanması ve bertaraf edilmesiyle ilgili her türlü finansal maliyetlerin ve santralin işletme süresinin sonunda işletmeden çıkarma masraflarının karşılanması için oluşturulacak fonlara katkı yapacak. Şirket, TAEK'in belirlediği kurallar çerçevesinde yakıt sağlayacak.

Atık yönetimi kapsamında geçici veya nihai depolama yerinin belirlenmesi, inşası, lisanslanması, işletilmesi ve işletmeden çıkarılmasına, korunacak veya bertaraf edilecek kullanılmış yakıt ya da yüksek seviyeli atıkların taşınması ve işlenmesine, radyoaktif atıkların yönetimini sağlayacak araştırma, geliştirme faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin maliyetleri ve nükleer güç santralinin sökümünden dolayı oluşacak maliyetlerin karşılanması amacıyla şirketin katkıda bulunacağı radyoaktif atıklar ve ulusal radyoaktif atık hesabı ile işletmeden çıkarma hesapları oluşturulacak. Nükleer yakıt, radyoaktif madde veya radyoaktif atık taşınırken veya santralde bir kaza olması halinde, nükleer enerji alanında üçüncü kişilere karşı sorumluluğa ilişkin Paris Sözleşmesi, diğer ulusal ve uluslararası mevzuatlar uygulanacak.

KAMU DA SANTRAL YAPABİLECEK

Kanunla kamunun da nükleer santral yapması öngörülüyor. Özel sektörün yapmaması halinde kamu bunu yapabilecek ya da özel sektör ile kamu ortak olabilecek. Kamu şirketleri de santral yapabilecek. Bu amaçla, Bakanlar Kurulunca santral kurmak, kurdurmak, işletmek, işlettirmek ve üretilen elektriğin satışını yapmak üzere 233 sayılı KHK'ye tabi olmadan, özel hukuk hükümlerine tabi şirket kurulmasına karar verilebilecek. Kurulacak şirketlere, özel sektör şirketler de ortak olabilecek.

FON YETERSİZ KALIRSA HAZİNE KARŞILAYACAK

Üzerinde santral kurulacak taşınmazların Hazinenin özel mülkiyetinde veya devletin hüküm ve tasarrufu altında olması halinde, bu taşınmazlar üzerinde şirket lehine, Maliye Bakanlığı tarafından, diğer kamu kuruluşlarının mülkiyetindeyse Bakanlar Kurulu kararıyla bedelsiz olarak kullanma izni, irtifak hakkı kurulacak. Bu taşınmazlara ilişkin sözleşme sürelerinin sonunda, nükleer güç santrali, maliyeti kurulan fonlardan karşılanmak üzere sökülecek. Fonun yetersiz kalması halinde maliyetler Hazinece karşılanacak. Bu kanun hükümlerine aykırı hareket eden toptan ve perakende satış lisansı sahibi tüzel kişiler hakkında, Elektrik Piyasası Kanununun yaptırım hükümlerine göre işlem yapılacak.

ELEKTRİK SANTRALLERİ

Elektrik Üretim Anonim Şirketince (EÜAŞ) yapılacak kömür tahsis ihalesiyle kömür kullanım hakkı elde edecek şirketler tarafından yapılacak 1000 MW üzeri güçte yerli kömür yakıtlı elektrik santrallerinden, 2014 sonuna kadar işletmeye girenlerin ürettiği elektrik, perakende ve toptan satış lisansı sahibi şirketlerce, 15 yıllık ikili anlaşmalar çerçevesinde satın alınacak. EÜAŞ tarafından yapılacak kömür tahsis ihalesinde isteklilerce, yıllara sari olarak kömür tahsis bedeli ile 15 yıllık süre için yıllara sari olarak elektrik enerjisi alım miktarları ve yıllık birim elektrik enerjisi satış fiyatları teklif edilecek. Bu ihalede seçim, şartnamede belirlenecek esaslar dahilinde, teklif edilecek yıllık üretim miktarları ile yıllık birim elektrik enerjisi satış fiyatlarının çarpımı sonucu oluşacak elektrik alım bedellerinin önceden saptanmış belirli bir ıskonto haddi üzerinden, ihalenin yapıldığı tarihe indirgenmiş değerleri toplamı ile kömür tahsis bedelinin değerlendirilmesi sonucunda yapılacak.

Facebook Twitter Yahoo Google Linkedin Stumbleupon Delicious